Güneş patlaması nedir, olursa ne olur? Türkiye'den Kuzey Işıkları görülecek mi? Güneş patlaması sonuçları: Elektrik, internet...
31 Mayıs 2025'te sosyal medyada Güneş'te büyük bir M8.2 patlaması olduğu iddia edildi. Bu olayın Dünya'da jeomanyetik fırtınalara, kuzey ışıklarının alışılmadık bölgelerde görülmesine ve iletişim ile elektrik kesintilerine yol açabileceği belirtiliyor. Peki Güneş patlaması nedir, etkileri nelerdir ve gerçekten böyle bir patlama oldu mu?
2025 yılının Mayıs ayında Güneş'teki hareketlilik hız kesmeden devam ediyor. 14 Mayıs sabahı Güneş'in doğu yüzeyinde meydana gelen X2.7 sınıfı güçlü patlama, Dünya'da kısa süreli radyo kesintilerine yol açmıştı. Aynı gün içinde M sınıfı dört farklı patlama daha kaydedilmişti. Son olarak 31 Mayıs 2025 tarihinde sosyal medyada yeni bir Güneş patlaması iddiası gündeme geldi. Peki Güneş patlaması nedir ve Dünya'ya etkileri neler olabilir?
31 Mayıs'ta Güneş'te Yeni Bir Patlama mı Oldu?
Sosyal medyada, özellikle X platformunda, 31 Mayıs'ta Güneş'te M8.2 sınıfında güçlü bir patlama yaşandığı ileri sürüldü. İddialara göre, bu patlama yaklaşık 3 saat sürdü ve saatte 1938 kilometre hızla hareket eden bir koronal kütle atımı (CME) ile ilişkilendirildi. Bu tür olayların Dünya'nın manyetik alanı üzerinde önemli etkiler yaratabileceği, alışılmadık bölgelerde kuzey ışıklarının (aurora) görünmesine yol açabileceği ifade edildi.
Uzay hava durumu modellerine göre, CME'nin 1 Haziran gecesi Dünya'ya ulaşması bekleniyor. Jeomanyetik fırtına seviyelerinin G3 (Güçlü) ile başlayıp 2 Haziran'da G4 (Şiddetli) seviyeye ulaşması olası görünüyor. Bu durumun elektrik şebekelerinde voltaj kontrol sorunları, uydularda sürtünme artışı, yüksek frekanslı radyo dalgalarında kesintiler, GPS ve navigasyon sistemlerinde bozulmalar gibi etkileri olabilir.
Ancak, NASA'nın Solar Dynamics Observatory (SDO) veya diğer resmi uzay gözlem birimleri tarafından henüz bu patlamaya dair bir doğrulama yapılmadı.
Güneş Patlaması Nedir?
Güneş patlaması ya da güneş fırtınası, Güneş'in atmosferinde (fotosfer, kromosfer ve korona tabakalarında) meydana gelen ani ve şiddetli enerji boşalmalarıdır. Bu patlamalar, milyarlarca megaton enerji açığa çıkarır ve plazma parçacıklarını neredeyse ışık hızına yakın hızlarla uzaya fırlatır. Elektromanyetik tayfanın tüm spektrumunda radyasyon yayarlar. Genellikle aktif Güneş lekeleri ve manyetik alanların yoğunlaştığı bölgelerde oluşurlar.
Güneş Patlaması Dünya'yı Nasıl Etkiler?
Güneş'ten gelen güçlü enerji ve parçacık püskürtmeleri, Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşime girerek jeomanyetik fırtınalara sebep olur. Bu fırtınalar;
-Elektrik şebekelerinde voltaj dalgalanmaları ve kesintiler,
-Uydu yüzeylerinde artan sürtünme ve arızalar,
-Yüksek frekanslı radyo iletişiminde kesintiler ve karartmalar,
-GPS ve uydu navigasyon sistemlerinde bozulmalar,
-Hatta bazı bölgelerde nadir görülen aurora ışıklarının ortaya çıkması gibi etkiler yaratabilir.
-Özellikle enerji altyapısına bağlı hassas sistemler, bu tür olaylardan ciddi zarar görebilir.