Artık geri dönüşüme gerek kalmayabilir! Kendi kendini yok eden canlı plastik üretildi
Bilim insanları, içine yerleştirilen özel mikroorganizmalar sayesinde belirli bir komutla tamamen yok olabilen yeni nesil "canlı plastik" geliştirdi. Mikroplastik üretmeyen bu malzeme yalnızca altı gün içinde çözünüyor. Teknoloji, tek kullanımlık plastik krizine çözüm olabilir.
Dünyada plastik atık sorunu her geçen yıl büyürken bilim insanlarından dikkat çeken bir gelişme geldi. Araştırmacılar, içine yerleştirilen mikroorganizmalar sayesinde kendi kendini yok edebilen yeni nesil "canlı plastik" geliştirdi. Üstelik bu malzeme çözünürken mikroplastik üretmiyor.
PLASTİK ARTIK "KOMUTLA" YOK OLABİLİYOR
Çalışmanın merkezinde iki farklı bakteri sistemi bulunuyor. Araştırmacılar, Bacillus subtilis adlı bakteriyi genetik olarak değiştirerek iki ayrı plastik parçalayıcı enzim üretmesini sağladı. Bu enzimlerden biri uzun polimer zincirlerini küçük parçalara ayırıyor, diğeri ise bu parçaları tamamen temel yapı taşlarına kadar çözüyor.
Araştırmanın yazarlarından Zhuojun Dai, sistemin çıkış noktasını şu sözlerle anlattı:
"Geleneksel plastikler yüzyıllarca doğada kalıyor. Ancak birçok plastik ürün aslında kısa süreli kullanım için üretiliyor. Biz de bozunmayı doğrudan malzemenin yaşam döngüsüne dahil edip edemeyeceğimizi düşündük."
Bilim insanlarına göre bu yöntem sayesinde plastik, yalnızca altı gün içinde tamamen çözünüyor. Süreç boyunca mikroplastik oluşmaması ise teknolojinin en dikkat çeken yönlerinden biri olarak öne çıkıyor.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
Araştırmacılar, mikroorganizmaları aktif halde değil, "uyku modu" olarak tanımlanan spor formunda plastiğin içine yerleştirdi. Bu sayede malzeme günlük kullanım sırasında normal plastik gibi davranıyor ve dayanıklılığını koruyor.
Sistem belirli bir tetikleyiciyle aktif hale geliyor. Yaklaşık 50 derece sıcaklıktaki besin çözeltisi eklendiğinde bakteriler uyanıyor ve enzim üretmeye başlıyor. Ardından plastik kısa sürede çözünerek tamamen ortadan kalkıyor. Araştırmada kullanılan temel malzemenin ise 3D yazıcılarda ve bazı cerrahi dikişlerde yaygın kullanılan polikaprolakton olduğu belirtildi.
GİYİLEBİLİYOR ELEKTRONİK CİHAZDA TEST EDİLDİ
Araştırma ekibi geliştirdiği canlı plastiği yalnızca laboratuvar ortamında bırakmadı. Bilim insanları, insan kas hareketlerini algılayabilen giyilebilir bir elektrot da üretti.
Elektrotun kullanım sırasında normal şekilde çalıştığı, deney sonunda ise tamamen parçalanarak yok olduğu açıklandı. Yapılan ölçümlerde cihazın yaklaşık iki hafta içinde tamamen bozunduğu tespit edildi.
BU TEKNOLOJİ HANGİ ALANLARDA KULLANILABİLİR?
Uzmanlara göre canlı plastik sistemi gelecekte birçok farklı sektörde kullanılabilir.
Olası kullanım alanları şu şekilde:
- Tek kullanımlık ambalajlar
- Tıbbi ürünler ve cerrahi malzemeler
- Giyilebilir teknolojiler
- Geçici elektronik cihazlar
- 3D yazıcı ürünleri
- Çevre dostu tüketim ürünleri
Araştırmacılar ayrıca sistemin şu an yalnızca belirli bir polimer türünde test edildiğini ancak gelecekte farklı plastik türlerine de uygulanabileceğini belirtiyor.
