Türkiye sadece 5 adet üretti! 30 kilometreden 5 metrelik hedefi vurdu

Türkiye, son yıllarda savunma sanayiinde atağa geçti. Dünyanın en önemli savunma sanayii kuruluşları arasında 53'üncü sırada bulunan Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ'nin (TUSAŞ) tesislerinde insansız hava araçlarından muharip uçağa kadar pek çok stratejik proje hayata geçiriliyor. Hedef dünyada ilk 10.

TUSAŞ Genel Müdürü Prof. Dr. Temel Kotil son yıllardaki atılımlarını ve Türkiye'nin dünya çapındaki yerini değerlendirdi. Önemli açıklamalarda bulunan Kotil, gelecek için umutlu olduğunu belirtti.

Kotil, son yıllarda büyük bir atağa kalktıklarını ve bir dönem Japonya'nın yakaladığı yükselişi tekrarlamak istediklerini söyledi. TUSAŞ'ı dünyanın en büyük 10 şirketi arasında görmek için çalıştıklarını belirten Kotil, şu çarpıcı bilgileri paylaştı:

DEVLERE DE ÜRETİYOR

TUSAŞ, temel olarak dört ana çerçevede ürün ve teknoloji geliştiriyor. Bunlar, helikopter, uçak, insansız hava aracı (İHA), silahlı insansız hava aracı (SİHA) ve uzay sistemleri. ATAK helikopteri, ANKA, Gökbey helikopteri, Hürkuş, ileri jet eğitim uçağı olan Hürjet, AKSUNGUR, Milli Muharip Uçak (MMU) öne çıkan en önemli sistemler arasında. TUSAŞ tesislerinde dünyanın en büyük uçak üreticilerinden Avrupalı Airbus'ın askeri ve sivil uçaklarına parça üretimi gerçekleştiriliyor. TUSAŞ, ABD'li Boeing'in de stratejik ortakları arasında yer alıyor.

UYDU İHRAÇ EDİYOR

TUSAŞ, uzay alanında da önemli çalışmalara, entegrasyon ve test faaliyetlerine devam ediyor. Türkiye'nin ilk uydu ihracatını Arjantin'e gerçekleştirecek olan şirket, dünyada uzay alanında söz sahibi az sayıda gelişmiş ülkede bulunan, ülkemizin ise tam kapsamlı ilk ve tek Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test (USET) Merkezi'nde uydu test faaliyetlerini yürütüyor.

LİG ATLATACAK PROJE

Milli Muharip Uçak (MMU), Türkiye'yi havacılık alanında lig atlatacak kilometre taşı niteliğinde bir proje olarak öne çıkıyor. Ankara'daki tesislerde, yapay zeka, milli yazılımlar ve ülkemizin tüm teknolojik kazanımları MMU için seferber edilmiş durumda.

Türkiye, önümüzdeki 10 yıl içinde havacılık endüstrisinde ciddi bir oyuncu haline gelir.

Şu anda en başarılı olduğumuz alanlar helikopter ve İHA'lar

ANKA: Türkiye, dünyada en başarılı üç İHA-SİHA üreticisi ülke arasında gösteriliyor. Şu anda Jandarma, Hava ve Deniz Kuvvetlerimizde görevdeler. Hem sinyal dinleme görevi yapıyor hem de bomba taşıyabiliyor. Uydu haberleşme sistemi var. T 925 Helikopteri: Bu genel maksat helikopteri. Kargo ve personel taşıyacak, esnek yapısıyla farklı görevleri rahatlıkla yerine getirebilecek. 2025'te uçması hedefleniyor

ŞİMŞEK: Bir hedef uçak olarak tasarlandı fakat kamikaze yani ihtihar uçağı olarak da kullanılabiliyor. Halen seri üretimde. Yılda 100 adet üretiliyor. Üzerinde 5 kilogram patlayıcı var. 200 kilometre kadar mesafe katedebiliyor.

ATAK T129: Şu ana kadar Türk Kara Kuvvetleri, Jandarma ve Polis Teşkilatı'na 62 adet teslim edildi. 300 kilogram patlayıcı taşıyabiliyor, önde 20 mm topu var. Ayda 2 adet ATAK üretiliyor. GÖKTÜRK UYDUSU: 'GÖKTÜRK Yenileme Keşif Gözetleme Uydusu', 2016 yılında yörüngesine yerleştirilen GÖKTÜRK-1 uydusunun yerine geçecek ve Türkiye'nin yüksek çözünürlüklü görüntü ihtiyaçlarını karşılayacak.

AKSUNGUR: Şu ana kadar 5 adet üretildi. Test uçuşunda 300 kilogramlık bombayı, 30 kilometre uzaktan 5 metrelik kare içine düşürdü.

MİLLİ MUHARİP UÇAK (MMU): Türkiye'nin en önemli projesi açık ara Milli Muharip Uçak (MMU). 18 Mart 2023'te motor çalıştırılacak ancak uçurmak için 2 yıllık test süreci var. Uçak havaya kalktığı zaman geriye dönüşü yok. 2028 sonunda Hava Kuvvetleri'ne teslim edilecek.

HÜRKUŞ: HÜRKUŞ uçağı, Türk Başlangıç ve Temel Eğitim Uçağı Programı kapsamında farklı görev senaryolarını destekleyecek şekilde TUSAŞ tarafından tasarlandı. HÜRKUŞ-C, pilot eğitim ihtiyacının yanı sıra hafif taarruz ve silahlı keşif görevlerinin, düşük maliyet ve yüksek hassasiyetle yapılabilmesi için geliştirilmekte.

ATAK: 5 tondu, bu 11.5 ton olacak ve 5 bin beygir motoru bulunacak. ATAK 2, Boeing'in ürettiği ABD helikopterinden daha iyi olacak. Motoru Ukrayna'dan. 30 mm'lik top mermisi bir tankı delebiliyor.

HÜRJET: 2022'nin sonunda uçacak. 2025'ten itibaren saldırı donanımları taşıyabilecek hale gelecek. 45 bin feet irtifaya çıkabilecek, 2592 kilometre menzile sahip olacak ve 2721 kilogram yük taşıyabilecek.

Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu sivil ve askeri helikopter için bir dizi proje yürüten Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ), büyük helikopterlere yönelik tasarım organizasyonu yeterliği alarak yerli ve milli helikopterleri müşterileriyle buluşturmak için önemli bir adım attı.

TUSAŞ Organizasyon Onayları Müdürü Yetiş Uysal, AA muhabirine, sertifikasyon çalışmalarının uçuşa elverişliliğin belgelendiği bir süreç olduğunu ve uçak ya da helikoptere verilen tip sertifikasının alınmasıyla tamamlanacağını söyledi.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden alınan tasarım organizasyonu onayı sertifikasının tip sertifikası öncesinde, tasarımı yapan organizasyonun yeterliliğini, yetkinliğini tasdik eden bir belge niteliği taşıdığına işaret eden Uysal, "Bunu aldığımız için gururluyuz. Arka planda parçaların, yazılımların testleri devam ederken Gökbey helikopterinin uçuş testleri yoğun olarak sürüyor. Bunları test cihazlarıyla en son teknolojiyle izliyor, kaydediyor, analizini yapıyor ve sertifikasyonunun şartlarını tek tek yerine getirip getirmediğini kontrol ediyoruz. Bunları da bitirdikten sonra Sivil Havacılık Genel Müdürlüğümüze sunacağız ve onlardan helikoptere tip sertifikasını alacağız. Bu da ikinci sertifikamız olarak süreci bitiren son adım olacak." dedi.

Tasarım organizasyon onayının sınıf bazında verilen bir sertifika olduğunu dile getiren Uysal, 2014'te Hürkuş vesilesiyle küçük uçaklar sınıfında bu sertifikayı aldıklarını ifade etti. Uysal, şöyle konuştu: "Bu kez Gökbey vesilesiyle büyük helikopterler için alıyoruz. Bundan sonra ne zaman bir küçük uçak ya da büyük helikopter geliştirecek olsak tasarım organizasyonu onayımız bulunuyor, yeniden almamıza gerek kalmıyor. Geliştireceğimiz uçak ya da helikopter için ayrıca tip sertifikasını almamız gerekecek. Ön sertifikayı almamıza ise gerek kalmayacak."

"DÜNYA PİYASASINDA ÖNEMLİ BELGELER"

Tip sertifikasının uçağın, helikopterin uçuşa elverişli olduğunu ortaya koyduğunu vurgulayan Uysal, "Bir hava aracının emniyetli olduğunu kanıtlamak demek, aslında gönül rahatlığıyla kullanıcıların müşterilerin bunu satın almasını sağlamak demektir. Dolayısıyla bu sertifika, uçuşa elverişli olduğunu aynı zamanda uçuşa elverişliliğin sürekliliğinin sağlanacağının teminatı olduğunuzu da anlatıyor. Satış için kullanıcının güvenle helikoptere binmesi, satın alması için dünya piyasasında bunlar çok önemli belgeler." değerlendirmesinde bulundu

Yetiş Uysal, Gökbey helikopterinin sertifikasyon sürecinin tamamlanmasına ilişkin de şu bilgileri verdi:

"Önümüzdeki günlerde uçuş testlerini hızlandırarak devam ettireceğiz. Bunları bitirerek dosya haline getirip Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne sunduğumuzda ve kendilerinin onayını aldığımızda süreç bitecek. Bunun da uzak bir zaman olmayacağını söyleyebilirim. Çünkü şu anda uçuş testlerimiz yoğun şekilde devam ediyor."

Gökbey'in sivil amaçlı birçok görevi yapabilecek, askeri kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir helikopter olarak geliştirildiğini anlatan Uysal, farklı görevlerin gerektirdiği askeri ekipmanların da sertifikalandırılarak helikoptere entegre edileceğini belirtti. Uysal, "Birçok varyasyon, konfigürasyonla piyasaya güçlü olarak bu helikopterle geliyoruz." dedi.

"GÖZBEBEĞİMİZ, SEVEREK VE ÖZVERİYLE ÇALIŞIYORUZ"

TUSAŞ Uçuş Hattı Başteknisyeni Abdurrahman Uğurlu da uçuş hattına gelen helikopterlerin emniyetli şekilde görev yapabilmeleri için planlanan faaliyetleri gerçekleştirdiklerini söyledi.

Uğurlu, havacılık kalite kurallarına uygun olarak helikopteri en iyi şekilde hazırlamaya çalıştıklarını ve pilotlara emanet ettikleri belirtti.

19 kişilik ekiple donanımların planlı bakım ve onarımlarını gerçekleştirdiklerini dile getiren Uğurlu, bunun yanında uçuş sonrasında hava aracının kontrollerini yerine getirip, onu bir sonraki uçuş için hazırladıklarını anlattı.

Uğurlu, "Bu projede çalışmanın heyecanını yaşıyoruz ve hava aracımızı seviyoruz. Ülkemizin ve şirketimizin olmakla beraber bizim de gözbebeğimiz, severek ve özveriyle çalışıyoruz.

Şirketimizin bize verdi yükümlülüğü de omuzlarımızda hissediyoruz. Ülkemiz için çok iyi bir proje olduğunu düşünüyoruz." diye konuştu.

Türk Silahlı Kuvvetleri ve Savunma sanayisi yerlileşmeye tüm hızıyla devam ediyor. Üretilen yerli silahlar ve mühimmatlar dünyanın bir çok ülkesinden talep ediliyor ve tabi tutulan en zorlu testleri ise başarıyla tamamlıyor. Füze ve roket sistemleri alanında ise 'Roketsan'ın geliştirdiği yerli füze sistemleri Türk Savunma Sanayisi için stratejik bir öneme sahip. Peki şu anda Türkiye'nin envanterinde hangi yerli füzeler yer alıyor? İşte özellikleriyle TSK'nın envanterindeki yerli füze sistemleri...

TRG-122 MIZRAK FÜZESİ

Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından oldukça aktif olarak kullanılan TR-122 SAKARYA Çok Namlulu Roketatar Sistemi (ÇNRA)'daki MIZRAK roketlerinin güdümlü hali olan TRG-122 MIZRAK Füzesi için çalışmalara 2016 yılında başlanılmıştır.

Roketsan'ın öz kaynaklarıyla başladığı proje kapsamında kalifikasyon uçuş testleri, 2017 yılında gerçekleştirilmiştir.

TR-122 SAKARYA ÇNRA'da kullanılan MIZRAK Roketi, 40 kilometre menzile sahiptir. Ancak MIZRAK Roketi'ne güdüm kiti entegre edilmesiyle ortaya çıkan TRG-122 MIZRAK Füzesi ise güdüm kitinin ağırlığı sebebi ile deniz seviyesinde 30 kilometre menzile sahiptir. Her bir ÇNRA aracı, 40 adede kadar MIZRAK Füzesi ateşleyebilmektedir.

TRG-122 MIZRAK Füzesi'nin Teknik Özellikleri

TRG-300 KAPLAN Füzesi

TRG-300 KAPLAN Füzesi'nin geliştirme çalışmaları, Roketsan tarafından 2010 yılında başlatılmış ve 2015 yılı sonuna kadar sürmüştür.

TRG-300 KAPLAN Füzesi, esasen TR-300 KASIRGA Roketi'nin güdümlü hale getirilmiş bir modelidir. Füze, fırlatma aracı, komuta aracı ve taşıma yükleme aracından oluşan sistemin tasarım kalifikasyonu faaliyetlerinin en önemli adımı olan uçuş testleri, 2016 yılında bir şekilde tamamlanmıştır.

Azami 120 kilometre menzilli TRG-300 KAPLAN Füzeleri, bu füzeleri ateşleme yarayan K+ Silah Sistemi, Taşıma – Yükleme Araçları ve Komuta / Kontrol Aracı'ndan oluşan ilk kafile teslimat, 18 Kasım 2016 tarihinde 58'inci Topçu Tugay Komutanlığı (Ankara / Polatlı)'na gerçekleştirilmiştir. Her bir K+ Silah Sistemi, dört adede kadar KAPLAN Füzesi ateşleyebilmektedir.

TRG-300 KAPLAN Füzesi; yaklaşma ve çarpma fonksiyonlarına sahip tapa, küresel konumlama sistemi destekli ataletsel seyrüsefer ünitesi ile elektromekanik kontrol sistemine sahip güdüm kontrol bölümü, yüksek infilaklı çelik bilyalı harp başlığı, katı yakıtlı roket motoru ve serbest dönüşlü katlanır kuyruklardan oluşmaktadır.

Kırılgan ön ve arka kapağa sahip iki adet tek kullanımlık kompozit tüpten oluşan füze podu, füzenin taşınması, depolanması ve fırlatılmasında görev yapmaktadır.

Roketsan Dergisi'nde bir yazı kaleme alan TRG-300 KAPLAN Füzesi'ni geliştiren mühendislerden Sayın Selim SELVİ, yazısında şu ifadelere yer vermiştir: "Üzerindeki tüm yazılımların Türk mühendisler tarafından geliştirildiği sistem, karadan karaya ve karadan denize yapılan geliştirme ve kalifikasyon atışlarında 30 km ile 110 km arasındaki menzillerde nokta hassasiyette vuruş performansı sergilemiştir. 2016'da yapılan testlerde, azami menzil hedefi olan 120 km'ye de atış denemesi yapılmış ve başarılı sonuç alınmıştır.

Beş yıllık geliştirme süresince sırasıyla; kavramsal tasarım, ön tasarım, detay tasarım, tasarım doğrulama ve kalifikasyon aşamaları tamamlanmıştır. Yapılan detaylı yapısal, termal ve dinamik analizler ile alt sistemlerin, gövde elemanlarının, füze komplesinin ve podun yük altında davranışı ele alınmıştır.

Yapılan atışlı testler sırasında, kamera, telemetre ve radar verilerine ek olarak Elektro Optik Sistemler (EOS) kullanılarak ilk kez ses hızının iki katından yüksek bir hızdaki uçuşun yaklaşık son 10 km'lik kısmı kamera ile görüntülenmiştir. Tüm bu çalışmalar ile tasarım doğrulama ve kalifikasyon süreci başarılı bir şekilde nihayetlendirilmiştir.

Geliştirilen füze, Kasırga benzeri 300 mm/302 mm roket/füze fırlatma yeteneğine sahip sistemlerden de atılabilmektedir."

Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından aktif olarak kullanılan ve teslimatları devam eden TRG-300 KAPLAN Füzesi, iki farklı konfigürasyonda üretilmektedir. Bu konfigürasyonların özellikleri ise şu şekildedir:

TRG-300 KAPLAN Füzesi'nin Teknik Özellikleri

TRGK-300 GÜDÜM KİTİ

TRG-300 KAPLAN Füzesi'nin başarıyla geliştiren ve kullanıma sunan Roketsan, Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterinde bulunan TR-300 KASIRGA Roketleri'ni güdümlü hale getirmek için ise TRGK-300 Güdüm Kiti'ni geliştirmiştir.

TR-300 KASIRGA'nın harp başlığı ile gövde kısmı arasında takılan TRGK-300 Güdüm Kiti, TRG-300 KAPLAN Füzesi kadar olmasa da önemli bir güdüm yeteneği kazandırmaktadır.

TRGK-300 Güdüm Kiti ile teçhiz edilen KASIRGA Roketi'nin menzili ise güdüm kitinin ağırlığı sebebiyle 90 kilometreye düşmektedir.

TRGK-300 Güdüm Kiti'nin Teknik Özellikleri

BORA Balistik Füze Sistemi

Halihazırda Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterinde bulunan en uzun menzilli füze sistemi olan BORA Balistik Füzesi, ilk olarak 13'üncü Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı (IDEF'17) esnasında kamuoyuna tanıtılmıştır. Türk Silahlı Kuvvetleri için oldukça stratejik bir sistem olan BORA Kısa Menzilli Balistik Füze (SRBM)'nin Türk Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na yönelik teslimat faaliyetleri ise 2020 yılı içerisinde tamamlanmıştır.

Belarus üretimi VOLAT marka bir 8×8 araç üzerine teçhiz edilen fırlatma aracı, azami iki adede kadar BORA Balistik Füzesi ateşleyebilmektedir. 280+ kilometre menzile sahip BORA Füzeleri, yalıtımlı pod içerisinde bulunmaktadır.

Balistik Füzeler, izledikleri parabol yörüngenin sağlamış olduğu fiziksel avantajlar sebebi ile durdurulmaları ve tespit edilmeleri oldukça zor füze platformlarıdır. BORA ise hem bu sebepten hem de oldukça yüksek bir hassasiyete sahip olmasından ötürü stratejik bir platformdur. Ayrıca Türkiye'nin coğrafi özellikleri sebebiyle 280+ kilometre, oldukça kritik öneme sahiptir. Gerek Suriye ve Irak bölgelerinde bulunan TSK Harekat bölgelerindeki olası 'kıymetli hedefler' gerekse Yunanistan'da bulunan birçok askeri hava üssü, BORA tarafından vurulma riskiyle karşı karşıyadır.