ANALİZ | Körfez'de “su savaşı” alarmı: Tesisler hedefte: 100 milyon insan susuzluk tehlikesiyle karşı karşıya!

Körfez'de savaşın yeni hedefi, doğrudan yaşamın devamlılığını sağlayan altyapılar oldu. AP Körfez ve İran Haberleri Direktörü Jon Gambrell, "Tuz arındırma tesislerinin tamamı, Körfez Arap ülkelerinin hayatta kalması için kritik öneme sahip." ifadelerini kullandı ve bu durumun krizin ne kadar tehlikeli bir boyuta ulaştığını gösterdiğini vurguladı.

HAYATIN MERKEZİNDEKİ HEDEF: SU VE DESALİNASYON TESİSLERİ

Akademisyen Prof. Dr. Mehmet Çakmakcı da aynı tehlikeye dikkat çekerek, "Körfez ülkelerinin ana su kaynağını desalinasyon (tuzdan arındırma) tesisleri oluşturmaktadır. Körfez için şu anda bu tesisler hayattır." sözleriyle bölgenin bu sistemlere mutlak bağımlılığını ortaya koydu.

TRUMP'IN RESTİ, İRAN'IN SERT KARŞILIĞI

Ateş hattını genişleten gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı açıklamayla başladı. Trump, "İran'ın Amerika ve müttefiklerimize yönelik tehditlerine son vermesi için bir fırsatı daha var ve umarız bunu değerlendirirler. Yakında Amerika ve tüm dünya çok daha güvenli olacak." şeklinde konuştu.

Trump'ın, boğazdaki geçişlerin 48 saat içinde açılmaması durumunda İran'ın enerji altyapısını hedef alacaklarını açıklaması üzerine Tahran'dan gelen yanıt bölgeyi adeta sarstı. Reuters Enerji ve Emtia Editörü Dmitry Zhdannikov, "Birkaç saat sonra İran tereddüt etmeden karşılık verdi ve 'Böyle bir şey olursa İran; enerji altyapısını hedef alarak misilleme yapacak ve ayrıca bölgede ABD ve İsrail çıkarlarına ait tuzdan arındırma tesislerini de vuracak' dedi." ifadeleriyle bu karşılığın sertliğini aktardı.

"SUYUN KESİLMESİ HAYATIN DURMASI DEMEK"

İran'ın tehdidi, Körfez için sadece bir askeri hamle değil, doğrudan bir yaşam krizine işaret ediyor. Prof. Dr. Mehmet Çakmakcı, "Tesislerin vurulması, yani işlev dışı kalması demek aslında bir nevi hayatın o bölgede tamamen durması demektir." ifadelerini kullandı.

Çakmakcı, "Sanayide dişliler duracak, çarklar dönmeyecek, hastanelerde ameliyatlar yapılamayacak. Ekonomi durmuş olacak; petrol üretimi dahi duracak. Nihayetinde bütün küresel ekonomiye olumsuz yönde geniş çaplı bir etkisi olacak." sözleriyle olası senaryonun boyutlarını ortaya koydu.

KRİTİK RAKAMLAR: KİM NE KADAR BAĞIMLI?

Körfez ülkeleri su ihtiyaçlarının büyük bölümünü bu tesislerden karşılıyor. Verilere göre; Kuveyt %90, Umman %86, İsrail %75, Suudi Arabistan %70, Bahreyn %60, Katar %50 ve Birleşik Arap Emirlikleri %42 oranında desalinasyon tesislerine bağımlı.

Buna karşılık İran'ın bu oranı yalnızca %2 seviyesinde. Bu durum, Tahran'ın bu altyapıyı stratejik bir "baskı aracı" olarak kullanabileceği yorumlarını güçlendiriyor.

"İSRAİL'İ ŞİMDİ BİTİRİRDİM" ÇIKIŞI

ABD eski Deniz Piyadesi Scott Ritter ise gerilimi daha da tırmandıran ifadeler kullandı. Ritter, "Eğer İranlıların yerinde olsaydım, ben gerçekten İsrail'in desalinasyon tesislerini şimdi vururdum. Hemen şimdi! İsrail'i hemen şimdi bitirirdim." şeklinde konuştu.

UZMANLARDAN UYARI: İSLAM DÜNYASI KARŞIYA GEÇEBİLİR

Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Levent Orallı, İran'ın bu tür bir adım atması hâlinde ciddi diplomatik sonuçlarla karşılaşabileceğini belirtti. Orallı, "İran, meşru bir müdafaa zemininde tavır ortaya koyarken ölçülülük ve orantılılık ilkesinin dışına çıkmaması gerektiğini hatırlatmalı." dedi.

Orallı ayrıca, "Şayet Körfez devletleri noktasında içme suyu tesisleri hedef alınacak hâle gelirse, İslam coğrafyasının büyük güçleri İran'ın karşısına geçebilir." ifadelerini kullandı.

TRUMP GERİ ADIM ATTI, TAHRAN'DAN SERT MESAJ

İran'ın karşı tehdidinin ardından ABD cephesinde geri adım geldi. Trump'ın saldırı planını 5 gün ertelediği açıklandı.

Bu gelişmeye İran'dan dikkat çeken bir yanıt geldi. İran Hatemü'l-Embiya Karargahı Sözcüsü İbrahim Zolfaghari, "Hey Trump! Kovuldun! Bu cümleyi hatırlarsın herhalde. Bu konuyla ilgilendiğin için teşekkürler." sözleriyle psikolojik savaşın dozunu artırdı.

100 MİLYON KİŞİ SUSUZ KALABİLİR

Uzmanlara göre, bu tesislerin hedef alınması hâlinde Körfez'de yaklaşık 100 milyon insan susuzluk tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Majad Al-Ansari, "Su arıtma tesisleri, su depoları, gıda rezervleri ve ilaç üretim tesisleri gibi hayati altyapıları hedef almak büyük bir tehlike. Bu tür saldırılar sonucunda insani bir felaket yaşanacaktır." ifadeleriyle uluslararası topluma çağrıda bulundu.

SU NASIL ARITILIYOR? HASSAS VE KIRILGAN SİSTEM

Tuzdan arındırma işlemi iki yöntemle yapılıyor: suyun buharlaştırılması ve ters osmoz yöntemi. Prof. Dr. Mehmet Çakmakcı, "Desalinasyon tesislerinde ilk aşama denizden su alımıdır. Daha sonra ters osmozla arıtılan suya kalsiyum ve magnezyum gibi mineraller eklenerek içilebilir hâle getirilir." dedi.

Ancak bu sistemlerin yüksek enerjiye bağımlı olması, onları savaşta kritik ve kırılgan hedefler hâline getiriyor.

TARİH TEKRAR MI EDİYOR?

Benzer bir kriz 1991 Körfez Savaşı'nda yaşanmıştı. Irak'ın Basra Körfezi'ne bıraktığı petrol, su arıtma sistemlerini tehdit etmiş, Kuveyt içme suyunu tankerlerle taşımak zorunda kalmıştı.

BÖLGESEL SAVAŞ VE KÜRESEL KRİZ RİSKİ

Uzmanlara göre bu kriz yalnızca bölgesel kalmayabilir. Orallı, "Bu durum, İran'a yönelik küresel algının bir anda tersine dönmesine neden olabilir." ifadelerini kullandı.

Son değerlendirmelere göre, özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin olası bir saldırıya karşılık vermesi durumunda gerilim hızla bölgesel savaşa, oradan da küresel bir krize dönüşebilir.

Körfez'de artık sadece enerji değil, doğrudan "yaşam" hedefte… Ve dünya, bu kritik eşikte nefesini tutmuş durumda.