Türkiye’nin iklim haritası değişti: 60 yılda kuşaklar resmen yer değiştirdi

Türkiye’de son 60 yılda sıcaklık ve yağış dengesi belirgin biçimde değişti. 1960-1970 ile 2015-2025 dönemlerinin karşılaştırıldığı iklim haritaları, sıcak ve kurak iklim kuşağının kuzeye doğru ilerlediğini gösterdi. İç Anadolu’da kuraklaşma güçlenirken Marmara ve Ege’de sıcaklık sınıfları üst basamaklara çıktı.
Türkiye'de iklim yapısındaki dönüşüm, hazırlanan yeni analizlerle daha net biçimde ortaya kondu. İstanbul Teknik Üniversitesi Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Ilıcak, 1960-1970 dönemine ait iklim ortalamaları ile 2015-2025 yılları arasındaki verileri karşılaştırarak iki değişkenli iklim haritaları hazırladı.
Türkiye’de sıcaklık artışı bazı bölgelerde yağış değişiminden daha güçlü etki yaratıyor.
🔥 SICAK VE KURAK İKLİM KUŞAĞI KUZEYE DOĞRU İLERLİYOR
Analizler, Türkiye'de sıcak ve kurak iklim kuşağının zaman içinde kuzeye doğru genişlediğini ortaya koyuyor. 1960'lı yıllarda yüksek sıcaklık ve düşük yağışın baskın olduğu alanlar daha çok güney bölgelerde görülüyordu. Güncel haritalarda ise bu kuşağın daha geniş bir alana yayıldığı dikkat çekiyor.
Geçmişte ağırlıklı olarak şu bölgelerde görülüyordu:
- Güneydoğu Anadolu
- Ege'nin güney kesimleri
Güncel haritalar ise sıcak ve kurak iklim özelliklerinin şu alanlara doğru yayıldığını gösteriyor:
- İç Anadolu Platosu
- Ege kıyılarının geniş bölümü
Prof. Dr. Mehmet Ilıcak, bu değişimin iklim kuşaklarının yer değiştirdiğini gösterdiğini belirtiyor. Ilıcak'a göre daha önce orta sıcaklık ve düşük yağış kategorisinde bulunan birçok bölge artık en sıcak ve en kurak sınıfa geçmiş durumda.
Türkiye’de sıcak ve kurak iklim kuşağı son 60 yılda kuzeye doğru genişlemeye başladı. (KAYNAK: A HABER)
🌾 İÇ ANADOLU'DA KURAKLAŞMA EĞİLİMİ BELİRGİNLEŞİYOR
Haritalara göre Türkiye'deki en dikkat çekici değişimlerden biri İç Anadolu'da görülüyor. Bölgenin önemli bir kısmı geçmişte "orta sıcaklık – düşük yağış" kategorisinde yer alıyordu. Güncel veriler ise bu alanların büyük bölümünün "yüksek sıcaklık – düşük yağış" kategorisine geçtiğini gösteriyor.
Bu durum, İç Anadolu'da uzun vadeli bir kuraklaşma eğiliminin güçlendiğine işaret ediyor. Kuraklık riskinin arttığı başlıca alanlar şu şekilde:
- Konya ve çevresi
- İç Anadolu platosunun geniş bölümleri
- Orta Anadolu'nun bazı tarım alanları
🌧️ SERİN VE NEMLİ BÖLGELER GİDEREK DARALIYOR
Araştırma sonuçları, geçmişte daha serin ve nemli iklim özellikleri taşıyan bölgelerin de alan kaybettiğini gösteriyor. Özellikle yüksek rakımlı ve kıyı kesimlerinde dikkat çekici bir değişim görülüyor.
Doğu Karadeniz kıyıları ile Erzurum-Kars platosu gibi bölgelerde sıcaklık basamaklarında yukarı yönlü bir hareket tespit edildi. Bu bölgeler geçmişte daha düşük sıcaklık ve yüksek yağış kategorisinde yer alıyordu. Yeni veriler ise sıcaklık seviyelerinin yükseldiğini ortaya koyuyor.
Marmara ve Batı Anadolu’da iklim sınıfları daha sıcak kategorilere doğru kayıyor.
🟤 MARMARA VE BATI ANADOLU'DA İKLİM SINIFLARI DEĞİŞİYOR
Haritalarda Marmara ve Batı Anadolu'da da belirgin bir iklim dönüşümü görülüyor. Bu bölgelerdeki renk değişimi, Akdeniz Havzası'nda gözlenen iklim değişikliği sinyalleriyle benzer özellikler taşıyor. Sıcaklık artışı bazı alanlarda yağış değişiminden daha baskın bir etki yaratıyor. Bu nedenle yağış miktarı çok değişmese bile iklim sınıfları daha sıcak kategorilere kayabiliyor.
Araştırmada dikkat çeken bir veri de şu oldu:
| Bölge | Değişim |
|---|---|
| Marmara ve Ege | Alanların %3,1'i daha sıcak iklim kategorisine geçti |
☀️ AKDENİZ KIYILARINDA SICAKLIK SEVİYELERİ YÜKSELDİ
Hazırlanan haritalar Akdeniz kıyı şeridinde de sıcaklık basamaklarının yükseldiğini gösteriyor. Antalya'dan Mersin'e uzanan kıyı hattında sıcaklık sınıfları üst seviyelere çıkmış durumda. Bölge artık daha sık şekilde en yüksek sıcaklık kategorilerinde yer alıyor.
Bu durum özellikle yaz aylarında hissedilen sıcaklıkların artmasıyla ilişkilendiriliyor.
Marmara ve Batı Anadolu’da iklim sınıfları daha sıcak kategorilere doğru kayıyor.
🌊 DENİZ YÜZEYİ SICAKLIKLARI DA ARTIŞ GÖSTERİYOR
Araştırma sonuçlarına göre Türkiye'deki iklim değişimi yalnızca karasal alanlarla sınırlı değil. Çevre denizlerde ölçülen deniz yüzeyi sıcaklıklarında da belirgin bir artış görülüyor. Karadeniz ve Akdeniz'deki bu sıcaklık artışı, kıyı bölgelerinde iklim sınıflarının daha sıcak kategorilere geçmesine neden olabiliyor.
📌 TÜRKİYE'DE İKLİM DEĞİŞİMİ HANGİ BÖLGELERDE DAHA BELİRGİN?
| Bölge | Öne çıkan değişim |
|---|---|
| İç Anadolu | Kuraklaşma eğilimi |
| Marmara | Sıcaklık artışı |
| Ege | Kuraklık ve sıcaklık artışı |
| Akdeniz | Daha yüksek sıcaklık kategorileri |
| Doğu Karadeniz | Serin ve nemli alanların daralması |

