Genç nüfus azalıyor: Doğum oranlarını artırmaya yönelik model
TÜİK verilerine göre Türkiye'de toplam doğurganlık hızı son yıllarda belirgin şekilde gerileyerek nüfusun kendini yenileme eşiğinin altına indi. Düşen doğurganlık oranlarına karşı "Doğum Artışı Politika Modeli" geliştirdi. Aile yapısını güçlendirmeyi ve genç nüfusun sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlayan model kamuoyuna tanıtıldı.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2001 yılında 2,38 olan toplam doğurganlık hızı 2024'te 1,48'e kadar gerilerken, ilk doğum yaşı da yükseldi. Karabük Üniversitesi bünyesinde hazırlanan "Doğum Artışı Politika Modeli", Türkiye'de son yıllarda gerileyen doğurganlık oranlarına yönelik akademik bir çözüm önerisi sundu. KAPGEM tarafından geliştirilen modelde, aile kurumunun güçlendirilmesi, evlilik süreçlerinin kolaylaştırılması ve sosyal politikalarla doğum oranlarının desteklenmesi hedefleniyor.
DOĞURGANLIK ORANLARI DÜŞTÜ
Türkiye'de doğurganlık oranları düştü. TÜİK verilerine göre toplam doğurganlık hızı 2001'de 2,38 seviyesindeyken 2024 itibarıyla 1,48'e geriledi ve nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1'in altına indi.
İLK DOĞUM YAŞI 27.3'E YÜKSELDİ
Annelerin ortalama doğum yaşı da son yıllarda yükseldi. 2001 yılında 26,7 olan ortalama annelik yaşı 2024'te 29,3'e çıktı. İlk doğum yaşı ise 27,3'e ulaştı.
Modelde, Türkiye'de toplam doğurganlık hızının Avrupa Birliği ülkeleri ortalamasının da altına gerilediği belirtildi. Nüfus projeksiyonlarına göre ise 0-17 yaş grubunu kapsayan çocuk nüfus oranının 2040 yılına gelindiğinde yüzde 16,7 seviyesine kadar düşebileceği öngörülüyor.
DOĞUM ORANLARINA YÖNELİK POLİTİKA MODELİ SUNULDU
Kamu Politikaları Araştırma ve Geliştirme Koordinatörlüğü (KAPGEM) tarafından geliştirilen "Doğum Artışı Politika Modeli", Safranbolu Bilim ve Sanat Akademisi'nde düzenlenen toplantıyla kamuoyuna tanıtıldı.
Doğum oranlarının yükseltilmesi amacıyla paylaşılan modelde öne çıkan bazı öneriler şu şekilde sıralandı:
- Doğum oranlarındaki düşüşün sebeplerini ortaya koyacak disiplinler arası bilimsel araştırmaların artırılması
- Kadın ve erkek biyolojisi ile toplumsal rollerin politika geliştirme süreçlerinde dikkate alınması
- Ev hanımlarına yönelik doğumu teşvik edici sosyal politika desteklerinin geliştirilmesi
- Kuşaklar arası dayanışmayı artıracak "torun destek programları" gibi uygulamaların teşvik edilmesi
- Geleneksel evlilik törenlerinin oluşturduğu mali yükün azaltılması ve sadeleştirilmesi