İran’da tabular mı yıkılıyor? Pezeşkiyan bisiklet üstünde

İran'dan gelen görüntüler uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın bisiklet sürdüğü, kadınların daha serbest kıyafetlerle sokakta yer aldığı ve gençlerin batılı şehirleri andıran bir yaşam tarzı sergilediği anlar "İran değişiyor mu?" sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar ise bu görüntülerin perde arkasında çok daha derin bir güç mücadelesi ve rejim içi çatışmanın yattığını vurguluyor.

BİSİKLET ÜZERİNDE VERİLEN MESAJ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın bisiklet kullanırken görüntülenmesi, sıradan bir an olarak değil, sembolik bir mesaj olarak yorumlandı. Görüntülerdeki detaylara dikkat çeken Gazeteci Zafer Şahin, "Ama arkadaşa küçük tekerlek vermişler, o çok zorlanıyor, arkada kaldı. O muhtemelen bürokraside biraz daha alt sıralarda. Çok ilginç görüntüler... Bazen sembollerle verilen mesaj, derin analizlerden daha etkili olur. Bu da öyle" ifadelerini kullandı.

(fotoğraf -ahaber.com.tr)

TAHRAN SOKAKLARINDA DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİM

Sahadan gelen görüntüler ise İran'daki toplumsal atmosferin değiştiğine dair güçlü sinyaller veriyor. Sokaklarda şortla spor yapan gençler, paten kayan erkekler ve başı açık şekilde dışarıda spor yapan kadınlar dikkat çekiyor. Görüntülenen tabloya ilişkin konuşan Sunucu Haktan Uysal, "Bu savaş öncesinde mümkün değildi. Şortlu gençlerin patenle dolaşması, kadınların başı açık spor yapması... Şimdi ortaya çıkan tablo eski İran'ın o sert yapısından uzaklaşıldığını gösteriyor. Tahran'da insanlar spor yapıyor ve buna müdahale edilmiyor, adeta Batılı bir kent görüntüsü var" sözleriyle değişimi aktardı.

TRUMP'IN "REJİM DEĞİŞTİ" ÇIKIŞI NE ANLAMA GELİYOR?

ABD cephesinden gelen "rejim değişti" söylemi ise bu görüntülerin arkasında bir anlaşma olup olmadığı sorusunu gündeme getirdi. Konuya ilişkin yöneltilen soruda, "Trump'ın 'artık İran eskisi gibi değil' sözleri, perde arkasında bir anlaşmanın işareti mi? Yeni bir rejim mi inşa ediliyor?" ifadeleriyle tartışmanın boyutu ortaya kondu.

(fotoğraf -ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

İRAN İÇİNDE GÜÇ MÜCADELESİ: 60'TAN FAZLA KRİTİK İSİM

İran'daki değişim yalnızca sokakla sınırlı değil. Savunma ve güvenlik çevrelerinden gelen bilgiler, ülke içinde ciddi bir güç mücadelesi yaşandığını ortaya koyuyor. Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, "İran'da son saldırılarda 60'tan fazla önemli siyasetçi devre dışı kaldı. Şu anda kimin etkili olduğunu net şekilde göremiyoruz. İran içinde çok ciddi bir çekişme var ve ülke yeni bir kabuğa giriyor" ifadelerini kullandı.

REJİMİN KIRMIZI ÇİZGİSİ: VELAYET-İ FAKİH

Ancak uzmanlara göre bu görüntüler, köklü bir sistem değişikliğine işaret etmiyor. Savunma ve Güvenlik Stratejisi Uzmanı Yusuf Alabarda, "Bunun gerçek bir değişim olması için Velayet-i Fakih sisteminin ortadan kalkması gerekir. Bu sistem sürdüğü sürece ne mollalar ne de Devrim Muhafızları bu görüntülerin kalıcı olmasına izin verir" dedi. Alabarda ayrıca, "Sistemden beslenenler sistemi değiştiremezler" sözünü hatırlatarak mevcut yapının direncine dikkat çekti.

DEVRİM MUHAFIZLARI İLE YÖNETİM ARASINDA GERİLİM

İran'daki iç gerilimin bir diğer göstergesi ise siyasi açıklamalardaki çelişkiler oldu. Pezeşkiyan'ın Körfez ülkelerine yönelik özür mesajının kısa süre içinde Devrim Muhafızları tarafından yalanlanması dikkat çekti. Bu duruma ilişkin değerlendirmede, "Pezeşkiyan özür diledi, ancak bir saat sonra Devrim Muhafızları 'böyle bir özür yok' açıklaması yaptı" sözleriyle devlet içindeki çift başlı yapı vurgulandı.

(fotoğraf -ahaber.com.tr - ekran görüntüsü)

40 YILLIK POLİTİKALAR DEĞİŞİYOR MU?

Uzmanlara göre İran için asıl kırılma noktası, dış politikada yaşanan başarısızlıkların artık açık şekilde tartışılıyor olması. Zafer Şahin, "İran'ın bu süreçten çıkaracağı çok ders var. Rejim ihraç etme politikası, Şii-Sünni çatışmasını körükleme ve Şii hilali oluşturma çabalarının 40 yılın sonunda ülkeye bir katkı sağlamadığı ortaya çıktı. İran'ın artık komşularıyla daha sağlıklı ilişkiler kurması gerekiyor" şeklinde konuştu. Şahin ayrıca bu görüntülerin, "Biz değiştik, değişeceğiz" mesajı taşıdığını da sözlerine ekledi.