Kur’an-ı Kerim'de geçen kıyamet alametleri nelerdir? Kıyamet nasıl kopacak? Dabbetül-arz nedir?

Son zamanlarda yaşanan felaketler nedeniyle vatandaşlar Kur'an-ı Kerim'de geçen kıyametler nelerdir? sorularına yanıt aramaya başladı.

KIYAMET NEDİR? KIYAMET ALAMETLERİ NELERDİR?

Kıyamet kelimesi, kalkmak, dikilip ayakta durmak manasındaki kıyam kökünden gelir.

Kıyamet kelimesi, dirilip mezarından kalkma, Allah'ın huzurunda durma yahut bu olayın başlangıcını teşkil eden kozmik değişikliğin gerçekleşmesi anlamına gelir.

KUR'AN-I KERİM'DE KIYAMET NASIL GEÇİYOR?

Kur'an-ı Kerim'de kıyamet kelimesine çok yakın bir muhtevada kullanılan âhiret -beş yerdeki farklı kullanılışı hariç- 110 yerde geçer; 26 âyette "el-yevmü'l-âhir" terkibiyle yer alır.

İslam inancının üç temel esasından birini oluşturan kıyamet veya ahiret konusu sayısı yüzleri aşan, çok değişik ve etkileyici üsluplar taşıyan ayetlerde ve müstakil surelerde ele alınmıştır.

KIYAMETLE İLGİLİ BAŞVURULACAK KAYNAK

Kıyamet, semavî dinlerin temel iman esaslarından biri olarak kabul ettikleri bir konudur. Bu ölümsüz âlem hakkında bilgi edinmek için başvurulacak yegâne kaynak nakildir.

Kur'an'da yer alan ayetlerle akaid alanında delil kabul edilebilecek derecede sahih olan hadislerin muhtevası insan aklının çözüm aradığı her probleme cevap vermemektedir. Bu sebeple ilk dönemlerden itibaren kıyamet alâmetleri, kıyametin çeşitli merhaleleri, cennet ve cehennem hayatıyla ilgili birçok zayıf veya mevzu rivayet ortaya çıkmıştır.

KIYAMET NE ZAMAN KOPACAK?

Kozmik anlamda kıyametin ne zaman kopacağı bilinmiyor. Kur'an'da 40 yerde geçen "saat" kelimesiyle anlatılan kıyametin kopuşunun -jeolojik zaman çerçevesinde- yakın olduğu, ansızın geleceği ve alâmetlerinin belirdiği ifade edilir.

Ansızın gerçekleşecek olan kıyametin kopuş zamanına ait bilgi Allah nezdindedir, dünyadaki davranışlarının karşılığını görmeleri için bunun zamanı insanlardan gizlenmiştir.

KUR'AN-I KERİM'DE GEÇEN KIYAMET ALAMETLERİ NELER?

Ancak bu alâmetlerin nelerden ibaret olduğu açık bir şekilde haber verilmemiş, sadece Ye'cûc ve Me'cûc'ün gelişiyle (Enbiyâ, 96) dâbbetü'l-arzın çıkışı (Neml, 82) kıyamet alâmeti manasına alınabilecek bir bağlam içinde zikredilmiştir.

Mukaddes kitabımız Kur'an-ı Kerim'de ayrıca kıyamet alametleriyle ilgili olarak göğün insanları saracak bir duman (duhân) yayacağından (Duhân, 11-12) ve ayın yarılacağından (Kamer, 1) bahsedilmiştir.

HADİSLERE GÖRE KIYAMET ALAMETLERİ

Çeşitli hadis rivayetlerinde yer alan kıyamet alâmetlerinden zaman içinde sosyal hayatın bozuluşu ve ahlâkî gerileyişi konu alanların dışında kalanlar isnad veya metin kritiği açısından iman derecesinde bağlayıcı olmaktan uzak bir görünüm arz eder.

Hadislerde de kıyamet alâmetleri eşrâtü's-sâa tabiriyle ifade edilir. Bu hadislerde belirtildiğine göre Hz. Peygamber kıyametin kopuş zamanını bilmediğini söylemiş ancak kopmasından önce vuku bulacak bazı olayların onun yaklaştığının alâmetleri sayılacağını haber vermiştir (Buhârî, Îmân, 37).

PEYGAMBER EFENDİMİZİN ZİKRETTİĞİ KIYAMET ALAMETLERİ NELER?

Âhir zaman peygamberi ve son nebî olması dolayısıyla kıyamete yakın bir zaman diliminde gönderildiğini açıklayan Resûl-i Ekrem'in* kıyamet alâmeti olarak zikrettiği rivayet edilen olayların başlıcaları şunlardır**:

İlmin ortadan kalkıp cehaletin yerleşmesi,
Sarhoşluk veren içkilerin yaygınlaşması,

*: Buhârî, "Ṭalâḳ", 25, "Riḳāḳ", 39; Müslim, "Fiten", 132-135
**: Buhârî, Fiten, 4-5, 22, 24, Itk, 8, Cihâd, 95, Nikâḥ, 110; Müslim, İlim, 8-10; İbn Mâce, Fiten, 25-36; Tirmizî, Fiten, 35, 42-43

Zinanın alenî hale gelmesi,
Köle kadının efendisini doğurması,
Çobanların zenginleşerek bina yapmakta yarışması,
Zekât verilecek kimse bulunamayacak kadar servetin çoğalması,

Aynı davayı güden iki büyük topluluğun birbiriyle savaşması,
Adam öldürme olaylarının ve fitnelerin fazlalaşması,
Elli kadına bir erkek düşecek şekilde kadın nüfusunun artması,

Müslümanların kıldan ayakkabı giyen, küçük gözlü ve geniş yüzlü insan gruplarıyla savaşması, İnsanların hayatlarından bıkarak ölülere gıpta etmesi,
Allah'ın elçisi olduğunu iddia eden otuza yakın yalancı deccâlin türemesi,
Yeryüzünde Allah veya lâ ilâhe illallah diyen bir kimsenin kalmaması,

Gece ile gündüzün birbirine eşit hale gelip kopuş zamanının yakınlaşması,
Ye'cûc ve Me'cûc Seddi'nin açılması,
(Suriye'de bulunan) Busrâ'daki develerin boyunlarını aydınlatacak bir ateşin Hicaz bölgesinden çıkması,

Depremlerin sıklaşması,
Güneşin batıdan doğması,
Dâbbetü'l-arzın zuhur etmesi,
Doğuda, batıda ve Arap yarımadasında kara parçalarının batması

KIYAMET NASIL KOPACAK?

Hadislerde belirtildiğine göre kıyametin kopuşu ansızın vuku bulacak, bu sırada alışveriş yapanlar işlerini bitiremeden, yemek yiyenler lokmasını ağzına götüremeden, havuz yaptıran kişi havuzuna giremeden ve devesinin sütünü sağan kimse bunu misafirine ikram edemeden kıyamet kopacaktır.

(Buhârî, Fiten, 25)

KIYAMET ALAMETLERİ KAÇA AYRILIR?

Kıyamet alâmetleri, insan iradesine bağlı olması veya olmaması, kıyametin kopuşuna çok yakın bulunup bulunmaması durumu göz önünde tutularak iki başlık altında incelenir: Küçük alâmetler, büyük alâmetler.

Alâmetlerin büyük veya küçük diye nitelenmeleri önemlerinden dolayı değil, açıklanan sebepten dolayıdır.

KIYAMETİN KÜÇÜK ALAMETLERİ NELER?

Kıyametin küçük alametleri, dinî emirlerin ihmal edilmesi ve ahlâkın bozulması gibi insan iradesine bağlı olarak büyük alâmetlerden çok önce meydana gelecek olan olaylardır.

Peygamberimizin gönderilmesi ve onunla peygamberliğin sona ermesi, ilmin ortadan kalkıp bilgisizliğin artması, şarap içme ve zinanın açıkça yapılır olması, ehliyetsiz insanların söz sahibi olması. Adam öldürme olaylarının artması, dünya malının bollaşması, zekât verecek fakirin bulunmaması gibi olaylar kıyametin küçük alâmetlerinin bazılarıdır.

(Buhârî, Tefsîr, 79, Hudûd, 20, Fiten, 25; Tirmizî, Fiten, 34; İbn Mâce, Fiten, 25; Ebû Dâvûd, Sünnet, 15)

KIYAMETİN BÜYÜK ALAMETLERİ NELER?

Kıyametin büyük alametleri ise kıyametin kopmasının hemen öncesinde meydana gelecek ve birbirini izleyecek olan olaylardır. Büyük alâmetler, tabiat kanunlarını aşan ve insan iradesinin dışında gerçekleşen olaylardır.

Hz. Peygamber bir hadislerinde, "Kıyametten önce on alâmet görmediğiniz sürece dünyanın sonu gelmez" buyurmuş ve bu alâmetleri şu şekilde sıralamıştır:

(Müslim, Fiten, 39; Ebû Dâvûd, Melâhim, 11; İbn Mâce, Fiten, 28)

YERYÜZÜ DUMANLA KAPLANACAK

Müminleri nezleye tutulmuş gibi bir duruma getiren ve kâfirleri sarhoş eden bir dumanın çıkışı ve bütün yeryüzünü kaplaması.

DECCAL ÇIKACAK

Bu isimde bir şahıs çıkacak ve Tanrılık iddiasında bulunacak, istidrâc denilen bazı olağanüstülükler gösterecek ve Hz. Îsâ tarafından öldürülecektir.

DABBETÜ'L-ARZ NEDİR?

Bu isimde bir canlı çıkacak, yanında Hz. Mûsâ'nın asâsı ve Hz. Süleyman'ın mührü bulunacak, asâ ile müminin yüzünü aydınlatacak, mühür ile kâfirin burnunu kıracak, böylelikle müminlerin ve kâfirlerin tanınmaları sağlanacaktır.

GÜNEŞ BATIDAN DOĞACAK

Evrenin tek hâkimi Allah'ın emriyle güneş batıdan doğacak, bu olaydan sonra iman edenlerin imanı, kendilerine hiçbir fayda vermeyecektir.

YE'CÜC VE ME'CÜC'ÜN ÇIKMASI

Bu isimde iki topluluğun yeryüzüne dağılarak bir süre bozgunculuk yapmaları da kıyametin bir başka büyük alâmetidir.

HZ. İSA GÖKTEN İNECEK

Hz. İsa kıyametin kopmasına yakın gökten inecek, insanlar arasında adaletle hükmedecek, Hz. Peygamber'in dini üzere amel edecek, deccâli öldürecek, sonra da ölecektir.

YER ÇÖKÜNTÜSÜ YAŞANACAK

Biri doğuda, biri batıda, biri de Arap yarımadasında olmak üzere üç yer çöküntüsü meydana gelecektir.

HER TARAFI AYDINLATACAK BİR ATEŞ ÇIKACAK

Hicaz taraflarında büyük bir ateş çıkacak ve her tarafı aydınlatacaktır. Kıyamet alâmetleriyle ilgili olarak hadis kitaplarımızda pek çok rivayet ve bilgi bulunmaktadır. Âhiretle ilgili diğer konularda olduğu gibi kıyamet alâmetlerinin mahiyeti konusunda da gerçek bilgi sahibi yüce Allah'tır. Onların gerçek yüzü bilinemez. Ancak bazı yorumlar yapılabilir, mahiyeti ise Allah'a havale edilir.