Futbol kulüplerinin logolarının anlamı ne?

Barcelona Kulübü'nün logosu pek çok kez değişse de esas şeklinden çok fazla bir şey kaybetmemiştir. Logonun alt kısmında yer alan dik bordo ve mavi çizgiler kulübün renklerini, üst kısımdaki haç ve sarı kırmızı dik çizgiler de Katalunya Özerk Bölgesi'nin bayrağını temsil eder.

Real Madrid'in ilk logosu sadece içiçe geçmiş M F C (Club Futbol de Madrid) harflerinden oluşmaktaydı. 1908 yılıda bir daire şeklini alan logo yine bu üç harfi üzerinde taşıyordu. 1908'den bu yana logoda yaşanan en büyük değişim, elbette taç. "Krala Ait" anlamına gelen Real kelimesi bu ön eki taşıyan tüm takımların logolarına taç ile yansır.

Atletico Madrid arması iki bölümden oluşur. Kırmızı-Beyaz çizgiler kulübün renklerini simgelerken, mavi üçgen çerçevedeki ağaca tırmanan ayı figürü Madrid kentinin bayrağı ve simgesidir.

1892'de kurulan İngiliz kulübünün arması birkaç kez değiştirildi. Armanın ana temasını Liverpool kentinin 13. yüzyıldan beri simgesi olan Liver Bird" den alır. Liver Bird" yarı karabatak, yarı kartal olan mitolojik bir kuş. Armanın üst kısmında yer alan ve kulübün ünlü sloganı "You'll never walk alone" (Asla Yalnız Yürümeyeceksin) mottosunun yazdığı bölüm, 1982 yılında Liverpool'un stadı Anfield Road'da açılan ve kulübün dünya çapında başarılara imza atmasının temelindeki en önemli adam olan Bill Shankly'nin adının verildiği "Shankly Gates"i simgeliyor. Amblemin sol ve sağında bulunan alevler de, 15 Nisan 1989'da Hillsborough'da hayatını kaybeden 96 Liverpool taraftarının anısına armaya eklendi.

1878 yılında Liverpool şehrinde "St.Domingo Football Club" adıyla kurulan ve 1 yıl sonra Kasım 1879'da "Everton Football Club" adını alan Everton'un armasında ortada bulunan kule, Everton Tepesi olarak bilinen mevkide,1787 yılında inşa edilmiş ve "Prince Rupert's Tower" ya da "The Roundhouse" olarak bilinen kuledir. 1800'lü yılların İngiltere'sinde ertesi sabah yargıç önüne çıkacak ağır suçlu olmayan kişileri yargıdan önceki gece hapsetmeye yarayan tarihi bir kuledir. Kulenin sağ ve sol üst bölümünde yer alan şekiller defneyaprağı çelenkleridir. Sol ve sağda bulunan 18 ve 78 rakamları kulübün kuruluş tarihini yansıtırken, altta Latince olarak yazan "Nil Satis Nisi Optimum" yazısı Türkçe karşılığı "Sadece en iyi olan yeterince iyidir" anlamına gelmektedir.

Manchester City kulübü, bugünkü armasını 1997 yılından bu yana kullanıyor. Bu armadan önce kullandığı armada, bugünkü armada da yer alan gemi motifiyle birlikte, Lancashire bölgesinin simgesi olan Kırmızı Gül motifi bulunuyordu.

17 Haziran 1902 tarihinde kurulan, müzesinde önemli kupalardan sadece 2 Lig Kupası olan Championship takımı Norwich City'nin arması, ilk yapıldığı andan bu yana çok az değişiklik yaşamış. Sarı-Yeşil renklere sahip Norwich City kulübü 1905 yılından bu yana "Kanaryalar" lakabını kullanıyor ve 1922 yılından bu yana da bu lakabı armasında ölümsüzleştiriyor.

İlk kez 1922 yılında dizayn edilen ve o tarihten bugüne kadar da küçük değişikliklerle Kanarya figürü aynen muhafaza edilen Norwich City armasında sol üst köşede bulunan kale suru ve altındaki aslan, Norwich kentininşehir armasını yansıtıyor. Altta ise kulübün lakabına istinaden futbol topunun üzerinde yer alan bir Sarı Kanaryafigürü bulunuyor.

1905 yılında kulübün arması 1922 yılında dizayn edildi ve bugüne kadar değişmedi. 1922 yılında sol üst köşedeki figür, futbol topu ve kulübün renkleri olan kırmızı beyaz çizgiler eklenmiş ve bugünkü halini almış arma. Sol üstte yer alan figürdeki üç kişi, Sevilla kentinin tarihteki koruyucu azizleri olarak kabul edilen Saint Isidoro, Saint Fernando ve Saint Leandro.

Tam adı "Genoa Cricket and Football Club SpA" olan ve İtalya'nın üç büyüğünden sonra (Juventus, Milan, Inter) en çok İtalya Ligi Şampiyonluğu kazanan kulüp olan Genoa, 7 Eylül 1893 tarihinde bir kriket ve atletizm kulübü olarak İngilizler tarafından kuruldu. Kulüp 10 Nisan 1897 tarihinde de futbol şubesini açtı. Genoa'nın armasındaki ana tema, Griffin adı verilen ve aynı zamanda Cenova kentinin şehir armasında da yer alan mitolojik bir yaratıktır. Griffin'in vücudu aslan, başı ve kanatları ise kartaldır. Armanın üst kısmındaki haç ise, 11.yüzyıl ile 18.yüzyıl arasında varlığını koruyan Cenova Cumhuriyeti'nin bayrağı olan St. George's Cross'tur. Bugün İngiltere, Gürcistan gibi ülkelerin yanında Barselona, Montreal, Milano gibi birçok şehir bayrağında da kullanılan bu haçın orijinali Cenova Cumhuriyeti'nden geliyor. Griffin'in arkasında yer alan Kırmızı-Mavi parçalı renkler de, Genoa takımının renklerini ve kendileriyle özdeşleşen parçalı formalarını simgeliyor.

28 Şubat 1904 tarihinde kurulan "Grupo Sport Lisboa" kulübü ile 1906 yılında kurulan "Grupo Sport Benfica" kulüplerinin 1908 Eylül'ünde birleşmesiyle oluşan "Sport Lisboa e Benfica" kulübü, kuruluş tarihi olarak birleşmeyi oluşturan iki kulüpten biri olan "Grup Sport Lisboa"nın kuruluş tarihini kabul ediyor. Armanın üstündeki kartal kulübün simgesi. Öndeki SLB harfleri kulübün tam adının baş harflerini yansıtıyor. Bunun arkasındaki yuvarlak nesne bir bisiklet tekerleği. Birleşmeyi oluşturan kulüplerden "Grupo Sport Benfica'nın ilk faaliyet gösterdiği spor dalı bisiklettir. O yüzden armalarına yansıtmışlar bu durumu. Latince "E Pluribus Unum" yazısının yazdığı şeritteki yeşil-kırmızı zemin Portekiz'in milli renklerini simgelerken, söz konusu yazının tam Türkçe karşılığı: Çokluktan, birliğe

27 Mayıs 1908 tarihinde kurulan ve tam adı "Royal Sporting Club Anderlecht" olan kulübün armasında Latince "Mens Sana In Corpore Sano" yazısı yer alıyor. Bu yazının bizdeki karşılığı "sağlam kafa sağlam vücutta bulunur"a eş değer. Bu yazının altındaki el sallayan insan figürü ise, Belçika'nın başkenti Brüksel'e bağlı 19 belediyeden biri olan Anderlecht Belediyesinin arması. SCA harfleri "Sporting Club Anderlecht" kelimelerinin baş harflerini, üstteki kraliyet tacı da kulübün ismindeki "Royal" kelimesini ifade ediyor. Tacın her iki yanındaki iki bayrak Belçika bayrağı, onların altındaki mor-beyaz şeritler de kulübün renklerini ifade ediyor.

Tam adı "Amsterdamsche Football Club Ajax" olan ve 18 Mart 1900 tarihinde kurulan Ajax'ın arması kuruluşundan bu yana birkaç kez değişikliğe uğramıştır. Kulübün arması, kuruluşundan 1928 yılına kadar Ajax forması giyen bir futbolcu figürüydü. Daha sonra değişen armadaki kişi Yunan mitolojisinin kahramanlarından "Ajax" tır. Telamon ve Periboea'nın oğlu ve Salamis Kralı olarak geçen mitolojik bir kişiliktir. Yaklaşık 62 yıl bu arma kullanıldıktan sonra, 1990 yılında eski armanın çok karışık ve zor dizayn edilebilir olması neden olarak gösterilerek yeni arma kullanılmaya başlanmıştır. Bu yeni armanın en önemli özelliği, mitolojik kahraman Ajax'ın başını 11 çizgi oluşturmasıdır. Bu 11 çizgi, 11 Ajax futbolcusunu temsil ediyor.

10 Mart 1925'te "Piraeus Football Club" ve "Piraeus Fan Club" isimli iki futbol kulübünün birleşmesiyle kurulmuştur. İsim olarak Yunan Kültürünün en önemli göstergelerinden olan "Olimpiyat Oyunlarından" esinlenerek kulübün tam adını "Olympiakos Club of Fans of Piraeus" şeklinde oluşturmuşlardır. Olimpiyatlardan esinlenerek konulan ismin arması da bundan yola çıkılarak oluşturulmuştur. Armadaki kafa silueti, olimpiyat ruhunun özelliklerini (tutku, atletik güç, soyluluk, asalet, gurur, zafer) bünyesinde barındıran genç bir Olimpiyat sporcusudur. Başındaki sembol ise yine Yunan mitolojisinde seçkinlik, yücelik gibi anlamlar taşıyan "defne yaprakları"nın oluşturduğu bir taçtır.

9 Ocak 1900 tarihinde, İtalyan ordusunda görev yapan Luigi Bigiarelli tarafından kurulan Lazio'nun renkleri, olimpiyatların doğduğu yer olan Yunanistan'dan esinlenerek mavi-beyaz seçilmiştir. Arma olarak ise, Luigi Bigiarelli'nin ordu mensubu bir İtalyan olmasından dolayı, eski Roma İmparatorluğu ordusunun simgesi olan ve "aquila" olarak adlandırılan "Kartal" arma olarak benimsenmiş.

Trabzon'da uzun yıllar süren İdmanocağı - İdmangücü rekabetinde Sarı-Kırmızı ve Yeşil-Beyaz renkler hâkimdi. Trabzonspor'un renkleri bu renklerin dışında olmalıydı. Trabzon'u ve Karadeniz'i simgeleyen renkler aranıyordu. Bu konuda yarışma açılması da gündeme geldi ancak sonra vazgeçildi. Renk için geceli gündüzlü toplantılar düzenleniyordu. Dört toplantıdan sonuç alınamamıştı. Beşinci toplantıda her şey bitecekti. Artık taraftarın da sabrı kalmamıştı. Dönemin Federasyon Başkanı Orhan Şeref Apak sorunu çözmeye çalışırken Federasyon Genel Müdürü Ulvi Yenal'ın makamında toplanan taraflar iki kulübün renklerinden farklı bir rengin seçilmesi üzerinde yoğun tartışmalar gerçekleştirirler. Yaşanan gelişme üzerine sabrı taşan Yenal iki kulübün temsilcilerinden birer renk seçmesini talep eder. Böylelikle İdmanocağı grubu "koyu bordo", İdmangücü ise "açık mavi" üzerinde görüş bildirir. Sonuçta Trabzonspor'u kuran iki köklü kulüp renk konusunu "Bordo-Mavi" diye karara bağlarlar. Birleşmiş olan T" ve S" harfleri de Trabzonspor" u temsil eder.

Kulübün ilk logosunu Şevki Ege çizmiştir. İsviçre'nin meşhur çikolatası Toblerone'un 1912'de kullandığı kanatları gerili kartal logosu ağzına futbol topu olan eklenerek Galatasaray'ın logosu yapıldı. Kartal, Galatasaraylıların üzerinde durduğu bir amblem örneği olsa da Şevki Ege'nin çizdiği amblem beğenilmedi. Daha sonra Ayetullah Emin'in çizdiği içiçe geçen Gayın-Sin harfleri Galatasaray'ın logosu oldu. 1928'deki harf devriminden sonra Galatasaray logosu bugünkü biçimini aldı.

Sarı-beyaz-lacivert renklere sahip olan Fenerbahçe Kulübü'nün bugün kullanmakta olduğu armayı 1910 yılında dönemin sol açığı ve penaltı kralı" olarak bilinen Topuz Hikmet tarafından çizilmiştir. 5 renkten oluşan bu amblemde Fenerbahçe Spor Kulübü 1907 yazısını taşıyan beyaz çerçeve temizlik ve açık yürekliliği, kırmızı ton sevgi bağlılığın ifadesidir. Ortada bulunan sarı lacivert kalp şeklindeki sarı Fenerbahçe'ye duyulan gıpta ve kıskançlığı, lacivert ise soyluluğu tasvir etmektedir. Bu iki renk arasında yükselen palamut dalı ise Fenerbahçelilik'in kudret ve kuvvetinin ifadesidir. Yeşil renk ise bu kudret için başarının oluşunu gösterir.

İlk tescil edilen kulüp olmasından dolayı Beşiktaş Kulübü, armasında Ay-Yıldız taşıma hakkına sahip olan bir kulüptür. Kulüp kurucusu ve ilk başkanı olan Mehmet Şamil Bey kurucu üyelerle beraber takımın renklerini tabiatın bütünüyle birbirine iki zıt rengi olan siyah ve beyaz olmasına karar vermişlerdir. 1911 yılında ilk şampiyonluğu jimnastik dalında alan kulübün armasında yer alan J" ve K" harfleri de Jimnastik Kulübü" nün kısaltmalarını sembolize etmektedir.

Kulübun armasında taşıdığı Türk bayrağı da 1952 yılında Türkiye ile Yunanistan arasındaki siyasi ilişkilerin geliştirilmesi için yapılan etkinlikler sırasında organize edilen bir milli maça dayanır.

Maddi olarak sıkıntı çeken ve 2 yıl önce hak ettiği Dünya Kupası'na gidemeyen Türkiye, bu organizasyon için Beşiktaş futbol takımına görev verir. Çünkü Beşiktaş o dönemin en güçlü takımı ve son şampiyondur. Beşiktaş Galatasaray'dan Turgay ve Fenerbahçe'den Mehmet Ali'yi alarak Yunanistan'a gitti. Maçı 1-0 kaybetsek de Beşiktaş, Türkiye'yi temsil ettiği için Başbakan Adnan Menderes tarafından armasında Türk bayrağı taşıma şerefine layık görülür.

Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Antep savunması, kentin renklerinin kan kırmızısı ve matem renki olan siyah olarak seçilmesinin nedenidir. Armanın üstündeki çizgiler Gaziantep Kalesi'ni temsil eder. Gaziantepspor yazısının üstünde yer alan anıt Gaziantep'te yer alan Şehitler Anıtı'dır. Logonun ortasında ise kentin Fransızlara karşı savunulmasında önemli rol oynayan Mehmet Sait'in lakabı olan Şahin Bey'den dolayı ortaya çıkan bir Şahin figürü bulunmaktadır.

1963 yılında kurulan Bursaspor'un logosundaki yeşil beyaz çizgiler takımın renklerini, Bursaspor yazısının altındaki 5 yıldız da kulübün kuruluşu için birleşen beş futbol takımı olan Akınspor, Acar İdman Yurdu, Demirçelikspor, İstiklalspor ve Pınarspor'u simgelemektedir.

Kulübün amblemindeki A, Antalya sözcüğünü; S ise spor sözcüğünü temsil eder. A ve S harflerinin ortasında şehrin Anadolu Selçuklu Devleti döneminden kalan Yivli Minare kırmızı çizgilerle çizimi yer alır. Yivli Minare'nin üzerindeki üç beyaz bant ise Antalyaspor'u oluşturan İlk Işıkspor, Ferrokromspor, Yenikapı Suspor takımlarını temsil eder.

Anadolu Selçuklu Devleti'ne başkentlik yapan Konya'nın bu takımının sembolü, Anadolu Selçuklu Devleti'nin de simgesi olan çift başlı kartaldır. Logoda bulunan çift başlı kartalın altında, tarımın simgesi olan buğday başakları da ilin tahıl tarımında önde gelen illerden biri olduğunu göstermektedir.

Türkiye'de armasında ay-yıldız taşımasına devletçe izin verilen 3 spor kulübü vardır. Bunlar Beşiktaş,Kasımpaşa ve Karşıyaka'dır. İzmir'in köklü kulübü Karşıyaka 1912 yılında İzmir'deki azınlık kulüplerine tepki olarak o dönemin Türk gençleri tarafından kuruldu. Zor şartlarda, spor hayatını devam ettiren kulüp, Kurtuluş Savaşı yıllarında tüm sporcularıyla birlikte bu mücadeleye bizzat katılmış, çeşitli cephelerde düşmanla savaşmıştır.

Savaş sonrası tekrar toparlanan Karşıyaka, Mustafa Kemal Atatürk tarafından İzmir'e her gelişinde ziyaret edilmiş, bu kulübümüze özel önem verilmiştir. Mustafa Kemal Atatürk 1926 yılında Karşıyaka'ya "armasında ay yıldızı taşıma" yetkisi vererek Kurtuluş Savaşı esnasında gösterdikleri üstün başarıyı ödüllendirmiştir. Karşıyaka da harf devriminden sonra logosunda yeniden düzenlemeye giderek ay-yıldızı armasına yerleştirmiş ve kulübün armasına bugünkü şekli verilmiştir.

Göztepe sarı kırmızı renklerle kurulan bir kulüp olmuştu ama armasında futbol ön plana çıkmıştı. Ama o dönem Göztepe, başta yelken olmak üzere birçok amatör branşta büyük başarılara imza atan bir kulüptü. Diğer branşların yöneticileri ana yönetime tepki gösterince sol üst köşeye amatör bronşları çağrıştıran kareler konuldu, ortaya ise lokomatif olan futbol topu konduğunda yıl 1934'tü.

1895 yılında "Thames Ironworks and Shipbuilding Company Limited" isimli bir gemi yapım firmasının, Thames nehri kıyısındaki gemi yapım tersanesinde çalışan işçileri tarafından "Thames Ironworks Football Club" adıyla kurulmuştur. 5 Temmuz 1900 tarihinde ise "West Ham United Football Club" adını alan bu Londra kulübünün arması 3 kez değişikliğe uğramıştır. West Ham arması kuruluştan 1904 yılına kadar birbirine çapraz şekilde duran 2 adet çekiçti. 1904'ten 1996'ya kullanılan armada yine birbirine çapraz şekilde duran 2 adet çekiç bulunurken, bunların arkasına bir yapı eklenmiştir. Armadaki bu yapı West Ham'ın stadına giden "Green Street" isimli caddenin üzerinde bulunan ve İngiltere Kralı 8. Henry'in ikinci eşi olan Anne Boleyn'den ismini alan "Boleyn Castle" olarak bilinen kaledir. Stat yolu üzerinde bulunan yerel bir yapı olduğu için armaya konulmuştur. 1996'dan bugüne kadar da yukarıda görünen nihai arma kullanılmış. Eski armayla anlam olarak hiçbir farkı olmayan son armada, sadece kale ve çekiçlerin dizaynlarında küçük değişiklikler yapılmıştır.