Ekran alışkanlığı stresi tetikliyor: Gerçek rahatlama için 4 basit alışkanlık

Günlük stres arttıkça birçok kişi rahatlamak için televizyon, sosyal medya ve kısa videolara yöneliyor. Ancak halk sağlığı alanında çalışan Prof. Robin Pickering'e göre ekranla geçirilen boş zaman, beyni dinlendirmek yerine sürekli uyararak stresin uzamasına yol açabiliyor. Pickering, bilişsel yükü azaltan daha sakin ve cihazsız yöntemlerin daha etkili olduğunu vurguluyor.

Dikkat Dağınıklığı ve Tükenmişlik Yaygınlaşıyor

Gallup verilerine göre; Amerikalıların kendi değerlendirmelerine dayanan ruh sağlığı, 2001'den bu yana en düşük seviyeye indi. Yetişkinlerin yaklaşık üçte biri çoğu gün bunalmış hissettiğini bildirirdi. Uyku bozukluğu, kaygı, dikkat dağınıklığı ve tükenmişlik özellikle gençler ve kadınlarda yaygın görülüyor.

Boş Zamanın Büyük Bölümü Ekrana Gidiyor

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun Amerikan Zaman Kullanımı Anketi, yetişkinler için en yaygın boş zaman aktivitesinin uzun süredir televizyon izlemek olduğunu gösteriyor. Günümüzde bu alışkanlığa telefonla sosyal medya kontrolü ve kısa video tüketimi de eklenerek "ikinci ekran" kullanımı yaygınlaşıyor.

İnternet öncesi içerikler daha tahmin edilebilir ve doğal duraklara sahipti. Bugün ise bildirimler, akışlar ve hızlı içerik geçişleri dikkati sürekli bölüyor. Birden fazla ekranla aynı anda ilgilenmek, karar verme ve duygusal tepki süreçlerini artırarak zihni dinlenme anında bile çalışır halde tutuyor.

"Dinleniyorum" Hissi Neden Gerçek Toparlanma Sağlamıyor?

Televizyon açmak ya da yatakta uzun süre ekran izlemek kısa süreli rahatlama hissi verebiliyor. Ancak dijital içerikler duyusal ve duygusal uyarımı yükselttiği için sinir sistemi yüksek uyarılma düzeyinde kalabiliyor. Bu durum, dinlenme gibi görünse de vücudun toparlanması için gereken biyolojik koşulları oluşturmayabiliyor.

Ekran Yerine Ne Denemek Gerekiyor?

Uzmana göre zihinsel rahatlama, yeni şeyler eklemekten çok beyne binen yükü azaltmakla sağlanıyor. Telefon kullanırken televizyon izleme gibi dijital çoklu görev alışkanlığını azaltmak, kesintileri sınırlamak ve uyaran yoğunluğu düşük ortamlarda zaman geçirmek daha etkili bir dinlenme zemini oluşturuyor.

Ekranlardan Uzaklaşmak İçin 4 Basit Alternatif

📍 Televizyon izlerken telefonu elden bırakın, aynı anda iki ekranı azaltın.
📍 Gün içinde görevler arası geçişi ve bildirim kesintilerini sınırlayın.
📍 Sessiz ortamlar ve açık havada, uyaranın az olduğu alanlarda vakit geçirin.
📍 Okuma, günlük tutma, hafif egzersiz ve cihazsız yürüyüş gibi analog aktiviteleri tercih edin.