Facebook skandalı büyüyor! İşte yeni tuzak

Cambridge Analytica adlı Londra merkezli veri analiz firmasının 50 milyon Facebook kullanıcısının hesaplarını izinsiz olarak topladığı ve ABD seçimlerini etkilediğine yönelik haberler gündemi belirlemeye devam ediyor. Yaşanan skandalın ardından uzun süre sessiz kalan Facebook CEO'su Mark Zuckerberg ABD basınına verdiği röportajında sorunları çözeceğini söyledi. Zuckerberg ayrıca kullanıcıların kendilerini daha rahat hissetmeleri için şirket ile paylaştıkları bilgileri Facebook hesapları üzerinden sıkıştırılmış (zip) dosya olarak indirebileceklerini de hatırlattı.

KONUŞMALAR DA KAYIT ALTINDAYMIŞ

Dünya çapında pek çok Facebook kullanıcısı bu yolu izleyerek şirketle neleri paylaştığını öğrenmek için söz konusu dosyayı indirdi ve ortalık biraz daha karıştı. Zira indirilen bu dosyada kullanıcıların yalnızca paylaştıkları fotoğraflar ve kullandıkları içerikler değil çok detaylı iletişim kayıtlarının da olduğu ortaya çıktı. Özellikle Facebook uygulamasının cep telefonlarına yüklenmesiyle yazılımın cihaz üzerinden yapılan konuşma ve mesajlaşmaların günlüğünü tuttuğunun anlaşılması tepkileri artırdı. Şirket aslında uygulama mobil cihazlara indirildiğinde bunu yapacağını ön şart olarak kullanıcıya uyarı mesajıyla belirtiyor. İlk anda bunu fazla önemsemeyen kullanıcılar ise şu sıralar detaylı Facebook geçmişlerini gördüklerinde elbette biraz daha farklı düşünmeye başladı. Ancak iş işten geçmiş durumda. Zira Facebook başta olmak üzere sosyal medya şirketlerinin çalışma modeli bu. Bilgiler toplanıyor, paketleniyor ve satılıyor. Yapılan hesaplamalara göre Türkiye'de de 51 milyon kullanıcısı olan Facebook elde ettiği bu bilgileri hem lokal hem de küresel reklam şirketlerine pazarlayarak gelir sağlıyor. Yapılan hesaplamalara göre şirket bu yolla Türkiye'de kullanıcı başına 3.5 dolar kazanıyor.

NE İÇİN KULLANILIYOR?

Bu rakam ilk bakışta küçük gibi görünse de yıl sonunda toplam kazanç 1 milyar TL'ye yaklaşıyor. Şirketin karanlıkta kalan asıl rahatsız edici faaliyeti ise elde ettiği bu bilgileri başka hangi amaca hizmet etmek için kullandığıyla ilgili. Facebook bu bilgilerin kullanıcı taleplerine daha uygun yanıt vermek için kullanıldığını belirtiyor. Ancak bu belirsizlik nedeniyle ABD kendi başkanlık seçimlerinin, İngiltere ise Brexit referandumunun gerçekten de kendi tercihleri olup olmadığını tartışıyor. Şirketlerin kullanıcı verilerini toplamalarına yönelik küresel bir düzenleme gelmediği sürece bu tarz şüpheler artacak. Kullanıcıların hayatları ise arşivlenip meçhul amaçlar uğruna kullanılmaya devam edecek.

İşte skandalın boyutu ve Facebook'un son tuzağı

KULLANICI GEÇMİŞİNİZE YÖNELİK DÖKÜMÜ NASIL ALIRSINIZ?

Masaüstü veya dizüstü bilgisayarınızdan Facebook hesabınıza girin.

Giriş sayfasının sağ üst kısmında bulunan ayarlar bağlantısına basın.

Genel Hesap Ayarları sayfasının en altında bulunan 'Facebook verilerinin kopyasını indir' linkine tıklayın.

Ardından 'Arşivi indir' tuşuna basın.

İstenen Facebook şifrenizi girin.

Hazırlanan arşivinizin linki Facebook'ta kayıtlı e-posta hesabınıza gönderilecek.

Gelen linke tıkladığınızda kullanıcı bilgilerinizin yer aldığı 'zip' dosyası bilgisayarınıza indirilecek.

1222 SAYFALIK DÜNYA TARİHİ GİBİ KULLANICI GEÇMİŞİ

Facebook'un kullanıcı geçmişine yönelik paylaştığı veriler yalnızca buzdağının görünen kısmı. Avusturyalı hukukçu Max Schrems 7 yıl önce Facebook'tan geçmişine yönelik detaylı bilgi istediğinde şirketten ret cevabı aldı. Ancak işin peşini bırakmayan Schrems, Facebook ile uzun soluklu bir hukuk mücadelesine girdi. Davayı kaybeden Facebook sonunda genç Avusturyalıya detaylı geçmişini dijital dosya olarak gönderdi. Schrems şirketin gönderdiği verileri kâğıda bastırdığında ise gözlerine inanamadı. Tam 1222 sayfa olan döküm çok detaylı kullanıcı hareketlerini içeriyordu.

FACEBOOK'UN YENİ NUMARASI: BFF

ABD'deki seçim kampanyalarında usulsüz işler yürüttüğüne dair kirli meselelere karışan, sonrasında milyonlarca insanın bilgisini çaldıran Facebook'ta "BFF" adı verilen bir yorum akımı başlatıldı. Çoğu sayfa bu kısaltmanın bir güvenlik belirtisi olduğuna dair gönderiler paylaşıyorlar. Kısaca söylemek gerekirse bu durumun güvenlikle hiçbir ilgisi yok.

Facebook, Rus aktörler tarafından ABD seçimleri öncesinde, Trump'a oy kazandırmak ve halkı kutuplaştırmak için verilen reklamların önüne geçememişti. Aynı seçimin kampanyalarından sorumlu olan Cambridge Analytica isimli İngiliz şirketi, bir anket uygulamasıyla birlikte 50 milyon insanın bilgilerini depolamış ve bunları kampanyalarda kullanılmak üzere satmıştı.

Şirket ortaya çıkan iddilardan sonra bir haftada %13 değer kaybetti, sosyal medyada Facebook'u silme akımı baş göstermeye devam ediyor. Ancak bu meseleler ne yazık ki Facebook kullanıcılarının o kadar da umrunda gözükmüyor.

Bazı gönderiler paylaşarak insanları yorum yapmaya itiyorlar.

Webtekno'nun haberine göre, aslında BFF etiketinin açılımı "Best Friend Forever" yani "Daima En İyi Arkadaş" demek. Kısaca söylemek gerekirse bu durumun güvenlikle hiçbir ilgisi yok.

Ortada bir yorumla ortaya çıkacak kadar geniş çaplı bir güvenlik ilkesi olsa, Facebook'un fişini çoktan çekerlerdi. Aynı zamanda bir yorumla insanların hesaplarının güvenli olduğunu anlamaları durumu, yaşanan olaylara bakılınca epey uydurma kaçıyor.

SADECE FACEBOOK ETKİLENMEDİ

Yaşanan krizlerin tek etkilediği yer Facebook'un hisseleri değil. Sosyal medyada binlerce hatta milyonlarca beğenisi olan etkileşim kurbanı sayfa var. Bu sayfalar, sahipleri için önemli bir gelir kaynağı yaratıyorlar. Çoğunda sayfa dışında yönlendirilebilecek bir internet sitesi, ekstra gelir kaynağı bulunmuyor. Kısaca etkileşim kurbanı olan bu sayfalar, zarar etmemek adına insanları Facebook'un güvenli olduğuna ikna etmeye çalışıyorlar.

HABERSİZ KULLANICILAR VAR...

Durumdan habersiz kullanıcılar BFF'in ne olduğunu sorgulamadan yorum yapınca, haliyle bu yazı yeşil çıkıyor ve güvenli olduğuna yönelik kanaat getiriyor. Ayrıca normalin çok üstünde yorum etkileşimi elde eden sayfalar da oranlarını yükseltiyorlar. Yükselen etkileşim oranları, daha pahalı reklamları da beraberinde getiriyor.

Facebook, geçtiğimiz yıl süslü etiketlerin kötüye ve bu örnekteki yapay etkileşimler için kullanılmaları hususunda, ilgili sayfalara cezalar uygulayacağını ve etkileşim oranlarını düşüreceğini açıklamıştı.

Şirketin "engagement bait" olarak nitelendirdiği bu paylaşımlara devam eden sayfalar sık sık uyarı alıyorlar.

Süslü etiketler, "tebrikler" gibi kelimelerin ve BFF gibi kısaltmaların yanı sıra, pazarlama kampanyası yürütülen Harry Potter gibi filmler için de kullanılıyor.

Facebook kurulduğundan bu yana tarihindeki en zor günlerini geçiriyor. Kullanıcı verileri ile ilgili yaşanan skandal sonucunda şirket, trilyonlarca dolara ulaşabilecek para cezaları ile karşı karşıya kalabilir.

Facebook'un kullanıcı verileri ile ilgili yaşanan skandal şirketi her geçen gün daha da zor bir duruma sokuyor. ABD'de tüketici haklarını korumakla görevli Federal Ticaret Komisyonu, sosyal medya devi ile ilgili soruşturma başlattı. Komisyon, 50 milyon kullanıcının kişisel bilgilerinin nasıl olup da siyasi danışmanlık şirketlerinin eline geçtiğini araştıracak. Facebook, 2011 yılında Federal Ticaret Komisyonu ile imzalanan bir mutabakatla, ihlal başına 40 bin dolar ödemeyi kabul etmişti.

TRİLYONLARCA DOLAR CEZA

Alınan bilgiye göre; Komisyonun eski yöneticisi David Vladeck, Washington Post gazetesine yaptığı açıklamada; "Cambridge Analytica'nın elde ettiği 50 milyon kullanıcıya ait bilgiler nedeniyle trilyonlarca dolar ceza tehdidi ile karşı karşıya kalabilir" dedi.

Soruşturma ile ilgili Komisyon'dan yapılan açıklamada ise dile getirilen iddiaların oldukça ciddiye alındığı belirtildi. Komisyonun vekaleten yöneticiliğini yürüten Tom Pahl tarafından yapılan açıklamada, "Facebook'un, usulsüz adımlar atmak yoluyla tüketicilere önemli zararlar verip vermediği araştırılacak" ifadelerine yer verdi.

Skandalın ortaya çıkmasının ardından piyasa değeri yaklaşık 70 milyar dolar azalan sosyal medya devinden soruşturmaya ilişkin yapılan açıklamada, "Kişilerin bilgilerinin korunmasına olan güçlü bağlılığımız devam ediyor. Komisyonun olası sorularına cevap verme fırsatını memnuniyetle karşılarız" denildi.

ZUCKERBERG ÖZÜR DİLEDİ AMA...

Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg, plaftormun 50 milyon kişiye ait veriyi Cambridge Analytica adlı veri analiz şirketine vermekle ve sonrasında bu verilerin ABD Başkanlık seçimlerini etkileyecek biçimde usulsüzce kullanımının önüne geçememekle ilgili suçlamalar üzerine özür diledi. ABD Senatosu Adalet Komisyonu, aralarında Zuckerberg'in de olduğu bazı teknoloji firmalarının CEO'larına, veri gizliliği konusunda ifade vermeleri için 10 Nisan tarihli bir davet gönderdi. Facebook, son olarak telefonlarına Facebook uygulaması yükleyen kişilerin 'cep telefonu konuşmalarını ve kısa mesaj kayıtlarını tutmak' ile suçlanıyor.

Asıl bomba ise...

FACEBOOK HİSSELERİ ÇAKILDI

ABD Federal Ticaret Komisyonu, Facebook'un kullanıcı verilerini nasıl kullandığı konusunda halka kapalı araştırma başlattı. Cambridge Analytica sızıntısından sonra 13 puan düşen Facebook hisseleri Pazartesi de 2 puan daha düşerek inişini sürdürüyor.

Facebook'un kullanıcı bilgilerini korumadığı ve Cambridge Analytica araştırma kurumu tarafından dolaylı yoldan kullanıcı bilgilerinin politik araştırma ve reklam amaçlı kullanılması ile ilgili çıkan haberlerden sonra ABD Federal Ticaret Komisyonu Facebook'un kullanıcı verilerini nasıl kullandığı konusunda halka kapalı araştırma başlattı.

Cambridge Analytica sızıntısından sonra 13 puan düşen Facebook hisseleri Pazartesi de 2 puan daha düşerek inişini sürdürüyor. Facebook hisseleri, son bir yılın en yüksek noktasından yüzde 20 daha düşük.

50 MİLYON KULLANICININ BİLGİSİ SIZDIRILDI

Komisyon, Facebook'un 50 milyon kullanıcısının bilgilerinin nasıl sızdığını ve Facebook'un bu bilgileri nasıl kullandığını araştırıyor.

Komisyondan yapılan açıklamada, "FTC basında verilen raporları ve Facebook'un kişisel verileri nasıl kullandığı konusunu çok ciddiye alıyor" denildi.

FACEBOOK'UN SON TUZAĞI
Son dönemde kişisel verilerin gizliliği konusunda birçok skandala imza atan Facebook şimdi de bu uygulama ile gündeme geldi.

Basit olarak tanımlamak gerekirse insanların sizi telefon rehberine nasıl kaydettiğini gösteren uygulama; kişisel verilerinize, telefon numaranıza ve rehberinize erişerek yeni bir tehlikeyi ortaya çıkardı.

Bu şekilde birçok bilgilerinize erişen uygulama yeni bir güvenlik problemini de ortaya çıkardı. Facebook'a da entegre edilebilen uygulama Cambridge Analytica'nın ardından Facebook'un yeni tuzağı mı sorularını gündeme getirdi. Kullanıcıların kişisel verilerini toplayan firma bunları üçüncü şahıslara ve reklam firmalarına satarak vatandaşlar üzerinden para kazanıp, kişisel verilerin gizliliği koşulunu ihlal edebiliyor.

Ayrıca Facebook üzerinden yaptığınız konuşmalara, bağlantıda olduğunuz arkadaşlara ve takip ettiğiniz sayfalara kadar aklınıza gelecek tüm işlemlerinize de erişebilme yetkisine sahip oluyor.

Bunun için de insanların en çok merak ettiği şeylerden olan "başkası beni rehberine nasıl kaydetmiş?" ya da "bu numara kime ait?" gibi konuları kendilerine kılıf olarak kullanıyorlar. Başkalarının rehberinde kendinin nasıl kayıtlı olduğunu öğrenme isteği ile uygulamayı telefonuna kuran kullanıcılar bunu yaparken veri gizliliği kavramını tamamen unutuyorlar.

Uygulama da bu şekilde Facebook profiliniz dahil, tüm kişisel verilerinize ve ilgi alanlarınıza erişerek veri ticaretinde sizin izniniz olmadan bunları başkalarına satma fırsatı elde ediyor. Örnek vermek gerekirse desteklediğiniz siyasi görüşe ilişkin bilgi elde edinen üçüncü şahıslar bu bilgileri seçim döneminde kara propaganda yapabilmek amacıyla kullanabiliyor.

Halihazırda kullanılan yöntemin Facebook hakkında Cambridge Analytica skandalının ardından popüler olması da dikkat çeken bir diğer konu olarak göze çarpıyor.

FTC 2011 yılında Facebook'un komisyonla imzaladığı karara uyup uymadığını da araştıracak. 2011 yılında Facebook'un imzaladığı kararda firmanın kişisel gizlilik ayarlarının ötesinde kişisel verilerin kullanılması esnasında kullanıcılardan özel izin alması koşulu yer alıyor.

Bu karara uymama durumunda Facebook her gerçekleşen ihlal başına 40 bin dolara kadar ceza ödemek zorunda kalabilir. Söz konusu 50 milyon kişinin verisinin sızması durumunda açılacak bir davada Facebook'un hatalı bulunması durumunda teknik olarak 2 trilyon dolar gibi bir ceza Facebook'u bekleyebilir.

Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg kişisel verilerin kullanılmasından sonra yayınladığı mesajda kullanıcılardan özür dileyerek tekrar böyle bir durumun yaşanmaması için bütün önlemlerin alındığı teminatında bulunmuştu.