TÜİK anketleri yasal zorunluluk mu? TÜİK anketini reddetme hakkınız var mı?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yürüttüğü anket çalışmaları son dönemde yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle vatandaşlara gelen telefon aramaları ve saha ziyaretleri sonrası “TÜİK anketine katılmak zorunlu mu, cezası var mı?” sorusu gündeme taşındı. Aydın’da bir vatandaşın, dolandırıcılık şüphesiyle anket talebini reddettikten sonra para cezasıyla karşılaştığını öne sürmesi dikkat çekti.
Son dönemde hemen her vatandaşın cep telefonuna düşen resmi bilgilendirme mesajları veya kapısını çalan saha görevlileri, kamuoyunda yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. TÜİK anketlerine katılmak gerçekten mecburimi yoksa bu bir tercih meselesi mi?
"YILIN AİLESİ SEÇİLDİNİZ" TELEFONU TARTIŞMA YARATTI
İddiaya göre Aydın'da yaşayan bir vatandaş, TÜİK görevlisi olduğunu söyleyen bir kişi tarafından telefonla arandı. Telefonda "Yılın ailesi seçildiniz, evinize gelip anket yapacağız" denildiğini belirten vatandaş, dolandırıcılık şüphesi nedeniyle görüşmeyi sonlandırdı.
Kısa süre sonra ise cep telefonuna 18 bin 991 TL idari para cezası uygulandığına dair mesaj geldiğini ifade etti.
Olayın sosyal medyada yayılmasıyla birlikte çok sayıda kişi TÜİK anketlerinin yasal durumunu araştırmaya başladı.
TÜİK ANKETLERİ ZORUNLU MU?
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yürütülen hanehalkı, iş gücü, eğitim ve turizm araştırmaları belirli örneklem grupları üzerinden gerçekleştiriliyor.
5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu'nun 8. maddesine göre, TÜİK'in resmi istatistik üretimi amacıyla talep ettiği bilgilerin eksiksiz ve doğru şekilde verilmesi gerekiyor.
Bu kapsamda:
- Örneklem grubuna seçilen kişiler
- Haneler
- Kurum ve işletmeler
anketlere katılmakla yükümlü tutuluyor.
KATILMAYANLARA PARA CEZASI UYGULANABİLİYOR
TÜİK yetkilileri de anket çalışmalarının resmi personeller tarafından yürütüldüğünü ve vatandaşların doğrulama işlemlerini kurum üzerinden yapabileceğini ifade ediyor.