Kara delik yıldızı keşfedildi: Güneş Sistemi büyüklüğündeki cisim yıldız gibi parlıyor, enerjisini kara delikten alıyor olabilir

Gök bilimciler, Büyük Patlama'dan yaklaşık 660 milyon yıl sonraki evrende görülen MoM-BH*-1 adlı cismin "kara delik yıldızı" olarak açıklanabileceğini ortaya koydu. James Webb verileri ve yaklaşık bir milyon modele dayanan simülasyonlar, cismin ışığının nükleer füzyondan değil, yoğun gazla çevrili bir kara delikten kaynaklanabileceğini gösterdi.

Gök bilimciler, James Webb Uzay Teleskobu verilerinde MoM-BH*-1 adı verilen sıra dışı bir kozmik cisim tespit etti. (Görseller: Hawaii Üniversitesi ve A Haber Foto Arşiv)

JAMES WEBB PARLAK KIRMIZI CİSMİ GÖRÜNTÜLEDİ

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı, James Webb Uzay Teleskobu ile yürütülen "Mirage or Miracle" gözlem programı kapsamında MoM-BH*-1 adı verilen cismi ayrıntılı olarak inceledi. Kaynak, teleskobun görüntülerinde son derece parlak ve kırmızı bir nokta olarak öne çıktı.

Araştırmacılar, Dünya'dan milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki cismin, Büyük Patlama'nın ardından yaklaşık 660 milyon yıl içinde oluşmuş olabileceğini belirtti.

Güneş Sistemi ölçeğinde olduğu değerlendirilen yapının, yoğun gaz tabakasıyla çevrili bir kara delik olabileceği belirtildi.

BİLİNEN YILDIZLARLA AÇIKLANAMIYOR

Araştırmacıların dikkatini çeken temel özellik, MoM-BH*-1'in ışık tayfındaki olağan dışı Balmer kırılması oldu. Ölçülen değer, benzer uzaklıktaki yıldız topluluklarında beklenen seviyelerin belirgin biçimde üzerinde çıktı. Bu nedenle gözlenen ışığın sıradan bir yıldız topluluğundan kaynaklanması olasılığı zayıfladı.

MIT tarafından açıklanan sonuçlara göre cisim, bir yıldızı andırmasına rağmen bilinen bir yıldızın fiziksel olarak üretebileceği düzeyden yaklaşık 100 milyar kat daha fazla enerji yayıyor.

Cisim, yıldız benzeri bir görünüm sergilemesine rağmen bilinen yıldızların üretebileceğinden çok daha yüksek enerji yayıyor.

EN GÜÇLÜ SENARYO YOĞUN GAZLA ÇEVRİLİ KARA DELİK

Bilim insanları farklı fiziksel senaryoları bilgisayar modelleriyle karşılaştırdı. Nature'daki çalışmada, yaklaşık bir milyon model arasından gözlemlerle en iyi uyuşan yapı; merkezinde aktif biçimde madde biriktiren bir kara delik ve bunun çevresinde son derece yoğun bir gaz zarfı bulunması olarak öne çıktı.

Bu gaz tabakası, dışarıdan bakıldığında yıldız atmosferine benzeyen bir yapı oluşturuyor. Enerji ise yıldızlarda olduğu gibi çekirdekteki nükleer füzyondan değil, kara deliğin çevresindeki maddeden beslenmesinden kaynaklanıyor. Araştırmacıların "kara delik yıldızı" adını kullanmasının temel nedeni de bu iki özelliğin aynı cisimde görülmesi.

Araştırmacılar, bu keşfin erken evrende kara deliklerin nasıl hızla büyüdüğünü anlamaya katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

ERKEN EVRENDEKİ KARA DELİKLER İÇİN YENİ İPUCU

Keşfin önemi yalnızca MoM-BH*-1 ile sınırlı değil. James Webb'in erken evren görüntülerinde tespit edilen ve "küçük kırmızı noktalar" olarak adlandırılan çok sayıda kompakt cismin yapısı uzun süredir araştırılıyor. Ekip, benzer kaynakların en azından bir bölümünün aynı mekanizmayla açıklanabileceğini değerlendiriyor.

Çalışma ayrıca yoğun gaz zarfının, genç kara deliklerin kısa sürede büyük miktarda madde toplamasına olanak sağlayabilecek fiziksel koşullarla uyumlu olduğuna işaret ediyor. Bu bulgu, evrenin ilk 700 milyon yılı içinde çok büyük kara deliklerin nasıl oluşabildiğine ilişkin modellerin sınanmasına katkı sağlayabilir.