Emekliler, çalışanlar, işverenler dikkat! Yeni yasa yolda: 16.881 TL maaşa artış, %50'lik BES eklentisi ve primde değişiklik

TBMM Genel Kurulu'nda önümüzdeki hafta görüşülmeye başlanacak olan yasa teklifi, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun mali dengesini güçlendirmeyi hedeflerken, çalışanlar, işverenler ve emekliler için önemli değişiklikler içeriyor. Teklife göre prime esas kazanç sınırı yükseltiliyor, Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) devlet katkısı oranı artırılıyor ve işveren teşviklerinde revizyona gidiliyor.

PRİME ESAS KAZANÇ SINIRI YÜKSELİYOR

Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz'ın haberine göre, mevcut uygulamada prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 7,5 katı olarak belirlenmiş durumda. Yeni düzenleme bu sınırı 9 kata çıkarıyor. Bugünkü asgari ücret dikkate alındığında, prime esas kazanç tavanı 195 bin TL'den 234 bin TL'ye yükselecek. Bu artışın 2026 yılı itibarıyla bütçeye 63,7 milyar TL ek maliyet getirmesi bekleniyor.

Bu değişiklik yalnızca yüksek gelir grubundaki çalışanların değil, askerlik, doğum, yurt dışı borçlanması ve Bağ-Kur prim ödemeleri gibi kalemlerin de yeniden hesaplanmasını etkileyecek. Prime esas kazanç artışı, emeklilikte bağlanacak maaşlarda da kademeli bir yükselişi beraberinde getirecek.

BES KATKISI YÜZDE 50'YE ÇIKIYOR

Bireysel Emeklilik Sistemi'nde devlet katkısı oranı yüzde 30'dan yüzde 50'ye kadar çıkarılabilecek. Teklife göre, bu oranın artırılmasına Cumhurbaşkanı karar verebilecek. Şu anda yaklaşık 10 milyon BES katılımcısı ve 7,5 milyon Otomatik Katılım Sistemi (OKS) çalışanı bulunuyor.

Emeklilik Gözetim Merkezi'nin tahminlerine göre, 2026 yılı için devlet katkısı ödeneği orta senaryoda 132 milyar TL olacak. Oranda yapılacak her yüzde 1'lik değişikliğin bütçeye 4,5 milyar TL, her yüzde 10'luk değişikliğin ise yaklaşık 45 milyar TL etkisi olacağı öngörülüyor.

BORÇLANMA VE İHYA PRİMLERİ ARTIYOR

Yeni düzenlemeyle, sosyal güvenlik sisteminde borçlanma ve ihya uygulamalarında prim oranı yüzde 34,75'ten yüzde 45'e çıkarılıyor. Bu artış, askerlik borçlanmasında günlük tutarın bugünkü asgari ücretle 390 liraya yükselmesi anlamına geliyor.

Doğum borçlanmasında ise herhangi bir artış yapılmayacak. Yapılan hesaplamalara göre, borçlanma oranının yüzde 45'e çıkarılmasıyla yıllık 2,2 milyar TL, ihya oranının artırılmasıyla ise 2,98 milyar TL ek gelir sağlanması bekleniyor.

İSTEĞE BAĞLI SİGORTADA PRİM ARTIŞI

İsteğe bağlı sigorta kapsamında ödenen prim oranı da artırılıyor. Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası prim oranının dört sigortalılık türü için 1 puan artırılması planlanıyor. Bu artışın, 12 ayda toplam 676 milyon TL'lik ek maliyet yaratacağı hesaplanıyor.

İŞVEREN TEŞVİKLERİNDE DARALMA

Uzun vadeli sigorta kolları kapsamında işveren hissesi prim oranı 1 puan artırılacak. Ayrıca, işverenlere sağlanan 4 puanlık prim indirimi 2 puana düşürülecek. Genç girişimcilere yönelik teşvik uygulaması ise tamamen kaldırılacak.

Bu değişikliklerin toplam mali etkisinin 110,9 milyar TL olacağı belirtiliyor. İşveren prim teşvikinin 2 puana düşmesiyle kamu giderlerinde yıllık 97,6 milyar TL azalma beklenirken, genç girişimci teşvikinin kaldırılmasının 11,7 milyar TL'lik etkisi olacağı tahmin ediliyor.

İMALAT SEKTÖRÜNE 60 MİLYAR TL DESTEK

Yasa teklifinde, üretimi desteklemeye yönelik kritik bir madde de yer alıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB'in yürüteceği program kapsamında, İşsizlik Sigortası Fonu'ndan imalat sanayine kaynak aktarılacak.

Fonun 400 milyar TL'ye ulaşan büyüklüğünden yüzde 15'i aşmayacak şekilde, yaklaşık 60 milyar TL'lik bir kaynağın imalat sektörüne yönlendirilmesi planlanıyor. Bu destekle hem mevcut istihdamın korunması hem de yeni istihdam olanaklarının yaratılması amaçlanıyor.

SİSTEMDE DENGE, VATANDAŞA ETKİ

Yasa teklifinin temel amacı SGK'nın mali yapısını güçlendirmek olsa da, düzenlemelerin etkisi doğrudan vatandaşın cebine yansıyacak. Prime esas kazanç sınırının yükselmesiyle emeklilik maaşları artarken, bazı prim oranlarındaki yükseliş çalışan ve işveren üzerindeki yükü kısmen artıracak.