Doğum izinlerinde yeni dönem! Doğum yardımları nasıl hesaplanacak?

Milyonlarca anne babanın merakla beklediği izin sürelerinin uzatılmasıyla ilgili yasa teklifi TBMM'ye sunuldu. Yeni teklifle hem anneler hem de babalar daha uzun izin kullanabilecek. Tasarıda özellikle anneler için esneklik de tanındı.

Takvim Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Faruk Erdem detayları aktardı.

YENİ DÜZENLEME ANNELERİÇİN NELERİ DEĞİŞTİRDİ?

Mevcut yasalarımızda anneler, ister memur olsun isterse özel sektörde çalışsın doğum izinlerini 16 hafta yani 4 ay olarak kullanıyor. Bunun 8 haftası doğumdan önce 8 haftası ise doğumdan sonra kullanılıyor. Yeni düzenleme ile birlikte doğum öncesi 8 hafta korunurken doğumdan sonraki süre iki kat artırılarak 16 haftaya çıkartıldı.

BU SÜRE NASIL KULLANILACAK?

Anneler yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra doğumdan önce 8 hafta izne ayrılacak. Doğumdan sonra ise 16 hafta yani 4 ay izin kullanabilecek.

BU İZİNLER DEĞİŞTİRİLEMİYOR MU?

Yeni tasarı annelere bu konuda esneklik de tanıdı. Anneler isterlerse doğumdan önceki 8 haftalık bölümün bir kısmını ya da tamamını doğum sonrasına aktarabilecek. Ancak burada doğum öncesi sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgelemek gerekecek.

MEMUR ANNELER İÇİN DURUM NASIL?

Kadın memurlar da doktor raporu olmak kaydıyla isteği halinde doğumdan önceki 2 haftaya kadar kurumunda çalışabilecek. Böylece anneler sağlıkları elverdiği ölçüde doğum sonrası çocuklarıyla daha fazla vakit geçirebilecek. Bu süre 5.5 aya kadar uzatılabilecek.

ANNELERİN BAŞKA İZİNLERİ OLMAYACAK MI?

Analık izinlerinden sonra anneler isterlerse ücretsiz izin hakkını kullanabilecek. Bu işveren ile anne arasında anlaşmayla olacak. Ancak annelerin ayrıca yarı zamanlı çalışma hakları da bulunuyor. Burada çocuk sayısına göre 6 aya kadar yarı zamanlı çalışıp tam maaş alabilecek. Ayrıca isteyen anne çocuk ilk öğretim çağına gelene kadar yarı zamanlı çalışıp yarım maaş alabilecek.

BABALAR İÇİN DEĞİŞİKLİK OLDU MU?

Babalık izinlerinde de işçi ve memur arasındaki fark kaldırılıyor. Kamuda ve özel sektörde çalışan tüm babalar eşinin doğum yapması halinde 5 gün olan izin süresini 10 gün olarak kullanabilecek.

EVLAT EDİNEN YA DA KORUYUCU AİLE OLANLARA İZİN VAR MI?

Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan memura, çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün izin verilecek. Ayrıca sosyal güvencesi olmayan koruyucu ailelerin, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigorta prim ödemeleri devlet tarafından karşılanacak.

İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ ARTTI

ANNELERİN İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEKLERİNDEDEĞİŞİKLİK OLDU MU?

Analık izinlerini kullanan kadınlar için geçici iş göremezlik ödeneği (Rapor parası) veriliyor. Uygulamada bir değişiklik yok. Anneler yine izin süreleri boyunca ödeneklerini alacaklar. Ancak izin süresi uzadığı için ödenecek paralar da artacak.

HESAPLAMA KAÇ GÜN ÜZERİNDEN YAPILACAK?

Doğum izninin 24 haftaya çıkarılmasıyla annelere verilen 112 günlük ödenek 168 güne çıkmış oldu. Yasadan sonra hesaplamalar 168 gün üzerinden yapılacak. Böylece annelere 56 günlük daha fazla ödeme yapılacak

ÖDEMELER NEYE GÖRE YAPILIYOR?

Ödenecek ücretin hesaplaması da son 1 yıllık kazanç ortalaması üzerinden yapılıyor. Ancak en düşük tutar, ödemenin yapıldığı tarihteki asgari ücret üzerinden hesaplanan tutarın altında olamıyor. Son bir yıl içerisinde 180 günden az sigortalı çalışması olanların ödeneği ise asgari ücretin iki katına göre hesaplanan tutarı aşamıyor.

ÖDENECEK PARA NASIL HESAPLANIYOR?

Öncelikle annenin 1 yıllık kazanç ortalaması alınıyor. Brüt ücretin 3'te 2'si alınıyor. Bu rakam 168 günlük rapor parası olarak ödeniyor. Daha önce 112 gün için 82.208 lira ödenek alan bir anne 168 güne çıkan izin için 123.312 TL alacak

MAAŞ ARTINCA ÖDENEK DE ARTIYOR MU?

Evet ödenek annenin iş yerinden aldığı maaşa göre değişiyor. Örneğin Brüt maaş ortalaması 40 bin lira olana 149 bin 333 lira, 50 bin lira olana da 186 bin 667 lira 60 bin lira olan bir anneye ise 224 bin lira rapor parası verilecek.