Narsist mi doğulur, narsist mi olunur? Suçlu ne anne ne de baba çıktı!
Almanya'da yürütülen geniş kapsamlı bir ikiz araştırması, narsisistik eğilimlerin kaynağına dair ezberleri bozdu. Bulgulara göre bu kişilik özelliği büyük ölçüde genetik mirastan geliyor. Aile ortamının etkisi ise sanılandan çok daha sınırlı.
Narsisizm yıllardır ebeveyn tutumlarıyla açıklanıyordu. Ancak yeni bir bilimsel çalışma, bu yaklaşımı kökten sorgulatıyor. Araştırmaya göre bireylerde görülen narsistik özelliklerin önemli bir kısmı genetik faktörlerden kaynaklanıyor. Aile içi yetiştirme tarzının etkisi ise beklenenden çok daha düşük.
"SUÇ AİLEDE Mİ?" TARTIŞMASI YENİDEN BAŞLADI
Psikoloji dünyasında uzun süredir kabul gören bir görüş vardı: Narsisizm ya ilgisiz ya da aşırı öven ebeveynlerin sonucu olarak ortaya çıkar. Ancak Almanya merkezli yeni araştırma bu fikri ciddi şekilde zorluyor.
Çalışma, Münster Üniversitesinden psikolog Mitja Back liderliğinde yürütüldü. Araştırmacılar, narsisizmin kökenini anlamak için geniş çaplı bir ikiz ve aile analizi yaptı.
BİNLERCE KİŞİ ÜZERİNDE DENENDİ
Araştırma yalnızca küçük bir örneklemeye dayanmadı. Oldukça geniş bir veri seti kullanıldı:
- 1300'den fazla ikiz çifti.
- Ebeveynler, kardeşler ve partnerler dahil edildi.
- Toplamda 6 bin 700'e yakın katılımcı incelendi.
GENETİK ETKİ BEKLENENDEN GÜÇLÜ ÇIKTI
Araştırmadan çıkan en çarpıcı tablo şu şekilde:
| Faktör | Etki Oranı |
|---|---|
| Genetik miras | %50 |
| Bireysel deneyimler | %50 |
| Ortak aile ortamı | Çok düşük |
AYNI EV, FARKLI SONUÇLAR: NEDEN?
Araştırmacılara göre bu durumun temelinde "paylaşımsız çevre" etkisi yatıyor. Aynı ailede büyüyen iki çocuk, benzer koşulları paylaşsa da hayatın içinde farklı insanlarla tanışıyor, farklı arkadaş çevrelerine giriyor ve farklı sosyal deneyimler yaşıyor.
Bu bireysel deneyimler zamanla kişilik gelişimini farklı yönlere taşıyabiliyor ve aynı evden çıkan bireyler arasında belirgin karakter farkları oluşabiliyor.
