Asgari ücretle ödemeler değişti: Yüzde 27 zamla kim ne alacak? GSS, işsizlik, kıdem…

Asgari ücrete yapılan zamla birlikte yalnızca çalışanların maaşları değil, sosyal güvenlikten işsizlik ödeneğine kadar pek çok ödeme kalemi de yeniden şekillendi. Yeni rakamlar milyonlarca kişiyi yakından ilgilendirirken gözler değişen tutarların günlük hayata nasıl yansıyacağına çevrildi.

"Sosyal Diyalog Vurgusu"

Yeni ücreti kamuoyuna duyuran Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, sürecin işçi ve işveren temsilcileriyle ortak bir zeminde yürütüldüğünü vurguladı. Işıkhan, yapılan düzenlemenin hem çalışanları hem de kayıtlı istihdamı desteklemeyi amaçladığını ifade etti.

Asgari Ücrette Rakamlar Yenilendi

Asgari ücrette beklenen artış netleşti. Yapılan düzenlemeyle birlikte asgari ücrete yüzde 27 oranında zam uygulandı. Bu kapsamda net asgari ücret 28 bin 75 liraya yükselirken, brüt tutar 33 bin 30 lira olarak karara bağlandı.

Hangi Ödemeler Ne Kadar Oldu?

Yeni yıl düzenlemesiyle asgari ücrete yapılan artış, birçok ödeme kalemini de beraberinde etkiledi. İşsizlik ödeneğinden GSS primine, isteğe bağlı sigortadan Bağ-Kur'a kadar pek çok sosyal güvenlik tutarı yeniden hesaplandı. Emeklilik kesintileri, ev hizmetleri primleri ile doğum ve askerlik borçlanmalarında da yeni rakamlar geçerli oldu.

İşsizlik Maaşı Yukarı Çekildi

Takvim Gazetesinden Çığıl Ön Yener'in haberine göre asgari ücret artışıyla birlikte işsizlik ödeneğinde de yeni bir dönem başladı. İşsizlik ödeneği, çalışanın son dört aylık prime esas kazanç ortalaması dikkate alınarak hesaplanıyor. Bu tutar, brüt maaşın yüzde 40'ı üzerinden belirleniyor ancak brüt asgari ücretin yüzde 80'ini aşamıyor.

Mevcut durumda işsizlik maaşı en düşük 10 bin 402 lira, en yüksek 20 bin 804 lira seviyesinde bulunuyor. Damga vergisi kesintisi sonrası işsizlerin eline geçen net tutar ise 10 bin 323 lira ile 20 bin 646 lira arasında değişiyor.

Zam sonrası işsizlik maaşı tutarları:

Son 4 aylık ücret ortalaması net 28 bin 75 TL olanlar için

• En düşük işsizlik maaşı: 13 bin 212 TL
• En yüksek işsizlik maaşı: 26 bin 424 TL

Damga vergisi kesintisi sonrası net ödeme:

• En az 13 bin 111 TL
• En fazla 26 bin 223 TL

Bağ-Kur Priminde Güncel Tutar

Asgari ücretteki artış, Bağ-Kur primlerini de yukarı çekti. Yapılan güncellemeyle birlikte en düşük Bağ-Kur primi 7 bin 736 liradan 9 bin 824,72 liraya yükseldi.

Kıdem Tazminatında Yeni Taban

Asgari ücrette yapılan artış, kıdem tazminatı hesaplamalarına da doğrudan yansıdı. Mevcut uygulamada, asgari ücretli bir çalışanın her bir hizmet yılı için esas alınan en düşük kıdem tazminatı 26 bin 5 lira üzerinden hesaplanıyordu. Damga vergisi düşüldüğünde çalışana ödenen net tutar 25 bin 808 lira seviyesindeydi.

Yeni düzenlemeyle birlikte bu tablo değişti. Ocak ayından itibaren asgari ücretli çalışanlar için yıllık kıdem tazminatı tutarı 33 bin 30 liraya yükseltildi. Damga vergisi kesintisi sonrası bir yıl için ödenecek net kıdem tazminatı ise 32 bin 779 lira olarak uygulanacak.

Rapor Parasında Artış

Asgari ücretteki artışla birlikte raporlu günler için ödenen destek tutarları da yükseltildi. Mevcut hesaplamada, yatarak tedavi gören asgari ücretli çalışanlara günlük 433,43 lira, ayakta tedavi durumunda ise 577,90 lira ödeme yapılıyor.

Yeni düzenleme sonrası bu tutarlar artacak; rapor parası yatarak tedavide günlük en az 550,5 liraya, ayakta tedavide ise 733,99 liraya çıkacak.

İhbar Tazminatında Yeni Tutarlar

Asgari ücretteki artış, işten ayrılma sürecinde ödenen ihbar tazminatlarını da yukarı çekti. İş Kanunu'na göre ihbar tazminatı, çalışanın aynı iş yerindeki kıdem süresine bağlı olarak belirleniyor ve yapılan ödemelerden gelir ile damga vergisi kesintisi uygulanıyor. Yeni ücretle birlikte ihbar tazminatlarında da dikkat çeken artışlar yaşandı.

Çalışma süresine göre güncellenen ihbar tazminatı tutarları şöyle:

• 6 aydan az çalışanlar için 2 haftalık ihbar tazminatı yaklaşık 12 bin 985 lira,
• 6 ay ile 1,5 yıl arası çalışanlar için 4 haftalık ödeme 25 bin 969 lira,
• 1,5 yıl ile 3 yıl arası çalışanlar için 6 haftalık ihbar tazminatı 38 bin 954 lira,
• 3 yıldan fazla süredir çalışanlar için 8 haftalık ihbar tazminatı ise 51 bin 938 lira olarak uygulanacak.

Bu yeni rakamlar, asgari ücretli çalışanların işten ayrılma ya da çıkarılma durumunda alacağı tazminat tutarlarını önemli ölçüde artırmış oldu.

Doğum İznindeki Annelere Ödenen Destek Arttı

Doğum izninde bulunan annelere, izin süresi boyunca iş göremezlik ödeneği kapsamında yapılan ödeme de yeni asgari ücretle birlikte artırıldı. Mevcut uygulamada 112 günlük doğum izni için ödenen en düşük tutar 64 bin 724 lira seviyesindeyken, yapılan artışın ardından bu destek 82 bin 206 liraya yükseltilecek.

Yarı Zamanlı Çalışan Anneler

Doğum izni sonrasında yarı zamanlı çalışmayı tercih eden annelere sağlanan destekler, asgari ücret artışıyla birlikte yeniden düzenlendi. Uygulama hem çalışma süresini hem de ödenecek tutarları kapsıyor.

Yarı zamanlı çalışma hakkı şu şekilde uygulanıyor:

İlk çocukta 60 gün,

İkinci çocukta 120 gün,

Üçüncü çocukta 180 gün yarım gün çalışma imkanı sağlanıyor.

Bu dönemde maaş iki kaynaktan karşılanıyor. İşveren, çalışılan süreye denk gelen yarım maaşı öderken; çalışılmayan süre için ödeme İŞKUR tarafından yapılıyor. Destek tutarı, brüt asgari ücret esas alınarak hesaplanıyor ve yalnızca damga vergisi kesintisi uygulanıyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte:

• İŞKUR'un yarı zamanlı çalışan annelere aylık yaptığı ödeme 12 bin 904 liradan 16 bin 389 liraya yükseldi.
• İlk doğumunu yapan ve iki ay yarı zamanlı çalışan bir anneye ödenecek toplam destek ise 25 bin 808 liradan 32 bin 778 liraya çıktı.

Brüt asgari ücret esas alınarak hesaplanan bu ödemelerde yalnızca damga vergisi kesintisi yapılıyor. Yeni düzenlemeyle aylık destek 16 bin lirayı aşarken, ilk doğum sonrası iki ay yarı zamanlı çalışan annelere ödenen toplam tutar da 32 bin lirayı geçti.

GSS Primlerinde Yeni Rakamlar

Asgari ücretteki artışın ardından Genel Sağlık Sigortası prim tutarları da güncellendi. Buna göre GSS için ödenecek aylık prim 1.981,62 liraya çıkarken, yıllık toplam ödeme 23.779,43 lira olarak belirlendi.

Yeni asgari ücret zammı sonrası değişen ödeme ve ücretler şu şekilde: