Kısmi emeklilikte yeni hesap: 3600, 4500 ve 5400 gün şartları

Çalışma hayatında uzun yıllar prim ödeyemeyen ya da kesintili çalışanlar için kısmi emeklilik önemli bir seçenek sunuyor. Sigorta başlangıç tarihine ve bağlı olunan kuruma göre bazı sigortalılar daha az prim günüyle emeklilik hakkı elde edebiliyor. Ancak bu yöntemde prim gününün yanı sıra yaş şartı da belirleyici oluyor.

SİGORTA BAŞLANGIÇ TARİHİ BELİRLEYİCİ

Emeklilik şartları, sigortalının ilk işe giriş tarihine göre değişiyor. Özellikle 8 Eylül 1999 tarihi emeklilik hesaplamalarında kritik bir sınır olarak kabul ediliyor.

SSK kapsamında ilk kez 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar, 5000 ile 5975 gün arasında değişen prim gününü tamamladıklarında yaş şartı aranmadan emekli olabiliyor. Ancak bu prim gününü tamamlayamayanlar için kısmi emeklilik seçeneği bulunuyor.

3600 GÜNLE KISMİ EMEKLİLİK

8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan SSK'lılar için 3600 günle emeklilik imkânı bulunuyor. Bu sistemde sigortalının en az 15 yıllık sigortalılık süresini tamamlaması gerekiyor. Bu süre bugün itibarıyla büyük ölçüde dolmuş durumda.

Prim gününü 3600'e tamamlayan sigortalılar için yaş şartı uygulanıyor. Buna göre kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşını doldurduğunda kısmi emeklilik hakkı elde edebiliyor. EYT düzenlemesi bu yaş şartını ortadan kaldırmadı.

1999–2008 ARASI SİGORTALILAR İÇİN 4500 GÜN

9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan SSK'lılar için tam emeklilik şartı 7000 prim günü olarak uygulanıyor. Kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor.

Bu dönemde sigortalı olanlar için kısmi emeklilik seçeneği de bulunuyor. Buna göre 4500 prim gününü doldurmak gerekiyor. Ayrıca 25 yıllık sigortalılık süresi şartı aranıyor. Yaş şartı ise kadınlar için 58, erkekler için 60 olarak uygulanıyor.

2008 SONRASI İÇİN PRİM GÜNLERİ ARTIYOR

30 Nisan 2008'den sonra sigortalı olan SSK'lılar için tam emeklilikte 7200 prim günü gerekiyor. Bu prim gününü 1 Ocak 2036'ya kadar tamamlayan kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabiliyor. Prim gününün tamamlandığı tarihe bağlı olarak emeklilik yaşı her iki yılda bir artıyor.

Bu grupta kısmi emeklilik için gereken prim gün sayısı ise işe giriş tarihine göre değişiyor. En düşük prim şartı 4600 günden başlıyor ve her yıl 100 gün artarak 5400 güne kadar yükseliyor.

Örneğin 1 Mayıs ile 31 Aralık 2008 arasında işe girenlerin en az 4600 gün, 2009 yılında başlayanların 4700 gün, 2016 ve sonrasında işe girenlerin ise 5400 prim gününü tamamlaması gerekiyor. Bu kişiler için 25 yıllık sigortalılık süresi şartı bulunmuyor ancak yaş şartı daha yüksek uygulanıyor.

Prim gününü 31 Aralık 2035'e kadar tamamlayan kadınlar 61, erkekler ise 63 yaşında kısmi emekli olabiliyor. Daha sonraki tarihlerde tamamlayanlar için emeklilik yaşı kademeli olarak artıyor ancak 65 yaşın üzerine çıkmıyor.

BAĞ-KUR'LULAR İÇİN 5400 GÜN ŞARTI

Bağ-Kur kapsamında sigortalı olanlarda kısmi emeklilik için temel şart 5400 prim günü olarak uygulanıyor. Ancak yaş şartı sigorta başlangıç tarihine göre değişiyor.

• 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan Bağ-Kur'lular için yaş şartı kadınlarda 56, erkeklerde ise 58'e kadar çıkıyor.
• 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olanlarda ise 5400 günle emeklilik için yaş şartı kadınlarda 60, erkeklerde 62 olarak uygulanıyor.
• 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olanlar, 5400 prim gününü 31 Aralık 2035'e kadar tamamlamaları halinde kadınlarda 61, erkeklerde ise 63 yaşında emeklilik hakkı elde edebiliyor. Prim gününün tamamlanma tarihine göre bu yaş şartı kademeli olarak artıyor ve en fazla 65'e kadar çıkabiliyor.

MEMURLARDA KISMİ EMEKLİLİK NASIL İŞLİYOR?

Emekli Sandığı iştirakçileri için de kısmi emeklilik sistemi bulunuyor. İlk kez 8 Eylül 1999'dan önce memur olanlar, 3600 prim günüyle 60 yaşında kısmi emekli aylığı alabiliyor.

• 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında göreve başlayanlar ise 5400 prim günüyle 61 yaşında kısmi emeklilik hakkı elde ediyor. Ancak 8 Eylül 1999 tarihinde 50 yaş ve üzerinde olan memurlar için 3600 günle 61 yaşında emeklilik imkânı uygulanıyor.
• 30 Nisan 2008 sonrası memur olanlarda ise 5400 prim günü şartı bulunuyor. Bu grupta en erken emeklilik yaşı kadınlar için 61, erkekler için 63 olarak uygulanıyor. Prim gününün tamamlandığı tarihe göre yaş şartı artabiliyor ancak en fazla 65 yaşa kadar çıkıyor.

KISMİ EMEKLİLİKTE TEMEL ŞARTLAR

Kısmi emeklilikte gerekli prim gün sayısı ve yaş şartı, sigorta başlangıç tarihi ve çalışılan kuruma göre değişiyor. Bu nedenle sigortalıların kendi çalışma geçmişlerini dikkate alarak şartları değerlendirmesi gerekiyor.

Az prim günüyle emeklilik mümkün olsa da yaş şartının korunması, kısmi emekliliğin en önemli belirleyici unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.