İkinci Dünya Savaşı'ndan beri bir ilk! Küresel çatışma sayısı rekor kırdı
Dünya genelinde devletler arasındaki silahlı çatışmalar son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. İsveç'te yürütülen kapsamlı bir araştırma, 2025 yılında kaydedilen devletler arası çatışma sayısının İkinci Dünya Savaşı'nın ardından görülen en yüksek düzeye çıktığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, küresel ölçekte hem çatışma sayısında hem de şiddetin yol açtığı can kayıplarında dikkat çekici bir artış yaşandığına işaret ediyor.
2025'TE 65 AKTİF ÇATIŞMA KAYDEDİLDİ
Uppsala Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Uppsala Çatışma Veri Programı'nın (UCDP) verilerini inceleyen akademisyenler, 1898 ile 2025 yılları arasındaki şiddet eğilimlerini analiz etti.
Araştırmaya göre, 2025 yılında dünya genelinde toplam 65 aktif çatışma yaşandı. Bu çatışmaların büyük bölümünü ülke içi savaşlar ve silahlı mücadeleler oluştururken, 13 çatışma doğrudan "savaş" seviyesine ulaştı.
Uzmanlar, küresel güvenlik ortamının son yıllarda belirgin şekilde kırılgan hale geldiğini vurguluyor.
DEVLETLER ARASINDAKİ ÇATIŞMALAR İKİ KATINA ÇIKTI
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, devletler arasındaki doğrudan çatışmalardaki artış oldu.
Verilere göre 2024 yılında kaydedilen devletler arası çatışma sayısı, 2025'te iki katına yükseldi. Geçen yıl toplam 8 devletler arası çatışma kayda geçti.
Bu rakam, UCDP'nin 1946 yılında veri toplamaya başlamasından bu yana ulaşılan en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.
Uppsala Üniversitesi araştırmasına göre 2025 yılı, devletler arası çatışmaların İkinci Dünya Savaşı sonrası en yüksek seviyeye ulaştığı dönem olarak kayıtlara geçti. (Fotoğraf: A Haber Foto Arşiv)
DÜNYANIN GÜNDEMİNDEKİ SICAK CEPHELER
Araştırmada öne çıkan devletler arası çatışmalar arasında şu başlıklar yer aldı:
- Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş
- İsrail ile İran arasındaki gerilim ve çatışmalar
- Hindistan ile Pakistan arasındaki askeri gerilim
Araştırmacılar, bu tür çatışmaların bölgesel sınırları aşarak küresel güvenlik dengelerini etkileyebilecek potansiyele sahip olduğuna dikkat çekiyor.
CAN KAYIPLARINDA 30 YILIN ZİRVESİ
Çatışmaların insani bilançosu da dikkat çekici boyutlara ulaştı.
Araştırmaya göre 2025 yılında organize şiddet olaylarında toplam 244 bin 600 kişi hayatını kaybetti. Bu rakam, 1994 yılında yaşanan Ruanda Soykırımı'ndan bu yana kaydedilen en yüksek ölüm sayısı olarak öne çıkıyor.
ŞİDDET ÜÇ ANA KATEGORİDE İNCELENDİ
Araştırmada organize şiddet olayları üç temel başlık altında değerlendirildi:
- Devlet temelli şiddet
- Devlet dışı gruplar arasındaki şiddet
- Tek taraflı şiddet
Araştırmacılara göre özellikle devletlerin doğrudan taraf olduğu çatışmalardaki yükseliş, son yılların en dikkat çekici güvenlik eğilimlerinden biri olarak öne çıkıyor.
UZMANLAR ARTIŞIN KALICI HALE GELMESİNDEN ENDİŞELİ
Araştırma ekibinde yer alan Shawn Davies, devletler arası çatışmalarda belirgin bir yükseliş yaşandığını belirterek, mevcut eğilimin uluslararası sistem açısından önemli bir uyarı niteliği taşıdığını ifade etti.
"Peace Research" dergisinde yayımlanan çalışma, dünyanın son yıllarda daha karmaşık ve çok cepheli bir güvenlik ortamına sürüklendiğini ortaya koyarken, uzmanlar diplomatik çözüm mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
