Böylesi Türkiye'de ilk kez bulundu! Su kuyusunun içinden çıktı | 1800 yıllık...

Torbalı'nın Yeniköy ve Özbey mahalleleri arasında 'Ana Tanrıça Kenti' olarak bilinen Metropolis Antik Kenti'nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı adına yürütülen kazılar; İzmir Büyükşehir Belediyesi, Torbalı Belediyesi ve Sabancı Vakfı'nın desteğiyle sürüyor.

1990'dan bu yana kazı çalışmaları yapılan antik kent ve çevresinde, Geç Neolitik-Erken Kalkolitik dönemde görülen ilk yerleşim izleri; Arkaik ve Klasik Çağ, Helenistik Dönem, Roma, Bizans, Beylikler ve Osmanlı dönemlerine kadar aralıksız görülüyor.

Birçok anıtsal yapının gün yüzüne çıkarıldığı antik kentte bu yılki kazılar, şehrin en önemli yapılarından Helenistik Tiyatro ile Roma Hamamı'nın çevresinde yürütülüyor.

Kazı çalışmalarında, ilk kez Metropolis'te toplu halde amfora ve su testileri bulundu. Bulunan 1800 yıllık toplam 150 amfora ve su testisinin çoğunun parçalanmış olduğu belirtildi.

Parçalanmış amfora ve testilerin onarımı için çalışma başlatıldı. Onarımın ardından eserlerin müzeye teslim edileceği kaydedildi.

Kazı çalışmaları hakkında bilgi veren, Metropolis Antik Kenti'nde kazı başkanlığını yürüten, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Aybek, "Metropolis'teki kazı çalışmalarımız oldukça verimli geçiyor. Metropolis'in Helenistik ve Roma dönemi yerleşimi üzerine çalışıyoruz. Bu yıl daha önceki senelerde bulunmuş Roma Hamamı'nın su kuyusunu temizledik.

Yaklaşık 12 metre derinliğinde ve ince bir işçiliğe sahip yapı. Bizim çok sevindiren bir şey oldu. Özellikle kuyunun son 2 metresinde aynı döneme ait çok sayıda parçalar halinde amfora ve su testisi bulduk" diye konuştu.

'METROPOLİS'TE İLK KEZ ORTAYA ÇIKTI'
Antik kentlerde su kuyuları önemli buluntu alanları arasında olduğuna dikkat çeken Aybek, "Benzerleri Efes gibi çevre kentlerde de mevcut ancak Metropolis'te ilk kez böyle toplu amfora buluntusu ortaya çıkarıldı. Muhtemelen bunlar kuyudan su çıkarırken kırılan, kuyunun içine düşüp balçıkta kalan eserler. Bulunan amforalar uzman ekip tarafından restore ediliyor. Restorasyon tamamlandıktan sonra amforalar, sergilenmek üzere İzmir Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'ne teslim edilecek" dedi.

Koruma onarım uzmanı Taner Özgür de bulunan amfora parçalarını yapboz gibi tek tek bir araya getirdiklerini belirtti. Titiz çalışma yürüttüklerini belirten Özgür, aynı döneme ait buluntuların önemine de dikkat çekti.

Seyitgazi ilçesi Yenikent Mahallesi'nde ilk Tunç çağına ilişkin yürütülen Küllüoba kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izniyle 1996 yılında başladı.

Geçen zamanda kazı alanında ilk Tunç çağının kültürel özelliklerini ortaya çıkaran pek çok buluntu saptanırken, aynı zamanda 5 bin yıl önce Anadolu'daki şehirleşmeyi gösteren kanıtlar ortaya çıkarıldı.

Bu yıl da sürdürülen kazılarda Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) öncülüğünde, Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü ile Batman Üniversitesi öğretim üyeleri ve öğrencileriyle birlikte 20 kişilik ekip yer alıyor.

100'ÜN ÜZERİNDE MEZAR ORTAYA ÇIKARILDI
Küllüoba Höyüğü'nde yapılan arkeolojik kazılarla ilgili bilgi veren BŞEÜ Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Murat Türkteki, mezarların radyokarbon verilerinin milattan önce 3 bin 200'e dayandığını söyledi.

Alanda birbirinden farklı mezar tiplerinin olduğunu tespit ettiklerini anlatan Doç. Dr. Türkteki, "Bu seneki kazılarla birlikte 100'ün üzerinde mezar, çok sayıda gömü tespit ettik.

Bunların büyük kısmı çömlek mezar tipinde ancak içerisinde taş sanduka da var. Kerpiç sanduka da yine bilinen en erken örnek diyebiliriz. Batı ve Orta Anadolu'nun en erken yerleşim dışı mezarlık alanı burası dolayısıyla buradaki çalışmalar bize önemli bilgiler veriyor.

Burada büyük bir yerleşmenin olduğunu söyleyebiliriz. Yerleşme çağlar, yüzyıllar boyunca burada devam ediyor. Ancak bu mezarlık alanı 300-400 yıl gibi bir süre burada kullanılıyor.

Daha sonra bu mezarlık alanı, muhtemelen yerleşimin dışındaki başka bir alanına taşınıyor çünkü şehir bu tarafa doğru genişliyor. Şehir genişledikçe mezarların üzerine gelmeye başladığı için bu alanı tamamen başka bir alana taşıyorlar. Höyükten bugüne kadar elde ettiğimiz radyokarbon verileri milattan önce 3 bin 200'e dayanıyor. Ancak mezarlık alanında yaklaşık milattan önce 3 bin 200 ile 2 bin 900 arası radyokarbon verilerimiz var" diye konuştu.

Arkeolojik kazılarda mezarların o dönem yaşayanlar için sosyoekonomik durumu da ortaya koyduğunu belirten Doç. Dr. Türkteki, mezar içinde daha çok çanak çömlek, küçük hediyeler şeklinde küçük fincanlar bulunduğunu söyledi. Özellikle çocuk mezarlarında 'mühür' denilen ayak biçiminde damgalarla karşılaştıklarını anlatan Türkteki, "Bunlar genel olarak mühür olarak kabul edilmesine rağmen aslında biraz takı-amulet gibi bir işlevi de var. Mezarlık alanında bugüne kadar bu örneklerden çok sayıda ele geçirdik. Onun dışında zaman zaman bakır eşyalarla da karşılaşıyoruz. Saç halkaları, iğneler özellikle karşımıza çıkan örnekler içinde" dedi.

85 İSKELET İNCELENDİ
Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yılmaz Selim Erdal ise çıkarılan 85 birey iskeleti üzerinde inceleme yapıldığını söyledi. Küllüoba'da gömülü olan erken Tunç çağı insan topluluğunun demografik açıdan son derece genç bireylerden oluştuğunun belirlendiğini anlatan Erdal, "En azından nüfusun yüzde 50'sine yakınının bebek ve çocuklardan temsil edildiğini görüyoruz.

Bunun da aslında popülasyondaki ölüm nedenlerinin içinde antibiyotik öncesi topluluklarda olduğu gibi enfeksiyonların önemli bir yer tuttuğunu saptadık. Tabi enfeksiyon deyince günümüzdeki Covid gibi bir viral enfeksiyon ya da bulaşıcı hastalıklar gibi olguları düşünmememiz gerekiyor.

Daha geniş kapsamlı yani bir diş apsesinden tutun bir viral enfeksiyona, salgın hastalıklara kadar birçok durumu düşünmemiz gerekiyor ama geçmişte insan topluluklarını açlıktan, kıtlıktan daha fazla enfeksiyonlar öldürdü. Küllüoba'da buna ilişkin bazı ipuçları sağlıyor. Tabi şu anda mezarlığın küçük bir bölümünü kazdık. Çünkü burası ilk Tunç çağında büyük bir yerleşme, büyük bir kent. Bu mezarlığın aslında mevcut kısmı buna ilişkin bir bilgi sağlıyor" diye konuştu. Yapılan iskelet incelemelerinde, şiddete bağlı ölümlerin de tespit edildiğini belirten Prof. Dr. Yılmaz, bireylerin 30-35 yıl yaşamlarının ardından hayatlarını kaybettiğini de dile getirdi.

BATAN GEMİNİN HAZİNESİ 350 YIL SONRA ORTAYA ÇIKTI!

Nuestra Señora de las Maravillas, 4 Ocak 1656'da kuzey Bahamalar'daki Little Bahama Bank açıklarında batan iki katlı bir İspanyol kalyon gemisiydi.

Bununla birlikte, geminin 8 parçadan oluştuğu tahmin edilen hazinesinin çoğunluğu 1656 ile 1990'ların başı arasında çıkarıldı. Ancak, modern teknolojiyi kullanan son yöntemler, geminin batmasından bu yana hiç dokunulmamış eserleri ortaya çıkardı.

ALTIN ZİNCİRLER, SİKKELER VE NİCELERİ..
Bunlar arasında İspanyol zeytin kavanozları, Çin porselenleri, demir teçhizat, altın ve gümüş sikkeler ile asker Don Martin de Aranda Gusmán'a ait gümüş bir kılıç sapı bulunuyor.