Kudüs’te 4 asırlık huzurun mührü: Ecdat mirası Mütefekkir Sadık Albayrak’ın kalemiyle yeniden gün yüzüne çıktı

Kudüs, binlerce yıllık tarihi boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapsa da en huzur ve barış dolu yıllarını Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaşadı. 1516 yılında Yavuz Sultan Selim Han'ın fethiyle başlayan ve tam 400 yıl süren bu adaletli yönetim, şehrin her sokağına silinmez mühürler vurdu.

Mütefekkir, Gazeteci-yazar Sadık Albayrak'ın "Son Devir Osmanlı Uleması" adlı eseri, bu kutsal topraklardaki Osmanlı mirasını ve entelektüel birikimini belgeleriyle ortaya koyarken; A Haber ekibi de Kudüs sokaklarını karış karış gezerek o izlerin peşine düştü.

TARİHİN VE İNANCIN ŞEHRİNDE OSMANLI HAKİMİYETİ

Kenanlılardan Romalılara, Bizanslılardan İslam medeniyetlerine kadar pek çok imparatorluğun uğruna savaştığı Kudüs, en müreffeh dönemini Osmanlı ile yaşadı. 1516'da Yavuz Sultan Selim Han'ın fethiyle "Kudüs-ü Şerif" adını alan şehirde, ecdadın mirası bugün hala dimdik ayakta duruyor.

A Haber muhabiri Hasan Zahid Ezim, "Kudüs, tarihin en kadim şehirlerinden biri. Hemen arkamda bulunan ise Şam Kapısı; Osmanlı'nın Kudüs'e bıraktığı en büyük imzalardan biri ve yüzyıllar boyu ayakta kalmayı başardı" sözleriyle kadim şehrin kapısındaki Osmanlı imzasını aktardı. 1542 yılında Kanuni Sultan Süleyman tarafından inşa ettirilen Şam Kapısı, şehri çevreleyen 4 kilometrelik surların en görkemli noktası olarak dikkat çekiyor.

ADALETİN VE HOŞGÖRÜNÜN KİTABESİ: YAFA KAPISI

Osmanlı'nın sadece taşla değil, bir ruhla inşa ettiği Kudüs'te hoşgörünün en büyük kanıtı Yafa Kapısı'nda yer alıyor. Üç dinin mensuplarını kucaklayan bir yönetim anlayışı sergileyen Kanuni Sultan Süleyman'ın kapı girişine yazdırdığı kitabe, bugün hala tarihe tanıklık ediyor.

Muhabir Hasan Zahid Ezim, "Kanuni Sultan Süleyman, Yafa Kapısı girişine 'La İlahe İllallah İbrahim Halilullah' kitabesini yazdırarak üç dinin ortak atasını öne çıkarmış, Kudüs'te yaşayan Yahudi ve Hristiyanları da gözetmiştir" ifadelerini kullandı. Bu mesajla ecdadın, şehirde yaşayan her inanca duyduğu saygıyı surlara kazıdığı görülüyor.

MÜTEFEKKİR SADIK ALBAYRAK'IN ESERİ OSMANLI HAFIZASINI TAZELEDİ

Kudüs'teki bu köklü mirası en kapsamlı şekilde ele alan isimlerin başında ise Mütefekkir, gazeteci-yazar Sadık Albayrak geliyor. Albayrak'ın kaleme aldığı "Son Devir Osmanlı Uleması" adlı dev eser, Filistin topraklarında yükselen Osmanlı medreselerini, ilim merkezlerini ve ulemanın bıraktığı entelektüel birikimi binlerce belgeyle gözler önüne seriyor.

Eserde yer alan arşiv kayıtları, Kudüs'ün sadece bir inanç merkezi değil, aynı zamanda Osmanlı'nın en önemli ilim havzalarından biri olduğunu kanıtlarken; Mütefekkir Sadık Albayrak, "Bu eser, Osmanlı'nın son dönemindeki entelektüel mirası tüm yönleriyle ortaya koyarken, kaybolmaya yüz tutmuş bir hafızanın yeniden inşası niteliğini taşıyor" sözleriyle çalışmasının önemine dikkat çekti.

HÜRREM SULTAN'DAN ABDÜLHAMİD HAN'A KUDÜS'E HİZMET

Ecdat yadigarı eserler sadece kapılarla sınırlı kalmadı. Kanuni Sultan Süleyman ve eşi Hürrem Sultan, Kudüs'e pek çok hayrat kazandırdı. Şehirdeki ihtiyaca göre inşa edilen 6 çeşmeden biri olan Bâbu'n-Nâzır Sebili bugün hala tüm ihtişamını koruyor.

Öte yandan, Hürrem Sultan tarafından bir külliyeye dönüştürülen Haseki Sultan Tekkesi, tam 500 yıldır bölgedeki ihtiyaç sahiplerine el uzatmaya devam ediyor. Sultan 2. Abdülhamid Han döneminde tahta çıkışının 25. yılı anısına yaptırılan ancak İngiliz işgali sonrası yıkılan saat kulesi gibi kayıp miraslar ise, Albayrak'ın eserindeki belgelerle tarihin tozlu sayfalarından günümüze taşınıyor.

TÜRKİYE İŞGAL ALTINDAKİ MİRASA SAHİP ÇIKIYOR

Bugün İsrail işgali altındaki Doğu Kudüs'te Osmanlı eserleri büyük bir yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. Özellikle Müslümanların yaşadığı bölgelerde kimlik kontrolleri ve baskılar artarken, tarihi dokunun korunması her geçen gün zorlaşıyor.

Türkiye, Kudüs'teki bu kutsal emanetlerin korunması, restorasyonu ve gelecek nesillere aktarılması için aktif bir diplomatik ve kültürel mücadele yürütüyor. Ecdadın vasiyetine sahip çıkan Türkiye, Kudüs'ün tarihi ruhunun silinmemesi için dünya kamuoyuna seslenmeye devam ediyor.