Bedelli askerlik yapanlar tazminat alabilecek mi?

İş kanununda, kıdem tazminatı alabilmenin gerekçelerinden biri de muvazzaf askerlik nedeniyle iş sözleşmesinin sonlandırılabilecek olması. Bu da şu anlama geliyor ki, 21 gün fiili askerlik hizmeti yapılacak olması nedeniyle çalışan; eğer o işyerinden bir yıl ve daha fazla sürede çalışıyorsa işverene başvurup, kıdem tazminatını isteyebilir.

İşveren de ödemek durumundadır. Nitekim 2011 yılındaki bedelli askerlik uygulamasında da çalışanlar kıdem tazminatı alabilmişlerdi. Eğer, geçmişte olduğu gibi askerlik eğitimi almadan sadece bedel ödenerek, askerlik yapılmış olsaydı, kıdem tazminatı hakkı da oluşmazdı.

Burada önemli olan, çalışanın, muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılacak olmasıdır. Daha açık bir anlatımla, askerlik celp kağıdının işverene takdim edilmesi gerekir.

İŞVEREN TAZMİNAT ÖDEMEK İSTEMEZSE NE OLACAK?

İşveren, kanundaki, 'ücretsiz izinli sayılır' maddesini gerekçe göstererek, kıdem tazminatı ödemezse; çalışanın, önce arabuluculuk sistemine, sonrasında da mahkemeye başvurma hakkı var. 2011 yılındaki bedelli askerlik uygulamasında yargı, kıdem tazminatı ödenmesi yönünde karar verdi.

İŞÇİ İŞE ALINMAK ZORUNDA

Başvurabilir ve işverenin de işe alması gerekir. Bunun için çalışanın 2 ay içinde işverene müracaat etmesi gerekir. İşveren işe almazsa, çalışana, 3 aylık ücret kadar tazminat öder.

KIDEM TAZMİNATI PEŞİN Mİ ÖDENİR?

İşveren kıdem tazminatını peşin ve bir kerede ödenmek zorundadır. Çalışan, askere gitmeden önce tazminatı alır. Ancak işveren peşin ödeyemeyeceğini söyler ve çalışan da kabul ederse tazminat taksitler halinde de ödenebilir.

İŞSİZLİK MAAŞI ALABİLECEK Mİ?

Çalışan, işsizlik maaşı için gerekli şartları yerine getirmişse, yani son 120 gün aralıksız işsizlik sigortası primi yatırılmış ve son 3 yıl içinde de 600 gün prim ödenmiş olması halinde, çalışanlar, askerlik dönüşü işsizlik maaşı için başvurabilirler.

ÜCRETSİZ İZİN HAKKINDAN YARARLANACAK OLANLAR NASIL BİR YOL İZLEYECEK?

Çalışan, askerlik eğitimi için gerekli evrakları işverene verecek ve ücretsiz izin hakkından yararlanmak istediğini söyleyecek. İşveren bu talebi kabul etmek zorunda. Çalışan, askere gittiği günden itibaren 21 gün ücretsiz izinli sayılacak. Askerlik dönüşü işe kaldığı yerden devam edecek. Bir alternatif daha var; özellikle de 5 yıldan fazla çalışma süresi olanlar için. Yıllık izinlerini kullanabilirler. Böylece hem maaş alırlar hem de sosyal güvenlik primleri de ödenir.

ÜCRETSİZ İZİNLİ SAYILANLARIN HAKLARI NELERDİR?

21 gün boyunca hem ücret alınmayacak hem de sosyal güvenlik primleri yatırılmayacak ve emeklilik için geçerli süreye sayılmayacak.

21 GÜN BOYUNCA DEVLETİN SAĞLIK HİZMETİNDEN YARARLANILACAK MI?

Ücretsiz izinli sayılanların genel sağlık sigortası hakları devam edecek ve devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanılacak. Memurlar için de 21 gün boyunca sağlık sigortası primi yatırılmaya devam edecek. Böylece bedelli askerlik yapacak olanlar ve hak sahipleri devletin sunduğu sağlık hizmetinden yararlanmaya devam edecek.

10- 21 GÜNLÜK SÜREYİ BORÇLANMAK MÜMKÜN MÜ?

Çalışanlar isterlerse bu 21 günlük süreyi borçlanarak, emekliliğe saydırabilir, emekliliklerine 21 gün ekleyebilirler. Bu durum hem memurlar hem de işçiler için geçerli.

NE KADAR KIDEM TAZMİNATI ALACAKSINIZ?

21 günlük bedelli askerlik yapacak olanlar isterlerse, kıdem tazminatını alarak, işyerinden ayrılabilirler. Kıdem tazminatı, her 1 yıl için 30 günlük, yani aylık brüt ücret üzerinden hesaplanır ve bir aylık ücretin, çalışma yılı ile çarpılması sonucu ortaya çıkar.

Çalışanın ücreti içinde yer alan yol yardımı, yemek, ikramiyeler, primler, sağlık sigortası gibi tüm ödemeler de tazminat hesabına katılır. Örneğin, son aldığınız brüt ücret 2 bin liraysa ve işyerinde 5 yıldır çalışıyorsanız, 10 bin lira kıdem tazminatı alırsınız.

Eğer işyerinde 7 yıldır çalışıyorsanız tazminat tutarınız 14 bin (2.000 lira x 7 yıl) liradır. Kıdem tazminatı hesaplanmasında bir tavan tutar var ve alınacak tazminat bu tavanı aşamıyor. Tavan tutarı de devlet belirliyor ve her yıl belirlenen rakam farklı. Bu yıl için tavan aylık 5.001 lira.