Kadınlara hem kariyer hem annelik desteği: İzin 24 hafta, en az 123 bin TL!

8 Mart Dünya Kadınlar Günü geride kalırken Türkiye'de kadınların hem anne olabilmesi hem de çalışma hayatından kopmaması için yeni politikalar gündemde. Devlet, doğum oranlarını artırmayı hedefleyen düzenlemelerle kadınların istihdamda kalmasını destekleyecek adımlar atıyor. Yapılan araştırmalar ise doğum yapan kadınların önemli bir bölümünün kısa süre içinde iş hayatından çekildiğini ortaya koyuyor.

DOĞUM SONRASI İŞTEN AYRILMA ORANI YÜKSEK

Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz'ın haberine göre, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Nüfus Politikaları Kurulu'na sunulan araştırma, son 10 yılda doğum yapan 2 milyon kadının çalışma hayatındaki durumunu ortaya koydu. Verilere göre doğum yapan annelerin yarısı bir yıl içinde işini bırakıyor.

Araştırmaya göre doğumdan sonraki ilk 6 ay içinde kadınların yüzde 39,9'u çalışma hayatından ayrılıyor. Başka bir ifadeyle doğum yapan her 100 kadından yaklaşık 40'ı işini bırakıyor.

• İşten ayrılma oranı zaman ilerledikçe daha da yükseliyor. Doğumdan sonraki 12 ayda bu oran yüzde 56,5'e, 24 ayda yüzde 68,1'e ve 36 ayda yüzde 72,8'e çıkıyor. Doğum sonrası işten ayrılan kadınların ortalama yaşı ise 30,73 olarak ölçüldü.

Kadınların işten ayrılmasında en önemli etkenler arasında çocuk bakım maliyetlerinin yüksek olması ve düşük ücretler öne çıkıyor.

KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIMI

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 15 yaş ve üzerindeki kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 36,8 seviyesinde bulunuyor. Eğitim düzeyi yükseldikçe bu oran da artıyor.

• Lise mezunu kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 38,5 olurken, üniversite mezunlarında bu oran yüzde 68,7'ye ulaşıyor.
• Kadınların genel istihdam oranı ise yüzde 32,5 olarak hesaplandı. İstihdamdaki kadınların yüzde 18,3'ü yarı zamanlı çalışıyor. Hanesinde 3 yaşın altında çocuğu bulunan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranı ise yüzde 26,9 seviyesinde kaldı.
• Öte yandan üst ve orta düzey yönetici pozisyonlarında yer alan kadınların oranı yüzde 21,5 olarak belirlendi.

DOĞUM İZNİ 24 HAFTAYA ÇIKARILIYOR

Doğum oranlarını artırmayı hedefleyen yeni yasal düzenlemelerin Ramazan Bayramı sonrasında TBMM'de yasalaşması bekleniyor.

Düzenleme kapsamında halen 16 hafta olan doğum izninin 24 haftaya çıkarılması planlanıyor. Artırılacak 8 haftalık süre doğum sonrası izne eklenecek.

Yeni düzenlemeye göre kadın çalışanlar doğuma iki hafta kalana kadar çalışabilecek. Babalık izni ise işçiler için 5 günden 10 güne çıkarılacak. Böylece babalık izni memurlardaki süreyle eşitlenmiş olacak. Koruyucu ailelere de aynı izin hakkının verilmesi öngörülüyor.

Ayrıca kadın konukevlerinden yararlanan ve yeterli geliri bulunmayan kadınlara, beraberlerindeki çocuklarıyla birlikte harçlık verilmesi de planlanan düzenlemeler arasında yer alıyor.

DOĞUM İZNİNDE MAAŞ ÖDEMESİ ARTACAK

Çalışan annelere doğum izni süresince son bir yıllık kazançları üzerinden iş göremezlik ödeneği veriliyor. Doğum izninin 24 haftaya çıkarılmasıyla birlikte bu ödemelerin miktarı da artacak.

Bugüne kadar 112 gün üzerinden hesaplanan ve en az 82 bin 208 TL olarak ödenen annelik ödeneği, yeni düzenlemeyle 168 gün üzerinden hesaplanacak. Buna göre en düşük ödeme 123 bin 312 TL'ye çıkacak.

Geliri daha yüksek olan annelerin alacağı ödeme de artacak. Örneğin;

• 40 bin TL geliri olan bir anneye yaklaşık 149 bin 333 TL
• 50 bin TL geliri olana yaklaşık 186 bin 667 TL
• 70 bin TL geliri olana yaklaşık 261 bin 333 TL
• 90 bin TL geliri olana ise yaklaşık 336 bin TL ödeme yapılabilecek.

DOĞUM İZNİNDE İŞTEN ÇIKARILAN KADININ HAKLARI

Doğum izninde olan bir kadın çalışan işten çıkarılması durumunda bazı yasal haklara sahip. Tazminatsız feshi gerektiren bir durum yoksa ve çalışanın kıdemi bir yıl veya daha fazlaysa kıdem tazminatı alma hakkı bulunuyor.

Ayrıca kıdemine göre 2 ila 8 haftalık brüt ücret üzerinden ihbar tazminatı talep edilebiliyor. Kadın çalışan bir ay içinde işe iade davası açabiliyor.

Eşit davranma ilkesinin ihlal edilmesi durumunda ise çalışan, dört aylık ücret tutarında eşit davranma tazminatı talep edebiliyor.

DOĞUM YARDIMINDAN 859 BİN KADIN YARARLANIYOR

1 Ocak 2025 itibarıyla doğan ilk çocuk için 5 bin lira tutarında tek seferlik destek veriliyor. İkinci çocuk için aylık 1.500 lira, üçüncü ve sonraki çocuklar için ise aylık 5 bin lira ödeme yapılıyor.

• İki, üç ve üzeri çocuk için toplam 510 bin 924 çocuk adına düzenli ödeme gerçekleştirildi. Bugüne kadar doğum yardımından yararlanan kadın sayısı 859 bin 775'e ulaştı. Yapılan toplam ödeme ise 12 milyar 77 milyon TL oldu.
• Doğum yardımı başvuruları e-Devlet üzerinden ve "İlk Öğretmenim Ailem" mobil uygulaması aracılığıyla yapılıyor.

KADIN İSTİHDAMI İÇİN YENİ PROGRAMLAR

Hükümet, kadınların iş gücüne katılımını artırmak amacıyla sanayiden teknolojiye, girişimcilikten bilimsel araştırmalara kadar birçok alanda yeni destek programları hazırlıyor.

Türkiye genelinde kadın ve genç istihdamını artırmaya yönelik tematik bölgesel kalkınma programları ve mali destek projeleri devreye alınacak. Kadın girişimciler için eğitim, mentorluk ve iş birliği platformlarının yaygınlaştırılması planlanıyor.

Ayrıca yenilikçi iş fikirlerinin hayata geçirilmesi için mentor havuzları, hızlandırıcı programlar, mikro krediler ve prototip geliştirme hibeleri de kadın girişimcilerin kullanımına sunulacak.

4 MADDEDE KADINLAR İÇİN YENİ DÖNEM

Doğum izniyle ilgili yeni düzenleme ne getiriyor?

Doğum izni 24 haftaya çıkarılarak bebeğin erken bakım dönemi güvence altına alınıyor.

Annelere sağlanan finansal destek nedir?

Doğum izni 168 güne çıkarılırken en az 123 bin TL annelik ödeneği ve aylık çocuk destekleri veriliyor.

Çalışan anneler iş güvencesi açısından hangi haklara sahip?

İşten çıkarma durumunda tazminat ve işe iade haklarıyla yasal koruma sağlanıyor.

Kadınların kariyer gelişimi nasıl desteklenecek?

Mentorluk programları, mikro krediler ve bölgesel kalkınma projeleriyle kadın girişimciliği desteklenecek.