Son dakika af haberleri! Af yasası ne zaman çıkacak? Ceza infaz yasası nasıl olacak?

Son dakika af haberi... Ceza infaz yasası düzenlemesi için gözler Adalet Bakanlığı'na çevrilmiş durumda. Başkan Recep Tayyip Erdoğan Esenler'de katıldığı bir programda, "Değerli kardeşlerim; konuyu bilmeden, konunun teferruatına hakim olmadan sizlere ayak üstü vereceğim cevap aldatıcı olur. Ben sizleri aldatamam. Ancak şu anda Adalet Bakanlığımızın bu konularla ilgili bir çalışması var. Temenni ederim ki bu çalışmada sizlerin yakınları da bunun içine dahil olur. Çünkü herkesi kusura bakmayın, herkesi serbest bırakmak gibi bir şey olmaz. Bırakılması gerekenler noktasında Adalet Bakanlığımızın çalışması var. İnşallah bu çalışma neticesinde bırakılabilecek olanları, dediğim gibi inşallah seçimlerden sonra Meclis açıldığında tekrar oralarda bunlar görüşülecek." dedi. Erdoğan Cuma namazı çıkışında yaptığı bir başka açıklamada da, "Çalışmalar sürüyor" dedi. Peki, af yasası ne zaman görüşülecek? Genel af çıkacak mı? Ceza infaz yasası nasıl olacak? İşte detaylar...

YARGI REFORM PAKETİNİN İLKİ SEÇİM ÖNCESİ GÖNDERİLEBİLİR

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Yargı Reformu Strateji Belgesi'ni yaptığı tarihi konuşma ile dünya kamuoyuna duyurmuştu. Taraflı tarafsı tüm çevrelerden tam not alan Yargı Reformu Strateji Belgesi ile planlanan düzenlemelerden ilkinin seçim öncesi TBMM'ye gönderilerek komisyonda görüşülmesi planlanıyor. İlk pakette; hâkim ve savcı yardımcılığı, avukatlara yapılacak meslek sınavı, istinafta kesinleşen 5 yılın altındaki cezalara temyiz yolunun açılmasının da aralarında bulunduğu kapsamlı düzenleme içermeyen değişikliklerin yer alması bekleniyor.

SEÇİM SONRASI DÜZENLEME

Yargı reformu ile ilgili ikinci paket ise seçim sonrası Meclis'e gönderilecek. Başkan Recep Tayyip Erdoğan yaptığı açıklamada, kamuoyunda af olarak dillendirilen ceza infaz yasası düzenlemesinin İstanbul seçimlerinden sonra Meclis'te görüşüleceğini söylemişti. Meclis'e gönderilecek ikinci pakette; ceza infaz sisteminde değişiklik, erken yaşta evlilikler, nafaka gibi birden fazla maddede değişiklik gerektiren düzenlemelerin konulması planlanıyor. Paketlere Başkan Recep Tayyip Erdoğan'la yapılacak son değerlendirmenin ardından netlik kazandırılacağı kaydediliyor.

5'TE 3 UYGULAMASI GELİYOR

Ceza infaz sürelerinde yapılan değişiklikle cezanın yarısının yatılması şartı, 3'te 2'ye çıkarılmıştı. Bu uygulamayla 20 yıl hapis cezası alan kişi 10 yıl içeride yatarken, 13 yıl 3 ay içeride yatmaya başlamıştı. Ceza infaz yasası düzenlemesi ile cezai sürenin yeniden yarıya indirilmesi bekleniyor. Ancak kulislerde 5'te 3 uygulamasına da gidilebileceğine dair görüşler var. 5'te3 uygulaması hayata geçirilirse 20 yıl ceza alan bir kişi 12 yıl hapis yatacak. Böylece 1 yıl 3 ay bir azalma olacak.

İNFAZ SÜRELERİNDE KADEMELİ FORMÜL

İnfaz sürelerinin yeniden belirlenmesinin yanı sıra "denetimli serbestlik"sürelerine de kademe getirilmesi planlanıyor. Mevcut yasaya göre, tahliyesine (koşullu salıverilmesine) 1 yıl veya daha az süre kalan iyi halli hükümlülerin, talebi halinde cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak tahliyesine karar verilebiliyor.

Denetimli serbestlik süresine kademe getirilmesi, her ceza için ayrı süreler belirlenmesi üzerinde duruluyor. AK Partili yöneticiler "20 yıl hapis cezası alan hükümlü de 2 yıl hapis cezası alan hükümlü de tahliyesine 1 yıl kala denetimli serbestlikten yararlanıyor. 20 yıl için 2 yıl, 2 yıllık ceza için 2 ay gibi süreler belirlenebilir. Bunların hangi formülle uygulanacağı üzerindeki çalışmalar sürüyor" görüşünü dile getirdi.

AF YASASI NASIL OLACAK?

TERÖRÜ, TECAVÜZCÜYÜ, ŞİDDETİ VE İSTİSMARI KAPSAMAYACAK
Yeni çalışma; terör, tecavüz, kadın ve çocuğa şiddet ve istismar suçlarını kapsamayacak. Ancak infaz rejimi uyarınca adli suçlarda cezanın yüzde 66'sının yatılmasında değişikliğe gidilerek, bu oran yüzde 50'ye çekilecek. Yani cezaevinde kalma süresi kısalacak.

ÇOCUKLU KADIN TUTUKLULAR

Önemli bir düzenleme de cezaevindeki çocuklu kadın tutuklu hükümlülerle ilgili. Adalet Bakanlığı'nın çalışmasında, çocuklu kadın mahkumların cezalarının ev hapsine dönüşmesini sağlayacak bazı düzenlemelere de yer veriliyor.

EKONOMİK SUÇLAR PARA CEZASINA ÇEVRİLECEK

Aralarında ekonomik suçlar ile ilgili maddelerinde bulunduğu bazı suçlar için verilen hapis cezalarının ise para cezasına çevrilmesi planlanıyor.

BU SUÇLARA AF YOK

ATATÜRK'E, CUMHURBAŞKANINA, MECLİS'E HAKARET

ANAYASA'YI İHLAL

TERÖR

CASUSLUK

SİLAHLI ISYAN

CİNAYET

TECAVÜZ VE CİNSEL SALDIRI

170 BİN KİŞİ AF EDİLEBİLİR

Cezanın yüzde 66'sı olan hapiste kalma süresi 50'ye çekilecek. 10 yıla mahkum olanlar 5 yılda çıkacak. Cezasının yarısını yatmış olanlar derhal salınacak. Terör suçlularına indirim yapılmayacak. Kadın cinayeti işleyenler en az 40, çocuk istismarcıları ise 50 yıl cezaevinde kalacak. Ekonomik suçlara para cezası verilecek. Bazı suçlarda hapis cezası da paraya çevrilecek.

Bu aftan kimlerin yararlanamayacağının detayları da ortaya çıktı. Şu anda cezaevlerinde 268 bin tutuklu ve hükümlü bulunurken, aftan faydalanacakların sayısının 170 bin civarında olduğu öğrenildi. Ceza indirimi dışında kalan suçlar söyle sıralandı: Cinayet, cinsel suçlar ve cinsel saldırı suçları. Yani tecavüz ve taciz... Atatürk'e, Cumhurbaşkanı'na, TBMM'ye hakaret, Anayasa'yı ihlal. Terörle Mücadele Kapsamı'ndaki suçlar. Casusluk, silahlı kalkışma, hükümete karşı işlenen suçlar... Düzenleme ile "denetimli serbestlik" de 2 yıldan 3 yıla çıkarılıyor.

"CUMHURBAŞKANI, İLK İŞARETİ VERDİ"

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın ceza infaz yasası ile ilgili açıklamalarının ardından, "Sayın Cumhurbaşkanımız, Esenler ilçesinde yaptığı Kadir Gecesi konuşmasında cezaların infazı ve tahliyelerle ilgili ilk işareti verdi." ifadelerini kullandı.

ŞARTLI CEZA İNDİRİMİ

MHP'li Yıldız, "Türkiye Barolar Birliği Başkanın bile 'şartlı ceza indirimi' Kanun teklifinin amaç ve etkilerini tam olarak anlayamadığı, Rahşan affı ile karıştırdığı, Anayasa Mahkemesinin çerçeveyi genişleteceği beyanları karşısında söylenecek tek söz: Başkan, sözleriniz gerçeği yansıtmıyor..." açıklaması yaptı.

AF YASASINA KİM NASIL BAKIYOR?

BAHÇELİ: HİÇBİR DÜŞÜNCE RAFTA ESKİMEZ

24 Haziran seçimleri öncesi partiinin vaatlerini açıklayan MHP lideri Devlet Bahçeli genel af yasasını gündeme getirmişti. Bahçeli, af konusundaki ısrarını sürdürürken 23 Mart'ta bir televizyon programında düşüncelerini yeniden dile getirdi. Bahçeli, "Biz aftan ziyade ceza indirimi olarak kararlılığımızı sürdürüyoruz. Bizde hiçbir düşünce rafta eskimez. Çıkarmak için gayret gösteriyoruz. 360 küsur cezaevi var. Bunlara cevap vermek lazım. Cezaevi şartları çok iyi değil" diye konuştu.

YARGITAY BAŞKANI CİRİT: SIKINTILAR DOĞURUR

Yargıtay Başkanı İsmail Rüştü Cirit'e de af ile ilgili görüşleri soruldu. Cirit konuya dair yaptığı kısa değerlendirmede, "Toplumda barışın ve huzurun sağlanmasında bazı sıkıntılar doğacaktır. Ben kurumsal görüş olmamakla birlikte affın çıkmasına karşıyım" dedi.

MHP'NİN AF TEKLİFİNDE NELER VARDI?

Teklif, 19 Mayıs 2018 tarihinden sonraki suçları kapsam dışı bırakıyor. Bu tarihten önce işlenen, düzenlemede ayrık tutulanlar hariç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) ve 765 sayılı TCK ile özel kanunlardaki suçlar yönünden tabi oldukları infaz hükümlerine göre çekilmesi gereken toplam ceza sürelerinden şartlı indirim yapılmasını öngören teklif, bunun sonucu infazı kalmayan hükümlü ve tutukluların salıverilmesini amaçlıyor.

Teklifte istisna olarak sıralanan suçların dışındaki suçlarla ilgili olarak hükümlülerin, tabi oldukları infaz hükümlerine göre çekmeleri gereken toplam ceza süresinden bir defaya mahsus olmak üzere 5 yıl indirim yapılacak. Ceza kalmazsa hükümlü salıverilecek. Hükümlünün birden fazla cezası varsa indirim, her bir ceza için ayrı ayrı uygulanmayacak, tabi olunan infaz hükümlerine göre çekilmesi gereken toplam cezadan bir defaya mahsus olmak üzere yapılacak.

Sanık veya şüphelinin tutukluluk durumu, istinaf ve temyiz kanun yolunda, ilk derece mahkemesi ile istinaf ceza dairesince hükmolunan cezaların toplam süresi; kovuşturma evresinde, iddianamede ya da görevsizlik kararında sanığın işlediği iddia olunun suç ve suçlara ilişkin sevk maddelerindeki cezanın alt sınırı; soruşturma evresinde şüphelinin üzerine atılı suç veya suçların kanun maddelerinde gösterilen cezanın alt sınırı göz önüne alınarak tabi oldukları infaz hükümlerine göre çekmeleri gereken toplam ceza süresi üzerinden bir defaya mahsus, 5 yıl indirim yapılmak suretiyle değerlendirilecek.

Alt sınırın belirlenmesinde TCK'nın 61. maddesindeki ölçütler esas alınarak teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, ceza indirimi gerektiren şahsi sebepler göz önünde bulundurulacak.

MHP, 19 Mayıs 2018 tarihine kadarki suçlara ilişkin 5 yıl şartlı indirim öngören kanun teklifini 24 Eylül'de TBMM Başkanlığına sundu. MHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, MHP Grup Başkanvekilleri Erkan Akçay ve Erhan Usta ile MHP milletvekillerinin imzasını taşıyan teklif, "Bazı Suçlarla İlgili Ceza Sürelerinden Şartlı İndirim ile Tutuklu ve Hükümlülerin Salıverilmesine Dair Kanun Teklifi" adını taşıyor. Toplam 8 maddeden oluşan teklifte, FETÖ, PKK ve diğer terör örgütleri ile çocuk istismarı ve kadın cinayetleri mahkûmları kapsam dışında tutuldu.

YARGI REFORMU PAKETİNDE NELER VAR?

Hak ve özgürlüklere ilişkin standartların geliştirilmesine yönelik mevzuat paketleri hazırlıyoruz. Bu konudaki davalarda kanun yolu güvencesinin artırılmasını sağlayacağız. İfade özgürlüğüne ilişkin kararların istinaf aşamasından sonra Yargıtay tarafından incelenmesini sağlayacağız. Tutuksuz yargılamayı asıl yöntem olarak görüyoruz. Bu sürelerin soruşturma ve kovuşturma için ayrı ayrı düzenlemeyi ele alıyoruz. Bir internet sitesinin tamamına değil, belli sayfanın erişiminin engellenmesine yönelik çalışmalar yapacağız.

Hakim ve savcılar için coğrafi teminat getiriyoruz. Coğrafi teminat hakim ve savcıların isteği olmaksızın başka yere tayin edilememesi anlamına geliyor. Mesleki teminatlarının güçlendirilmesi hedefliyoruz. Mülakat kurulunda HSK ile yüksek mahkemelerden temsilciler bulundurulmasını amaçlıyoruz. Hakimler ve savcılar hakkında disiplin prosedürlerini yeniliyoruz. Hakimler ve savcılar kanundaki cezalarla ilgili tartışmaları ortadan kaldırıyoruz. Disiplin cezalarını da yeniden belirliyoruz. 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliğindeki ihraç kararına ilişkin yargı yolu açılmıştı.

Reform belgemizin üçüncü amaç başlığı insan kaynaklarının nitelik ve niceliğinin artırmasıdır. Hukuk fakültelerinin eğitim süresi ve başarı ölçütünü yeniden belirliyoruz. Eğitim süresinin 5 yıla çıkarılması, kontenjanın azaltılması gibi düzenlemeler planlıyoruz. ÖSYM tarafından yapılacak sınavda belli puan alanlar avukatlık stajına başlayabilecek. Hakim, savcı ve noter olabilmek için de özel meslek sınavlarına girilmesi gerekecek. Devlet ve vakıf üniversitelerini kalite ekseninde otokontrole sevk etmeyi planlıyoruz.

Hakim ve savcı yardımcılığı müessesinin getiriliyor olması başka bir yeniliktir. Mezun olanlar önce yardımcı olacaklar, ardından yeni bir sınavla mesleğe geçecekler. Mesleğe kabuller yardımcılar arasından yapılacak.

Dördüncü amaç başlığı performanstır. HSK bünyesinden performans ölçüm ve takip merkezi kuruyoruz. Uzun süren davalar bu sistemle takip edilecektir. Gerekiyorsa yargı bağımsızlığına halel getirilmeden uzama sebeplerinin çözümü sağlanacak. Uzun süren soruşturma ve davaları takip etmek için 2019 başı itibariyle başlamıştık. Makul sürede yargılanma hakkı için mahkeme ve savcılıklar için farklı performans kriterleri oluşturacağız.

İstinaf mahkemelerini güçlendiriyoruz. 11 istinaf mahkemesi bulunuyor. Önümüzdeki dönemde 4 bölge adliye mahkemesi daha faaliyete geçecektir. Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın beyanlarının alınabilmesi ve dilekçe sunabilmesi sağlanacak. Mahkeme nöbet sistemini geliştirerek 24 saat esasıyla hizmet vermesini planlıyoruz. Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız yabancı ülke tarafından verilen kararlarla ilgili önemli sorunlar yaşayabiliyor. Yurtdışındaki vatandaşlarımızın da sıkıntılarını çözüyoruz.