Ek doğum izni için başvurular bugün! Bakın izin hesaplaması nasıl yapılıyor

Kamu ve özel sektörde çalışan annelerin doğum iznini 24 haftaya çıkaran yasal düzenleme yürürlüğe girerken gözler uygulamaya çevrildi. Ek doğum izni için başvurular bugün başlıyor. İlk etapta 20 bin annenin yararlanması öngörülen bu düzenleme için başvurular nasıl yapılacak? Başvurular ne zaman başlayıp ne zaman bitecek? Halen doğum izninde olan annelerin durumu ne olacak? Doğum izninden yararlanmak için hesap nasıl yapılacak?

DÜZENLEME HANGİ HAKLARI GETİRİYOR?

Doğum izni süresi doğumdan önce 8 hafta, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarıldı. İlave doğum izni çoğul gebelikler için 18 haftadan 26 haftaya çıkarıldı. Beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadınlar, isteği halinde doğumdan önceki 3 haftaya kadar kurumunda çalışabilmekteydi. Düzenlemede bu sürenin 2 haftaya kadar çekilmesi ile doğum sonrası aktarılabilecek süre 1 hafta daha uzamış oldu.

EK DOĞUM İZNİNDEN YARARLANMAK İÇİN SON TARİH NE?

Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz'ın haberine göre, analık izni süresi dolmuş ancak doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla tamamlamamış olanlara talepleri halinde 8 hafta ilave analık izni verilecek. İlave 8 haftalık haktan yararlanabilmek için doğumun 16 Ekim 2025 tarihinden sonra gerçekleşmiş olması gerekiyor. 15 Ekim 2025 ve öncesinde gerçekleşen doğumlar bu yeni düzenlemeden faydalanamayacak.

İZİN HESAPLAMASI NASIL YAPILACAK?

Düzenlemeye göre, 1 Nisan 2026'dan geriye doğru 168 gün sayılacak. 16 Ekim 2025 ve sonrasında doğum yapan anneler izinden yararlanabilecek. Doğum izninden yararlanacaklar 10 iş günü içinde çalıştıkları kuruma başvuru yaparak düzenlemeden yararlanabilecek. Başvurular bugün (4 Mayıs) başlayacak. 15 Mayıs Cuma günü mesai saati bitimine kadar başvurular devam edecek.

DOĞUM İZNİNDE OLANLAR NE YAPACAK?

Özel sektör ve kamuda çalışan ancak halen doğum izninde olanların rapor süreleri SGK tarafından güncellenecek. Bu durumda olan anneler sistem üzerinden doğum izninin bitimine ne kadar süre kaldığını öğrenebilecek. İlave doğum izninden yararlanacak çalışan annelerin sayının ilk etapta 20 bin civarında olduğu öngörülüyor. SGK'nın kamu ve özel sektörde doğum izni başvuruları üzerinden yapacağı çalışmalar sonucu bu rakamın yükseleceği hesaplamaları yapılıyor.

DOĞUM İZNİ ÜCRETLERİNİN DURUMU NASIL OLACAK?

Doğum izni geçici rapor ücretleri de güncellenen tarihler üzerinden yeniden hesaplanacak. Ödemeler 24 hafta üzerinden yapılacak. SGK'lı annelere 120 gün yerine 168 gün üzerinden yapılacak hesaplama ile izin süresi boyunca en az 123 bin 312 TL ödenecek. Brüt maaş ortalaması 35 bin TL olana 130 bin 667 TL, 40 bin TL olana 149 bin 333 TL, 50 bin TL olana da 186 bin 667 TL ödenecek. De-v let memuru anneler için maaş ödemesi ise kesinti yapılmadığı için doğum izni süresince tam olarak ödenmeye devam edecek. Yeni anne olan bir memur doğum izni süresi boyunca 247 bin 560 TL alacak.

Öte yandan ücretsiz doğum izni ve yarı zamanlı çalışma gibi olanaklardan yararlanma oranları ise oldukça düşük. Çalışan kadınların sadece yüzde 24.22'si ücretsiz doğum izni kullanıyor.

NE KADAR DOĞUM DESTEK ÖDEMESİ YAPILDI?

1 Ocak 2025 itibarıyla doğan ilk çocuğa 5 bin liralık tek seferlik, ikinci çocuğa aylık 1.500 lira, üç ve sonraki çocuklar için aylık 5 bin lira destek verilecek. Ödemeler 5 yaşını tamamlayana kadar, kesinti olmadan yapılacak. Destek ödemeleri için başvurular 8 Nisan itibarıyla e-devlet üzerinden alınmaya başlandı. Geçen hafta itibariyle 287 bin 518 başvuru yapıldı.

En çok başvuru 116 bin 594 yani yüzde 41 oranla birinci çocuk için yapıldı. İkinci çocuk başvuru oranı yüzde 31, başvuru sayısı 88 bin 982. Üçüncü çocuk başvuru oranı yüzde 18, başvuru sayısı 51 bin 843. Üçün üzerinde çocuğu olan ailelerin başvuru oranı yüzde 10, başvuru sayısı ise 30 bin 99 olarak gerçekleşti.

En çok başvuru yapan illerin başında ilk sırayı İstanbul aldı. İstanbul'u Ankara ve Şanlıurfa illeri takip etti. İlk ödemeler bu ay içinde yapılacak.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile BM'nin hazırladığı raporda da 2016–2024 döneminde doğum sonrası işten ayrılıp kayıtlı istihdama geri dönmeyen toplam 309 bin 581 kadın olduğu kaydedildi.

Bu kadınların sadece yarısı bile istihdamda kalsaydı, yaklaşık 797 milyar TL prim geliri ve 491 milyar TL gelir vergisi geliri elde edilecekti.