Balıkta akılalmaz hile! Tavuk ve hindiden sonra...

Eylül ayında av yasağının sona ermesiyle birlikte balık satışları arttı. Özellikle kış aylarında pek çok balık çeşidi tezgahlara oradan da sofralarımıza geliyor. Balık tüketen vatandaşların, balık alırken dikkat etmesi gereken bazı hususlar bulunuyor. Vatandaş balık alırken öncelikle balığın solungaç kısmındaki kırmızılığa bakıyor. Balıkta hileye başvuran bazı satıcılar ise solungaçları boya ve mürekkeple kırmızıya boyayarak balığı satmaya çalışıyor.

"BALIKÇIYA GÜVENECEKSİN GERİSİ YALAN"

İstanbul Bakırköy'de pazarda balık satan Yusuf Can "Balığın tazeliği, etinin sertliğinden, kulağından, gözlerinden, parlaklığından belli olur. Bir o kadar da balığın gösterişi zaten belli olur. Balığı elinizle tuttuğunuz zaman balığın kendini salmaması lazım. Parlak olması lazım. Kulaklarının kırmızı olması lazım. Bu tarz balıklarda bir sorun olmaz. Asıl tazelik konusu hamsi ve istavritte. Buzhane mevsimi başladığı zaman çok zorluk olur. Onun için balıkçına güveneceksin gerisi yalan" diye konuştu.

BALIĞIN SOLUNGACININ BOYANDIĞI ANLAŞILABİLİR Mİ?

Balık satıcısı Yusuf Can, "Baktığın zaman anlaşılır, boya olduğu bariz belli olur zaten. Bir süre sonra akar. Aynı canlılığı koruyamayabilir. Su vurduğumuz için bir süre sonra boyayı atar. Balıkçınıza güveneceksiniz, sürekli aynı balıkçıdan alışveriş yapılmalı. Tek çare bu. Sürekli 2 veya 1 TL için balıkçınızı değiştirirseniz çok farklı sorunlar yaşayabilirsiniz. Tek gerçek aslında bu" ifadelerini kullandı.

"GÖZÜ NET, PARLAK VE ÇÖKMEMİŞSE TAZEDİR"

Bir diğer balık satıcısı Ahmet Koca ise balık alırken nelere dikkat edilmeli sorusuna yanıt verdi. Koca, "İlk önce balığın gözlerine bakacağız. Balığın gözü net, parlak ve çökmemişse tazedir. İkincisi kulağı. Solungaç kısmı kırmızı olursa tazedir. Üçüncü olarak da balığın rengi. Sırt kısmında bir parlaklık olur. Bu da çok önemli. Sudan çıkınca üstünde bir jel olur zaten. Bu koruyucu jel de balığı bakterilere karşı önlüyor. Tuzlu sudan çıktığı için balık o bakterileri kapsamasını önlüyor. O özelliğini kaybetmiş olursa o balık zaten bayattır" diye konuştu.

Ahmet Koca, boyanın anlaşılmasının kolay olduğunu ifade etti. Koca, "Solungaç kısmına elini sürdüğünüzde boya olsa, o boya çıkar. Boya olursa elinizle dokunduğunuzda o boya akmış olur. Net bir şekilde anlaşılıyor" ifadelerini kullandı.

VATANDAŞLAR AYNI SATICIDAN BALIK ALIYOR

Küçükçekmece'de balık pazarından alışveriş yapan bir vatandaş "10 kilo kadar aldım. Taze balık olarak görünüyor. Arkadaşlara da güveniyorum. Tazedir, zaten sezon yeni olduğu için bayatlama şansı pek fazla olmuyor" dedi.

Bakırköy'de pazardan balık aldığını ifade eden Neşe Menekay, "Balığın tazeliğini görünüşünden anlamaya çalışıyorum. Belli ediyor kendisini. İki balıkçımız var, sürekli aynı yerden alışveriş yapıyorum. Memnunum, bir şikayetim de olmadı bu zamana kadar. Tazeliğinden de emin oluyoruz diyelim" dedi.

Semra Erkan ise balığı pazardan almayı tercih etmiyor. Erkan, "Balığın tazeliğini solungaçlarının kırmızı oluşundan anlarım. Bayat balıklar zaten ölü duruyorlar, diriliği gidiyor. Balık alırken tazeliğine dikkat ediyorum. Pazardan almayı tercih etmiyorum, teknelerde tutanlardan almayı tercih ediyorum" ifadelerini kullandı.

"MEVSİMİNDE TÜKETMEK SON DERECE ÖNEMLİ"

Peki balıkta yapılan hile yöntemleri ve taze balığın ayırt edilebilmesi için uzmanlar ne söylüyor? TMMOB Gıda Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Zafer Şenyurt, balığın mevsiminde tüketilmesi gerektiğini söyledi. Şenyurt, "Her üründe olduğu gibi öncelikle mevsiminde tüketmek son derece önemli. Av mevsimi zaten kanun koyucular tarafından belirlenmiş. Bu mevsimde balık tüketmek, özellikle havaların soğumasıyla balıkların irileşmesi, yağlanması, lezzetinin artması, besin değerlerinin artması son derece önemli. Taze bulmak için öncelikle insanların bildikleri, güvendikleri balıkçılardan balıklarını almalarını tavsiye ediyorum" dedi.

DUYUMLAR BİZE DE GELİYOR

Balıkta hile yapanların olduğunu ifade eden Şenyurt, "Balıkta da hile yapıldığı solungaçlarını boya maddeleriyle boyadıkları gibi duyumları biz de alıyoruz. Bu konuda elimizde bilgi, belge yok. Bu tür yollara başvuranların olduğunu bizde biliyoruz. Solungaçlarının vişne kırmızısı kıvamında kırmızı olması, gözlerinin parlak olması aynı şekilde vücudunun etli kısmının dolgun ve gergin olması, dokunulduğunda mümkün olduğunca parmak izinin az oluşması ve çok kısa sürede eski halini alması önemli kriterlerden. Kokusundan da anlaşılabilir. Özellikle şoklanmış balıklar uygun şartlarda çözüldükten sonra mı tezgahlara geliyor. Bunlara çok dikkat etmek lazım. Tezgahların hijyen açısından temiz olması. Balık servisi yapan satış elemanlarının uygun kıyafetlerle bulunması, temizliklerine dikkat etmeleri bunlar halkımızın balık alırken dikkat etmesi gereken unsurlardan" ifadelerini kullandı.

İŞTE SAĞLIĞI TEHDİT EDEN ÜRÜNLERİN LİSTESİ! HANGİ ÜRÜNLER YER ALIYOR?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından taklit, tağşiş yapıldığı veya ilaç etken maddesi ilave edildiği tespit edilen toplam 618 firmaya ait 1211 parti ürün kamuoyuyla paylaşıldı. Konuyla ilgili tağşiş ve taklit yapan firmalarla ürünler Tarım ve Orman Bakanlığı'nın internet sitesinde bulunuyor.

Bakanlığın açıklaması şöyle:

Ülkemizde gıda güvenilirliğinin sağlanması, gıdalarda taklit ve tağşişin önlenmesi, kişilerin sağlığının ve tüketici menfaatlerinin korunması ile sektörde haksız rekabetin engellenmesi amacıyla gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında resmi kontrol faaliyetleri Bakanlık olarak büyük bir titizlikle yürütülmektedir.

5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" ve bu Kanun kapsamında hazırlanan, "Gıda ve Yemin Resmi Kontrollerine Dair Yönetmelik" gereğince; laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen gıdaları üreten/ithal eden; kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş gıdaları üreten ve/veya satan firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarasını içeren bilgiler kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

Bakanlığımızın yürüttüğü resmi kontroller ve firmaların otokontrol sistemlerine ek olarak bu uygulamamız ile;

-Tüketici sağlığının ve menfaatinin korunması,

-Sektörde haksız rekabetin önlenmesi,

-Tüketiciler aracılığıyla firmalar üzerinde bir denetim mekanizması oluşturulması ve

-Firmaların "güvenilir gıda üretimi"nin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.

Söz konusu uygunsuzlukların tespit edilmesinde; Bakanlığımızca yürütülen denetimlerin yanında, tüketiciler tarafından yapılan ihbar, şikâyet, CİMER ve Alo 174 Gıda Hattı başvuruları neticesinde gerçekleştirilen denetimlerin de büyük payı olduğu açıktır. Bu bakımdan tüketicilerin bu başvurularını sürdürmeleri, halkımızın sağlığının korunması yönündeki çalışmalarımız için büyük önem taşımaktadır.

Taklit, tağşiş yapıldığı veya ilaç etken maddesi ilave edildiği tespit edilen toplam 618 firmaya ait 1211 parti ürün Bakanlığımız internet sitesinde kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

Böylece ilk kamuoyu duyurusunun yapıldığı 2012 yılından bu yana 1283 firmaya ait 2816 parti ürün tüketicilerin bilgisine arz edilmiştir.

Gıda konusunda kamu otoritesi olan Bakanlığımız, yasalarla verilmiş tüm yetkileri tereddütsüz kullanarak gıda güvenilirliğinin sağlanmasına ve tüketicinin korunmasına yönelik çalışmalarını aralıksız olarak ve büyük bir titizlikle sürdürmektedir.