Nafaka nedir, nasıl hesaplanır? Nafaka kimlere verilir? Nafaka düzenlemesi ne zaman çıkacak?

Nafaka günümüz toplumlarının en önemli konuları arasında yer alıyor. Boşanma vakalarının çoğalmasıyla birlikte nafaka sorunu da büyümeye başladı. Mahkemelerin nafaka kararları sıklıkla haberlerde yer alırken, kararlara itirazlar ve tepkiler de geliyor. Nafaka sisteminin düzenlenmesini isteyen yüz binlerce kişi var. Adalet Bakanlığı bu konuda adım attı. Çalışmalar bakanlık tarafından titizlikle yürütülüyor. Peki, nafaka nedir, nasıl hesaplanır? Nafaka kimlere verilir? Nafaka düzenlemesi ne zaman çıkacak? İşte detaylar...

NAFAKA NEDİR?

Türk Medeni Kanunu'nun 175. Maddesine göre "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Yükümlüsünün kusuru aranmaz."

Nafaka sadece kadınlara değil ekonomik gücü daha düşük olan erkeklere de bağlanabilir. Uygulamada genellikle nafakayı alan tarafın kadın olmasının nedeni toplumsal cinsiyet eşitsizliğinde aranmalıdır.

Kadınların erkeklerle eşit eğitim ve istihdam olanaklarına ve eşit maaşa erişiminin olmaması onları ekonomik olarak dezavantajlı kılar. Bu sebeple nafakanın hakkından genellikle kadınlar yararlanmaktadır.

NAFAKA SÜRESİZ MİDİR?

Kadının iş bulması, yoksulluk durumunun ortadan kalkması ya da yeniden evlenmesi ile nafaka kaldırılabilir. Tarafların malî durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafaka miktarının artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.

NAFAKA NASIL HESAPLANIR?

Boşanma davalarının müşterek çocukların velayeti, maddi ve manevi tazminat ödemeleri, ortak malların paylaşımı, ziynet eşyalarının teslimi gibi sonuçlarından bir tanesi de taraflardan birinin karşı tarafa nafaka ödemesine karar verilmesidir. Mahkeme taraflardan birinin boşanmada nafaka talebinin varlığı halinde şartları değerlendirerek talebi uygun görürse nafakaya ilişkin ödemeyi hüküm altına alır.

Boşanma davasında karar altına alınan nafaka miktarının değişen şartlara göre uyarlanması yani arttırılması veya azaltılması mümkündür. Ancak mahkeme bunu re'sen kendisi gerçekleştirmek, tarafların bu hususta aile mahkemesinden talepte bulunması gerekir. Nafaka alacaklısı boşanma davasındaki şartların değiştiği, nafakanın kendisine artık yetmediği, ekonomik durumunun daha da bozulduğu ya da nafaka borçlusunun ekonomik durumunun daha iyi hale geldiği gibi gerekçelerle nafakanın arttırılmasını talep edebilir.

Nafaka borçlusu da tam tersi şekilde nafaka alacaklısının gelir elde etmeye başladığı, ekonomik durumunun düzeldiği ya da kendisinin ekonomik durumunun bozulduğu, nafakayı ödemeyemez hale geldiği gibi gerekçelerle nafakanın azaltılmasına ya da nafakanın sona erdirilmesine karar verilmesini talep edebilir.

NAFAKA ÖDENMEYEBİLİR

Boşanan çiftlerin bu 5 koşulu hangi oranda taşıdıkları, nafakanın hesaplamasında etkili olacak. Mahkeme, 3 yıl, 5 yıl gibi sürelerle nafaka ödenmesine karar verebilecek. Kadına ödenecek nafakada, boşanmada kadının "kusur" derecesi önem taşıyacak. Kadının boşanmadaki kusurunun yüzde 50'nin üzerinde olması durumunda mahkeme,nafaka verilmemesi yönünde karar alabilecek.

ÖMÜR BOYU NAFAKA KİMLERE VERİLECEK?

Evli kalma süresi ve çocuk olup olmaması ile kadının ekonomik gelir durumunun yanı sıra, boşanan kadının yaşı, nafaka hesabında en önemli unsur olacak. İleri yaşta olması durumunda kadının kusur durumu fazla olsa bile ömür boyu nafaka ödenmesi söz konusu olacak. İleri yaştaki bir kadının, bir daha evlenme ihtimali ve gelir elde edebilecek bir işte çalışması mümkün olamayacağı göz önünde bulundurularak ömür boyu nafaka alması öngörülecek.

NAFAKA YERİNE TOPLU TAZMİNAT

Şu anda da yasada var olan, ancak çok uygulanmayan, toplu "tazminat" alarak nafakadan çekilme imkanı da, seçenekler arasında yer alacak. Nafaka yerine toplu tazminat ödenmesi, böylelikle nafaka verilmemesi mümkün olabilecek.

YOKSULLUK VURGUSU

TBMM Aile Bütünlüğünü Olumsuz Etkileyen Olayları Araştırma Komisyonu'nun 14 Mayıs 2016 tarihli raporunda özetle şu tespit ve önerilerde bulunuldu:

"Farklı ülkelerde görüldüğü gibi nafakanın belirli bir sürede verilmesine yönelik ilgili kurumlarca çalışma yapılması önerilmektedir. Bu süre zarfında nafaka alan yoksul eşin, sosyo-ekonomik açıdan güçlendirilmesi için meslek edindirme ve istihdam imkanlarından faydalanmasının sağlanması gerekmektedir. Yoksulluk hala devam ediyor ise nafaka oluşturularak, fondan karşılanmalıdır."

KIRMIZI ÇİZGİ KADINI KORUMAK

Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, 'Süresiz nafaka' uygulamasının esnetilmesi konusunda harekete geçildiğini açıkladı. Farklı alternatifleri değerlendiren Adalet Bakanlığı çalışmanın sonuna geldi. Süresiz nafakanın kaldırılması ile ilgili açıklamalarda bulunan Adalet Bakanı Abdulhamit Gül "Kadının korunması esas ama iki yıl evli kalmışlar sonra medeni şekilde ayrılmışlar. İki sene evlendiler diye bunları birbirleriyle ölene kadar hukuken bağlamak doğru değil. Ama esasen kadını korumak kırmızı çizgimiz" dedi.

NAFAKA İLE İLGİLİ BEKLENTİLER

-Boşanmak için gereken bekleme süresi 3 yıldan 1 yıla indirilsin.

-Yoksulluk nafakası en fazla 5 yıl verilsin.

-Yoksulluk nafakası, "az kusurlu" ya da "kusursuz eşe" verilsin.

-Süre sonunda mağduriyet sürüyorsa nafakayı fon kurup devlet karşılasın.

-Asgari ücretliler aleyhine hükmedilecek nafaka da bu fondan ödensin.

-Mal rejimi davası açma hakkı 1 yıl olarak düzenlensin.

-Nafakasını ödeyemeyen eşe tazyik hapsi kaldırılsın.

-Altsoya "yardım nafakası" yeniden değerlendirilsin.

YENİ YASAMA YILININ İLK GÜNDEMLERİNDEN

İnfaz yasası Meclis tatile girmeden önce teslim edilecek. Ancak, nafaka yasama yılının tatil dönüşü olan Ekim'de sunulacak ve görüşmeler başlayacak.