Kayıt dışı çalışmanın 6 büyük tehlikesi: SGK'dan işveren ve işçiye kritik uyarı
Sosyal Güvenlik Kurumu, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem de işverenler açısından ciddi hak kayıpları ve ağır yaptırımlar doğurduğuna dikkat çekti. İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürü Harun Sertbaş, sigortasız çalışmanın yalnızca bireysel değil, ekonomik ve toplumsal açıdan da büyük zarar oluşturduğunu belirterek işverenlere önemli uyarılarda bulundu.
Yapılan açıklamada, çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğu vurgulanırken, bunun aynı zamanda işveren ve çalışan açısından yasal zorunluluk taşıdığı ifade edildi.
Bazı çalışanların emekli aylığı, sosyal yardım ya da sağlık güvencesini kaybetmemek adına zaman zaman kayıt dışı çalışmayı tercih edebildiğine dikkat çekilen açıklamada, çalışan talep etse bile sigortasız çalıştırmanın hukuken mümkün olmadığı belirtildi.
SGK yetkilileri, işverenlerin "çalışanın isteğiyle sigortasız çalışma" gibi gerekçelerle mevzuata aykırı uygulamalara yönelmemesi gerektiğini kaydetti.
SGK, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem işverenler için ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulundu. (Fotoğraf: A Haber Foto Arşiv)
KAYIT DIŞI ÇALIŞAN HANGİ HAKLARINI KAYBEDİYOR?
Kayıt dışı istihdamın çalışanları sosyal güvenlik sisteminin dışında bıraktığı belirtilirken, sigortasız çalışan kişilerin birçok temel haktan mahrum kaldığı ifade edildi.
Buna göre kayıt dışı çalışan kişiler:
- Emeklilik hakkını kaybedebiliyor
- Malullük aylığından yararlanamıyor
- Ölüm halinde yakınlarına maaş bağlanamıyor
- İşsizlik maaşı alamıyor
- Sağlık hizmetlerinde ciddi risklerle karşı karşıya kalabiliyor
- İş kazası ve meslek hastalıklarında sosyal güvence dışında kalabiliyor
Ayrıca çalışanların kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel işçi haklarından da mahrum bırakıldığına dikkat çekildi.
Sigortasız çalışmanın emeklilikten sağlık hizmetlerine kadar birçok hakkı riske attığı belirtildi. (Fotoğraf: A Haber Foto Arşiv)
İŞVERENLERİ AĞIR CEZALAR BEKLİYOR
SGK açıklamasında kayıt dışı istihdamın işverenler açısından da büyük mali risk oluşturduğu vurgulandı.
Denetimlerde sigortasız işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde işletmelerin:
- Yüksek idari para cezaları,
- Prim teşviklerinin iptali,
- Geriye dönük prim yükümlülükleri,
- İş kazalarında ağır hukuki sorumluluklar
gibi ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği belirtildi.
Açıklamada, kısa vadeli mali avantaj düşüncesiyle yapılan kayıt dışı uygulamaların işletmeleri uzun vadede çok daha büyük yüklerle karşı karşıya bıraktığı ifade edildi.
