Her gün geçiyoruz ama isimlerini bilmiyoruz! İstanbul’un köy isimleri nereden geliyor?

İstanbul yalnızca tarihi yapılarıyla değil, semt isimlerinin taşıdığı anlamlarla da dikkat çekiyor. Her gün milyonlarca insanın yaşadığı Arnavutköy, Bakırköy, Kadıköy ya da Mecidiyeköy gibi yerlerin isimlerinin nasıl ortaya çıktığı ise birçok kişi tarafından merak ediliyor. Osmanlı'dan Bizans'a uzanan süreçte şekillenen bu isimler kimi zaman bir devlet adamından kimi zaman göç hikayelerinden doğdu.

YEŞİLKÖY İSMİNİ HALİT ZİYA UŞAKLIGİL ÖNERDİ

Bir dönem "Ayastefanos" adıyla bilinen Yeşilköy semtinin adı Cumhuriyet döneminde değiştirildi. 1878 Osmanlı-Rus Antlaşması'nın imzalandığı yer olarak da bilinen bölgenin yabancı kökenli adı yerine Türkçe bir isim aranıyordu.

Dönemin önemli edebiyatçılarından Halit Ziya Uşaklıgil, semtin yemyeşil doğasından etkilenerek "Yeşilköy" adını önerdi. Bu önerinin kabul edilmesiyle birlikte semt 1926 yılından itibaren Yeşilköy adıyla anılmaya başlandı.

VANİKÖY İSMİ BİR OSMANLI ALİMİNE DAYANIYOR

Boğaz'ın dikkat çeken noktalarından Vaniköy, adını Osmanlı din âlimi Vani Mehmed Efendi'den aldı. Aslen Vanlı olan ve bu nedenle "Vanî" lakabıyla anılan Mehmed Efendi, Sultan IV. Mehmed'in hocalığını yaptı. Padişah tarafından bölgedeki arazinin kendisine verilmesinin ardından burada cami ve medrese inşa ettirdi.

Semt zamanla "Vani'nin Köyü" olarak anılmaya başladı ve bu kullanım günümüzdeki Vaniköy adına dönüştü. Bölgede bulunan Vaniköy Camii de bu tarihin en önemli simgeleri arasında gösteriliyor.

MECİDİYEKÖY İSMİNİ SULTAN ABDÜLMECİD'DEN ALDI

Bugün İstanbul'un en yoğun noktalarından biri olan Mecidiyeköy, 19. yüzyılın ortalarına kadar boş araziler ve tarım alanlarından oluşuyordu.

Osmanlı padişahı Sultan Abdülmecid döneminde bölge göçmenlerin yerleştirilmesi amacıyla imara açıldı. Bölgeye yerleşen toplulukların, padişaha teşekkür amacıyla buraya "Mecid'in Köyü" anlamına gelen Mecidiyeköy adını verdiği belirtiliyor.

FERİKÖY'ÜN ADI BİR LEVANTEN AİLEDEN GELDİ

Feriköy isminin kökeniyle ilgili en yaygın rivayetler, Sultan III. Selim dönemine kadar uzanıyor. Rivayetlere göre padişah, bölgedeki geniş bir araziyi Levanten bir aileden olan Madame Ferry'ye hediye etti. Bölge halkı zamanla bu alanı "Ferry'nin Köyü" diye anmaya başladı.

Yıllar içinde "Ferry" ismi halk arasında "Feri" şeklinde telaffuz edildi ve semtin adı Feriköy olarak kaldı.

KADIKÖY'ÜN ADI OSMANLI'NIN İLK KADISINDAN GELİYOR

Kadıköy isminin ortaya çıkışı İstanbul'un fethinden sonraki döneme dayanıyor. Antik çağlarda "Khalkedon" adıyla bilinen bölge, İstanbul'un Osmanlı tarafından fethedilmesinin ardından Fatih Sultan Mehmed tarafından İstanbul'un ilk kadısı olan Celalzade Hızır Bey'e verildi.

Halk arasında "Kadı'nın Köyü" olarak anılan bölge, zamanla Kadıköy adını aldı. Tarihçiler, semtin adının Osmanlı yönetim sistemiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor.

ORTAKÖY İSMİNİ KONUMUNDAN ALDI

Ortaköy, Bizans döneminde "Ayios Fokas" adıyla biliniyordu. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Türklerin bölgeye yerleşmesiyle birlikte semt yeni bir kimlik kazandı. Bölgenin Boğaziçi'nde iki önemli merkez arasında tam orta noktada bulunması nedeniyle "Ortaköy" adı kullanılmaya başlandı.

SEFAKÖY'ÜN KURULUŞUNDAN BİR GÖÇ HİKAYESİ VAR

Sefaköy semtinin adıyla ilgili anlatılan hikayeler 93 Harbi sonrasına dayanıyor. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Balkanlar'dan gelen ilk göçmen kafilesinin başında bulunan Sefa Bey'in bölgedeki yerleşimin kurulmasına öncülük ettiği ifade ediliyor.

Başlangıçta "Sefa'nın Köyü" olarak anılan bölgenin adı zamanla birleşerek Sefaköy haline geldi. Günümüzde semt, Küçükçekmece'nin en yoğun bölgelerinden biri olarak dikkat çekiyor.

BAKIRKÖY'ÜN İSMİ YÜZYILLAR BOYUNCA DEĞİŞTİ

Bakırköy semtinin tarihi Roma dönemine kadar uzanıyor. Bölge ilk olarak MS 384 yılında Bizans İmparatoru Konstantin döneminde "Hebdomon" adıyla askeri ve siyasi merkez olarak kullanıldı. Daha sonra "Jeptimun" adıyla anılan bölge, ilerleyen yıllarda "uzak köy" anlamına gelen "Makri Hori" ismini aldı.

Bu isim zamanla halk arasında "Makriköy" şeklinde kullanılmaya başladı. Cumhuriyet döneminde yabancı kökenli yer isimlerinin değiştirilmesi kararıyla birlikte 1925 yılında semtin adı "Bakırköy" oldu.

ARNAVUTKÖY İSMİ NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Arnavutköy semtinin adı doğrudan Osmanlı dönemindeki Arnavut göçlerine dayanıyor. Rivayetlere göre Fatih Sultan Mehmed'in Arnavutluk'u fethetmesinin ardından bölgeye Arnavut aileler yerleştirildi.

Osmanlı döneminde bostancıbaşına gönderilen bir fermanda ise bölgenin artık "Arnavutköy" olarak anılması istendi. Semt ismi o tarihten sonra değişmeden günümüze kadar ulaştı.