Mutlak butlan nedir? Mutlak butlan hangi durumlarda oluşur?

Mutlak butlan nedir? Mutlak butlan hangi durumlarda oluşur?

CHP kurultaylarına ilişkin verilen “mutlak butlan” kararı sonrası gözler hukukta sık kullanılan bu kavrama çevrildi. Peki bir işlemin “yok hükmünde” sayılması ne anlama geliyor? Hukukçulara göre mutlak butlan, işlemin sonradan düzeltilemeyecek kadar ağır şekilde geçersiz olması demek.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38'inci Olağan Kurultayı ile 21'inci Olağanüstü Kurultayı hakkında verilen "mutlak butlan" kararı, hukuk dünyasında uzun süredir kullanılan ancak kamuoyunun çok sık karşılaşmadığı bir kavramı yeniden gündeme taşıdı. Kararın ardından sosyal medyada ve arama motorlarında "Mutlak butlan nedir?" ve "Bir karar nasıl yok sayılır?" soruları öne çıktı.

Fotoğraf: A HaberFotoğraf: A Haber

MUTLAK BUTLAN NEDİR?

Mutlak butlan, bir hukuki işlemin daha en başından itibaren kesin biçimde geçersiz sayılması anlamına geliyor. Başka bir ifadeyle işlem fiilen yapılmış olsa bile hukuk açısından hiç doğmamış kabul ediliyor.

Bu durum borçlar hukuku, medeni hukuk, ticaret hukuku ve idare hukuku gibi birçok alanda uygulanabiliyor. Siyasi partilerde ise kongre, kurultay veya yönetim kararlarının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla gündeme gelebiliyor.

Fotoğraf: A HaberFotoğraf: A Haber

MUTLAK BUTLANIN TEMEL ÖZELLİKLERİ

Hukuk sisteminde mutlak butlanın bazı temel özellikleri bulunuyor:

Özellik Anlamı
Kendiliğinden geçersizlik İşlem, mahkeme kararı olmasa bile geçersiz kabul edilir
Herkes tarafından ileri sürülebilmesi Taraflar dışında üçüncü kişiler de bu durumu gündeme getirebilir
Zamanaşımı olmaması Aradan yıllar geçse bile ileri sürülebilir
Sonradan düzeltilememesi Tarafların onayı işlemi geçerli hale getirmez

Fotoğraf: AAFotoğraf: AA

HANGİ DURUMLARDA MUTLAK BUTLAN OLUŞUR?

Türk hukuk sisteminde bazı durumlar doğrudan mutlak butlan sebebi sayılıyor. Bunların başında kamu düzenine ve emredici hukuk kurallarına aykırılık geliyor.

En sık karşılaşılan nedenler şöyle sıralanıyor:

  • Kamu düzenine aykırı işlemler
  • Genel ahlaka aykırı sözleşmeler
  • Kanunun emredici hükümlerine aykırılık
  • Konusu imkansız olan işlemler
  • Hukuken yapılması mümkün olmayan sözleşmeler

Fotoğraf: A HaberFotoğraf: A Haber

"YOK HÜKMÜNDE" İFADESİ NE DEMEK?

Mutlak butlan kararlarıyla birlikte kamuoyunda sık duyulan ifadelerden biri de "yok hükmünde" oluyor. Bu ifade, hukuken o işlemin hiç var olmamış kabul edilmesi anlamına geliyor. Yani işlem sosyal hayatta gerçekleşmiş görünse bile hukuk düzeni açısından geçerli sayılmıyor.

MUTLAK BUTLAN İLE İPTAL ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Hukukçular, mutlak butlan ile iptal kararlarının karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor.

  • İptal edilebilir işlemler başlangıçta geçerli kabul edilir. Mahkeme kararıyla geçersiz hale gelir.
  • Mutlak butlanda ise işlem en başından itibaren geçersiz sayılır.

Bu nedenle mutlak butlan, hukuki sonuçları bakımından çok daha ağır bir durum olarak değerlendiriliyor.

A Haber
Mobil uygulamalarımızı indirin