Diyarbakır’da bulunan Amida Höyük'teki Roma Sarayı'nın 'Kral yolu' gün yüzüne çıkarıldı

Hurri-Mitanniler, Urartular, Persler, Romalılar, Emeviler, Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular ve Artuklular'ın da aralarında yer aldığı birçok medeniyete ev sahipliği yapan Diyarbakır'ın Sur ilçesindeki tarihi İçkale'de bulunan 8 bin yıllık Amida Höyük'teki arkeolojik kazılar devam ediyor.

Kazı çalışmalarında yakın zamanda bulunan Roma yolunda sonra, bu yolun saraya çıkan kısmı olan 'Kral yolu' da gün yüzüne çıkarıldı. Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi ve Amida Höyük Kazı Başkanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, son hafta yaptıkları kazı çalışmalarında Roma yolundan ayrılıp saraya çıkan kısmını da bulduklarını söyledi.

Şehrin sultanının, kralının, sefere çıktığı zaman ordularıyla beraber bu yolu kullandığını anlatan Prof. Dr. Yıldız, "Yaklaşık 3 aydır Diyarbakır surlarının dirilişi projesi çerçevesinde bu alanda kazı yapıyoruz. Kazı çalışmalarında Roma yolu veya Kral yolu olarak adlandırdığımız yolun bir kısmı bulunmuştu. Yaptığımız çalışmalar sonunda yolun 55 metresini tam olarak ortaya çıkarttık.

Yol, yaklaşık 8 metre genişlikte ve iki şeritli yol halinde yapılmıştır. Son hafta yaptığımız çalışmalarda bu yolun saraya çıkan kısmı da ortaya çıkmaya başladı yavaş yavaş. Belli bir noktaya kadar yol devam edecek, ondan sonra da muhtemelen merdivenlerle buradaki Artuklu, onun öncesinde de Roma sarayına da çıkış sağlanmış olacak. Tabi kazı çalışmaları devam ettikçe yeni sürprizlerle karşılaşıyoruz. Şimdiye kadar yaklaşık 2 bin yıllık yol ortaya çıktı.

Bu yol aynı zamanda bizim 'Kral yolu' veya 'İpek yolu' dediğimiz uluslararası ticaret yolunun da Amida şehrindeki başlangıç noktasıdır. Şehrin sultanı, kralı, sefere çıktığı zaman ordularıyla beraber bu yolu kullanarak sefere çıkmıştır, sefer dönüşünde de aynı yolu kullanmıştır. Yabancı devlet elçileri de şehrin yönetim merkezine, iç kalesine giriş çıkış yaparken bu yolu kullanmışlardır. Yolun ortaya çıkması, Diyarbakır için önemli bir veri oldu. Amida şehrinin kadimliğine bir paye daha eklenmiş oldu" dedi.

Buldukları bu yolun 50 metre uzunluğunda olduğunu aktaran Prof. Dr. Yıldız, "Bu yol, Roma yolundan ayrılıp saraya doğru devam ediyor. Yaklaşık 50 metrelik bir yol olması lazım. Şu anda 15 metresi ortaya çıkarıldı. 50 metreden sonra da muhtemelen Roma Sarayı ve üzerine daha sonra inşa edilen Artuklu Sarayı'na basamaklarla çıkmıştır. Roma döneminin yöneticisi, yine Artuklu sultanı, saraya inişte ve çıkışta bu yolu kullanarak saraya çıkmıştır.

Yukarıda yaptığımız çalışmalarda aslında saraya giriş çıkışının batı tarafta olduğuna dair veriler ortaya çıkmaya başlamıştı, şüphelenmiştik. Ama yeni çalışmalarla yolun ortaya çıkmasıyla beraber artık Artuklu sarayının girişinin, batı tarafındaki iki burç arasında olduğunu kesin bir şekilde söyleyebiliriz" diye konuştu.