Türk mitolojisinin güçlü sembolü: Bozkurt

Doğanın en gizemli ve en organize yırtıcıları arasında gösterilen kurtların zorlu yaşam mücadelesi ekranlara taşınıyor. Destanlara konu olan boz kurtlar; sürü dayanışmaları, avlanma taktikleri ve sert doğa koşullarına karşı verdikleri hayatta kalma savaşıyla dikkat çekiyor.

A Haber Editörü Bahadır Kerimoğlu'nun hazırladığı "Bozkurtlar Özel Dosyası", bozkırın asil avcılarının bilinmeyen dünyasını gözler önüne seriyor.

Kimi zaman destanlara konu oldular… Kimi zaman bir ulusun hafızasında sembole dönüştüler, kimi zaman da korkunun beden bulmuş hali olarak görüldüler. Karla kaplı tundralarda, puslu bozkırlarda ve ormanların gizemli köşelerinde hüküm süren kurtlar; Göktürklerden Orhun Yazıtları'na uzanan kadim bir hikayenin en güçlü simgelerinden biri oldu.

Onlar, yaban hayatının kilit avcılarıdır. Soğuk onları durdurmaz, açlık onları yavaşlatmaz. Günlerce aç kalabilir, en zorlu iklim koşullarında hayatta kalabilirler. Güçlü, çevik, sabırlı ve dayanıklıdırlar… Ama en önemlisi asla yalnız hareket etmezler. Bu, Yüce Allah'ın yarattığı en organize, birbirine en sadık ve en etkileyici avcılardan birinin hikayesidir.

Kurtlar dünyanın dört bir yanında yaşam alanı bulur. Dünya genelinde gri kurt, kızıl kurt, Etiyopya kurdu ve Afrika altın kurdu olmak üzere dört ana tür bulunur. Ancak kurt denildiğinde akla ilk gelen tür, gri kurt ya da Türk kültüründeki adıyla bozkurttur. Bozkurt, dünyanın en yaygın ve en çok bilinen kurt türü olarak öne çıkar.

Kurt gücünü sürüsünden alır. Sürünün kalbi aile bağlarıyla atar. Birlikte yaşar, birlikte avlanırlar. Vahşi doğada sürü içindeki dayanışma hayatta kalmanın temel kuralıdır. Kendilerinden katbekat büyük hayvanları avlayabilmelerinin sırrı da budur.

Sürünün liderliğini alfa kurt üstlenir. Alfa; en güçlü, en deneyimli ve en zeki erkek olarak öne çıkar. Kurtlar eşlerine büyük sadakat gösterirken, yavrular doğdukları andan itibaren hayatta kalma sanatını öğrenmeye başlar. Oyunları bile gelecekteki avın provasıdır.

Kurtlar doğanın en iyi iz sürücülerinden biridir. Hassas burunları sayesinde insandan yaklaşık 40 kat daha güçlü koku alabilirler. Yaklaşık 200 milyon koku alma hücresiyle avlarının ya da düşmanlarının izini kilometrelerce öteden fark ederler.

Gözlerinin göremediğini burunlarıyla hissederler. Gece görüşleri son derece gelişmiştir. Karanlıkta, siste ve sessizlikte yönlerini kaybetmeden ilerleyebilirler. Bozkurt için gece, avın başladığı zamandır.

Gecenin sessizliğini yaran ulumaları ise doğanın en güçlü çağrılarından biridir. Bu ses kimi zaman sürüyü toplamak için bir işaret, kimi zaman bir uyarı, kimi zaman da yabancılara verilmiş açık bir tehdittir. Kurtlar için uluma; iletişimin, bağlılığın ve sınır çizmenin dilidir.

Otobur memelilerden kemirgenlere, kuşlardan balığa kadar pek çok canlı kurtların avı olabilir. Eğik sırt yapıları, kalın boyunları ve güçlü bacakları sayesinde birkaç saniyede saatte 65 kilometre hıza ulaşabilirler. Bu hızla 5 metreyi aşan sıçrayışlar yapabilir, perdeli ayakları sayesinde kar üzerinde rahatlıkla ilerleyebilir ve kilometrelerce yüzebilirler.

Ancak onları gerçekten farklı kılan yalnızca fiziksel güçleri değildir. Zekaları, hafızaları ve taktiksel becerileri kurtları doğanın en etkili avcılarından biri haline getirir. Sessiz bir kuşatmayla avlarını kaçışı olmayan bir tuzağa sürüklerler.

Her hareketleri hesaplı, her saldırıları askeri bir plan gibidir. Adeta savaşır gibi avlanırlar. Aç kalan kurt sürüleri zaman zaman farklı yöntemlerle köpekleri bile tuzağa çekebilir.

Yüce Allah'ın bahşettiği bu üstün özellikler, kurtların insanlar tarafından da saygı duyulan bir canlı olarak görülmesine neden oldu.

Türk, Moğol ve Altay mitolojisinde kurt; yol gösterici, koruyucu ve kutsal bir varlık olarak kabul edildi. Oğuz Kağan Destanı'nda ışığın içinden çıkan bir kurdun orduya yol gösterdiğine inanılırken, Orhun Yazıtları'nda da Türk ordusu kurda benzetildi.

İnsanlık onları yüzyıllardır iki farklı yüzüyle tanıdı… Bir yanda kurnaz ve tehlikeli bir düşman, diğer yanda ise sadakati, cesareti ve sezgileriyle destanlara konu olmuş bozkırın üstün savaşçısı.