Uyurken her şeyi duyuyor olabiliriz! Genel anestezi altında şaşırtan araştırma
ABD'de yapılan çarpıcı bir araştırma, insan beyninin genel anestezi altında tamamen "kapanmadığını" ortaya koydu. Bilim insanları, bilinçsiz durumdaki hastaların kelimeleri ayırt edebildiğini ve bazı cümlelerde gelecek sözcükleri tahmin ettiğini belirledi. Bulgular, felç tedavisinde yeni umut olabilir.
Genel anestezi sırasında beynin dış dünyayla bağlantısını tamamen kestiği düşünülüyordu. Ancak ABD'de yürütülen yeni bir araştırma, beynin bilinç kapalıyken bile sesleri analiz etmeyi ve dili işlemeyi sürdürdüğünü gösterdi. Uzmanlara göre bu keşif, hem bilinç kavramına dair bildikleri değiştirebilir hem de konuşma yetisini kaybeden hastalar için yeni tedavi yöntemlerinin önünü açabilir.
BEYİN "KAPALI" SANILIRKEN AKTİF ÇIKTI
Araştırma, ABD'deki Baylor College of Medicine bünyesinde görev yapan bilim insanları tarafından gerçekleştirildi. Çalışmada epilepsi ameliyatı geçiren 7 hastanın beyin aktiviteleri genel anestezi sırasında incelendi.
Araştırmacılar özellikle hafıza ve öğrenmeyle bağlantılı olan hipokampus bölgesine odaklandı. Burada kullanılan gelişmiş "Neuropixels" teknolojisi sayesinde yüzlerce sinir hücresinin aynı anda verdiği tepkiler kaydedildi.
HASTALAR FARKLI SESLERİ AYIRT EDEBİLDİ
Araştırmanın ilk aşamasında hastalara sürekli tekrar eden ses tonları dinletildi. Daha sonra bu seslerin arasına farklı tonlar eklendi. Bilim insanları, beynin bu farklı sesleri zamanla ayırt etmeye başladığını gözlemledi. Uzmanlara göre bu durum, anestezi altında bile beynin öğrenme kapasitesini tamamen kaybetmediğini gösteriyor.
BEYİN HİKAYEDEKİ SONRAKİ KELİMEYİ TAHMİN ETTİ
Araştırmanın en dikkat çeken bölümü ise ikinci deney oldu. Bu aşamada hastalara kısa hikayeler dinletildi. Kaydedilen sinirsel aktiviteler incelendiğinde, beynin isim, fiil ve sıfat gibi farklı kelime türlerini ayırt ettiği görüldü. Dahası, bazı sinyaller beynin cümlede gelecek kelimeyi önceden tahmin ettiğini ortaya koydu.
Çalışmada yer alan Benjamin Hayden, bunun normalde bilinçli ve dikkatli bireylerde görülen bir süreç olduğunu belirterek sonuçların oldukça şaşırtıcı olduğunu ifade etti.
YAPAY ZEKA İLE BENZERLİK KURULDU
Araştırmacılar, beynin kelimeleri önceden tahmin etme biçiminin yapay zekâ sistemlerinin çalışma mantığına benzediğini belirtiyor. Özellikle büyük dil modellerinin metin üretirken sonraki kelimeyi tahmin etmesiyle insan beynindeki bu süreç arasında dikkat çekici bir benzerlik olduğu ifade edildi.
Uzmanlara göre bu keşif, gelecekte konuşma protezleri ve beyin-bilgisayar arayüzleri geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
FELÇ HASTALARI İÇİN YENİ UMUT OLABİLİR
Araştırmanın ilk yazarlarından Vigi Katlowitz, elde edilen sinyallerin ileride felç veya ağır beyin hasarı yaşayan hastalarda kullanılabileceğini söyledi. Bilim insanları, konuşma yetisini kaybeden bireylerin beyin sinyalleriyle iletişim kurabileceği teknolojiler üzerinde çalışıldığını belirtiyor.
