İstanbul hava kirliliği haziranda yüzde 6 azaldı: PM10 ortalaması 29,45 mikrograma gerilerken 9 istasyonda artış görüldü

İstanbul'da PM10 kaynaklı hava kirliliği, Haziran 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6 azaldı. İTÜ'nün 26 istasyondan alınan verilerle yaptığı karşılaştırmada kent ortalaması metreküpte 31,48 mikrogramdan 29,45 mikrograma geriledi. İyileşme 17 istasyona yansırken 9 noktada artış görüldü. Uzman değerlendirmesine göre düşüşte yağışlı ve rüzgarlı hava koşulları etkili olurken istasyon sonuçları bölgesel farklılıkların sürdüğünü gösterdi.

İstanbul’da haziran ayı PM10 ortalaması geçen yıla göre yüzde 6 azalarak metreküp başına 29,45 mikrogram oldu. (Görsel: A Haber Grafik Ekibi ve A Haber Foto Arşiv)

PM10 ORTALAMASI 29,45 MİKROGRAMA GERİLEDİ

İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde yürütülen çalışmada, İstanbul'un Haziran 2025 ve Haziran 2026 dönemlerine ait hava kalitesi verileri karşılaştırıldı.

İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından hazırlanan çalışmada, havadaki solunabilir partikül maddeyi gösteren PM10 ölçümleri incelendi. Çalışmada Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı 26 hava kalitesi istasyonunun kayıtları kullanıldı.

İstanbul genelindeki PM10 ortalaması Haziran 2025'te metreküp başına 31,48 mikrogram olarak ölçülürken Haziran 2026'da 29,45 mikrograma düştü. Böylece partikül madde ortalamasında yıllık bazda yaklaşık yüzde 6 gerileme kaydedildi.

İncelenen 26 hava kalitesi istasyonunun 17’sinde PM10 seviyesi düşerken 9 istasyonda artış kaydedildi.

HAVA KALİTESİ 17 İSTASYONDA İYİLEŞTİ

İstasyon bazındaki sonuçlar, İstanbul'un bütün bölgelerinde aynı değişimin yaşanmadığını ortaya koydu. PM10 değerleri 26 istasyonun 17'sinde azalırken 9 istasyonda geçen yılın üzerine çıktı.

Kent ortalamasındaki gerileme genel bir iyileşmeye işaret etse de bazı ilçelerdeki artışlar, hava kalitesinin yerel trafik yoğunluğu, yapılaşma, rüzgar ve diğer çevresel koşullardan etkilenebildiğini gösterdi.

Haziran ayında en yüksek PM10 değeri, metreküp başına 53,11 mikrogramla Sultangazi 2 istasyonunda ölçüldü.

EN YÜKSEK ÖLÇÜM SULTANGAZİ 2 İSTASYONUNDA

Haziran 2026'da en yüksek PM10 değeri, metreküp başına 53,11 mikrogramla Sultangazi 2 istasyonunda ölçüldü.

Sultangazi 3 istasyonu 52,94 mikrogramla ikinci sırada yer aldı. Sancaktepe'deki ölçüm ise metreküp başına 51,64 mikrogram olarak kayıtlara geçti.

Sultangazi 2'deki PM10 değeri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 46,83 arttı. Sultangazi 1'de de yüzde 35,30'luk yükseliş belirlendi.

İstanbul’daki en düşük PM10 seviyesi, metreküp başına 14,32 mikrogramla Üsküdar 1 istasyonunda belirlendi.

EN DÜŞÜK DEĞER ÜSKÜDAR 1'DE KAYDEDİLDİ

İstanbul'da haziran ayının en düşük PM10 ortalaması, metreküp başına 14,32 mikrogramla Üsküdar 1 istasyonunda ölçüldü. Üsküdar 1'i 15,64 mikrogramla Maslak ve 16,27 mikrogramla Kandilli 1 izledi.

Üsküdar 1'deki partikül madde oranı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,43 azaldı. Bu istasyon, yıllık bazda en güçlü iyileşmenin görüldüğü ölçüm noktası oldu.

Sarıyer istasyonundaki PM10 seviyesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 60,73 arttı.

EN YÜKSEK ORANSAL ARTIŞ SARIYER'DE

PM10 seviyesinin geçen yıla göre en fazla arttığı istasyon Sarıyer oldu. Haziran 2025'te metreküp başına 18,75 mikrogram olan değer, Haziran 2026'da 30,14 mikrograma yükseldi.

Bu değişim Sarıyer'de yüzde 60,73'lük artışa karşılık geldi. En yüksek oransal düşüş ise Üsküdar 1'de görüldü.

Uzmana göre yağışlı ve rüzgarlı hava koşulları, İstanbul’daki kirleticilerin atmosferden uzaklaşmasına katkı sağladı.

YAĞIŞ VE RÜZGAR KİRLETİCİLERİ DAĞITTI

AA'ya göre Prof. Dr. Hüseyin Toros, kent ortalamasındaki düşüşte Haziran 2026'daki meteorolojik koşulların etkili olduğunu belirtti. "Bu yıl meteorolojik olarak daha yağışlı dönemler yaşadık. Atmosfer daha hareketliydi, rüzgarlar daha fazlaydı. Yağış sistemlerinin geçmesi atmosferin doğal olarak temizlenmesini sağladı." dedi.

Yüksek basınç dönemlerinde havanın hareketsiz kaldığını ve kirleticilerin atmosferde biriktiğini belirten Toros, alçak basınç sistemlerinde ise hava hareketlerinin arttığını, kirleticilerin daha hızlı dağıldığını ve yağışlarla birlikte atmosferden uzaklaştırıldığını söyledi.

PM10 kirliliği çocuklar, yaşlılar ve kronik rahatsızlığı bulunan kişilerde sağlık riskini artırabiliyor.

PM10 HASSAS GRUPLARI DAHA FAZLA ETKİLİYOR

PM10, solunum yoluyla vücuda girebilen partikül maddelerin ölçümünde kullanılan temel hava kalitesi göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Prof. Dr. Toros, parçacıkların boyutu küçüldükçe solunum sisteminin daha derin bölümlerine ulaşabildiğini ve sağlık üzerindeki olumsuz etkilerin artabildiğini ifade etti.

Toros, hava kirliliğinin özellikle solunum yolu ve kalp damar hastalıkları başta olmak üzere birçok sağlık sorununa neden olduğunu vurgulayarak, çocuklar, yaşlılar ile kronik rahatsızlığı bulunan bireylerin kirli havadan daha fazla etkilendiğini bildirdi.

Toplu taşıma kullanımı ve araç kaynaklı emisyonların azaltılması, İstanbul’un hava kalitesinin kalıcı biçimde iyileşmesine destek olabilir.

KALICI İYİLEŞME İÇİN EMİSYONLARIN AZALTILMASI GEREKİYOR

Dünya genelinde hava kirliliğinin milyonlarca insanın ölümüne yol açtığını vurgulayan Toros, değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:

"Hava kirliliği dediğimiz zaman bunu 'gizli katil' olarak nitelendiriyoruz. Dünya Sağlık Teşkilatının yaptığı çalışmalara göre her yıl yaklaşık 8 milyon insanın ölümünden hava kirliliği sorumlu. Soluduğumuz havanın kalitesi sağlığımızı doğrudan etkiliyor. İş verimliliğini düşürüyor, hastane maliyetlerini artırıyor ve özellikle dezavantajlı grupların daha sık sağlık hizmeti almasına neden oluyor."

Toros, İstanbul'daki hava kalitesinin kalıcı olarak iyileşebilmesi için bireysel ve toplumsal önlemlerin önemli olduğunu ifade etti. Yolların temiz tutulması, çevreye sigara izmariti ve atık bırakılmaması, araç kullanırken ani fren ve ani hızlanmalardan kaçınılması ile toplu taşımanın tercih edilmesinin hava kalitesine olumlu katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.