100 yıl yaşamanın sırrı ailede mi? Bilim genetikten fazlasını buldu
Balık, sebze ve meyve ağırlıklı; şeker ve sodyumdan fakir bir beslenme düzeninin, yüz yaşını aşan kişilerin çocuklarında daha uzun ve sağlıklı yaşamla bağlantılı olduğu ortaya kondu. Araştırma, genetik kadar günlük alışkanlıkların da belirleyici olduğunu gösteriyor.
Amerika'da yürütülen uzun soluklu bir araştırma, uzun yaşamın yalnızca genetik mirasla açıklanamayacağını bir kez daha ortaya koydu. Bilim insanları, yüz yaşını aşan bireylerin çocuklarının beslenme alışkanlıklarını inceleyerek dikkat çekici sonuçlara ulaştı.
GENETİK Mİ YAŞAM TARZI MI DAHA ETKİLİ?
Tufts Üniversitesi bilim insanlarının yürüttüğü çalışmaya göre, ölüm yaşındaki farklılıkların yaklaşık yarısı genetik faktörlere bağlı. Ancak kalan kısmı büyük ölçüde yaşam tarzı belirliyor. Bu noktada beslenme öne çıkıyor.
Araştırmanın başyazarı Erfei Zhao, beslenmenin bireyin kontrolünde olan en güçlü faktörlerden biri olduğuna dikkat çekiyor. Ona göre sağlıklı bir diyet, yalnızca yaşam süresini değil, sağlıklı geçirilen yılları da artırıyor.
20 YILLIK TAKİPTEN DİKKAT ÇEKEN SONUÇLAR
Araştırma ilk olarak 2005 yılında Boston Üniversitesi bünyesinde başlatıldı. O dönemde 70'li yaşlarında olan katılımcılar, yaklaşık 20 yıl boyunca takip edildi ve bugün çoğu 90'lı yaşlarına ulaştı. Araştırmanın ortak yazarlarından Paola Sebastiani, bu grubun şu hastalıklara daha az yakalandığını belirtiyor:
- İnme
- Bunama
- Tip 2 diyabet
- Kalp ve damar hastalıkları
Bu veriler yalnızca uzun yaşamak değil, sağlıklı yaşlanmak açısından da önemli.
UZUN ÖMÜRLÜ AİLELERİN BESLENME TARZI NASIL?
Araştırmacılar iki grubu karşılaştırdı. Buna göre yüz yaşını aşan bireylerin çocukları ve daha kısa ömürlü ebeveynlerin çocukları arasında ortaya çıkan fark şu şekilde:
| Beslenme Unsuru | Uzun Ömürlü Ailelerin Çocukları |
|---|---|
| Balık tüketimi | Daha fazla |
| Meyve & sebze | Daha fazla |
| Şeker tüketimi | Daha az |
| Sodyum (tuz) | Belirgin şekilde daha az |
Bu beslenme modeli, metabolizma, kalp ve beyin sağlığını destekliyor.
TEK BİR "MUCİZE BESİN" YOK
Araştırmacılar önemli bir noktaya özellikle vurgu yapıyor: Uzun yaşamın sırrı tek bir besinde ya da tek bir diyette değil. Dr. Zhao'ya göre uzun ömür;
- Genetik yapı
- Çevresel koşullar
- Günlük alışkanlıklar
arasındaki karmaşık etkileşimle şekilleniyor.
DAHA UZUN YAŞAMAK İÇİN NE YAPMALI?
Uzmanlar, herkes için uygulanabilir bazı öneriler sunuyor:
- Tam tahıllara daha fazla yer verin.
- Baklagilleri (fasulye, mercimek, nohut) artırın.
- İşlenmiş şekeri azaltın.
- Tuz tüketimini sınırlayın.
- Balık tüketimini düzenli hale getirin.
