'Su'dan su ürettiler

Su her zaman büyüleyici, daima tartışmalı ve önemli olduğu kadar da şaşırtıcı olamaya devam ediyor. Arizona Devlet Üniversitesi (ASU) kimyacılarından Austen Angell'in başkanlığını yürüttüğü yeni bir araştırma, suyun büyüsünü ortaya koyuyor.

ASU'nun Moleküler Bilimler Okulu'ndaki bir profesörü olan Regents Angell, Science dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma yazısında, Amsterdam Üniversitesi'nde görev yapan meslektaşlarıyla birlikte yürüttükleri çalışmaların detaylarını sundu. Su teorisyenleri, tahmin edilenden daha ilginç bir durumla karşılaştılar. Süper soğuk adı verilen belirli koşullar altında su, aniden farklı bir sıvı formuna dönüşüyor.

Oluşan yeni madde hala sıvı, fakat artık sudan daha az yoğunluğa sahip. Bu nedenle hidrojen bağlarının eskisine göre daha sağlam olduğu tespit ediliyor. Bu yeni fenomen, "sıvı-sıvı" faz geçişi olarak adlandırılıyor. Bu vakte kadar varlığı sadece bilgisayarlar tarafından yapılan hesaplamalarla gözlemlenen bu faz geçişi, ilk defa gerçek bir ortamda gözlemlendi.

Bu fenomenin gerçekte gözlenmesini engelleyen şey, deneyler sırasında soğutulan suyun, aniden kristalleşerek katılaşması olmuştu. Suyun faz geçişleri, çok sayıda uygulama için anlaşılması gereken bir kavramdır. Örneğin, kışın beton yolların aniden krılıp dağılmaları, içlerinde bulunan suyun donarak hacmini genişletmesidir.

Yapılan çalışmada tarif edilen sıvıdan sıvıya hal değişimi, buza (yani katıya) geçiş ile oldukça fazla ortak yöne sahiptir. Çok düşük sıcaklıklarda, yaklaşık -90 santigrat derecede, süper soğuk koşullar altında gerçekleşir.

İlk sıvı-sıvı faz geçişi, 1994 yılında kağıt üzerinde yapılmış bir çalışmaydı. Sonuçlar, "kristalizasyon perdesinin ardında, saf sudaki sıvı-sıvı geçişinin varlığına ilişkin doğrudan kanıt" olarak nitelendirildi. Araştırmanın detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.