Erken emeklilik bekleyenler dikkat! Emeklilikte yaşa takılanlarla (EYT) ilgili son durum ne?

ERKEN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELERDİR?

Erken emekli olabilmek için sigortalı çalışanların bazı şartları taşımaları gerekmektedir. SGK veya Bağkur'dan erken emeklilik için üç şartın yerine gelmesi gerekir. Son zamanlarda en çok araştırılan ve konuşulan konuların başında erken emeklilik geliyor. Erken emekli olabilmek için SGK tarafından açıklanan bazı kurallar var. Bu şartların başında yer alan ilk üçü çok önemli; yaş, yıl ve prim günü. Bu üç şartı yerine getirenler ayrıca erken emeklilik için de bazı avantajlara sahip.

3600 GÜNDEN EMEKLİLİK HESABI

Bunun için yapmanız gereken, SGK'ya gitmeden https://uyg.sgk.gov.tr/nezaman/ bağlantı linkine tıklayarak bu işleminizi gerçekleştirebilirsiniz. Linke tıkladığınız zaman açılan sayfada istenen; cinsiyet, doğum tarihi ve sigorta başlangıcı gibi kişsel bilgilerinizi girdikten sonra sorgulama işleminin sonucunu görebilirsiniz.

1 MAYIS 2008 KRİTİK TARİH

Emeklilik için gerekli son şart ise yaş. 1 Mayıs 2008'den sonra ilk kez sigortalı olan ve 7.200 gün prim ödeme şartını 1 Ocak 2048'ten sonra dolduracak bütün sigortalılar 65 yaşlarını doldurduklarında emekli olabilecekler. Bu kişiler sigortalılık süresi ve prim gün sayılarını doldursalar bile yaşı bekleyecekler.

YAŞTAN EMEKLİLİK

Kısmi emeklilik olarak bilinen yaştan emekli olabilmek için belirli bir prim gününün, sigortalılık süresinin ve yaşın doldurulması gerekmektedir. 3600, 4500 ve 5400 prim günü ile yaştan emekli olabilirsiniz. İlk sigorta başlangıç tarihinden itibaren 15 yıl ve 3600 günü tamamlamış olanlar için yaş şartları şöyledir;

- 24.05.2002-23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler 56 yaşında,

- 24.05.2005-23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler 57 yaşında,

- 3.24.05.2008-23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler 58 yaşında,

- 24.05.2011-23.05.2014 tarihleri arasında yerine getirenler 59 yaşında,

- 24.05.2014 tarihinden sonra yerine getirenler 60 yaşında.

Kadınlarda ise;

- 24.05.2002-23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler 52 yaşında,

- 24.05.2005-23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler 54 yaşında,

- 3.24.05.2008-23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler 56 yaşında,

- 24.05.2011 tarihinden sonra yerine getirenler 58 yaşında emekli olabiliyor.

EVLAT EDİNMİŞ KADINLARIN BORÇLANMASI

Evlat edinen kadınlar da doğum borçlanması yaparak erken emekli olabiliyor. Sigortalı olarak çalışan kadınlar 2 yaşından küçük olmak şartıyla evlat edindikleri çocuklar üzerinden erken emeklilik hakkına sahip olabiliyorlar. Borçlanma çocukların evlat edinildiği tarihten itibaren başlıyor. Diğer şekilde ise yine doğum yaptıktan sonra çocuğunu başka bir aileye veren kadınlar da doğum borçlanması yapabiliyorlar. Çocuğunu başka ailelere evlatlık olarak veren kadınların doğum borçlanma süresi ise yalnızca 6 ay olarak belirlenmiştir.

ENGELLİ ÇOCUK SAHİBİ OLANLAR

Sürekli olarak başkasının bakımına muhtaç olan ve ağır bir engeli bulunan çocukların anneleri erken emeklilikten yaralanabiliyor. Engelli çocuğu olan kadınların çalışma günleri 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren 1.25 gün olarak hesaplanıyor. Böylelikle emeklilik yaşı da daha erkene çekiliyor. Ayrıca bu tarihten itibaren prim gün sayılarının da dörtte biri indirilmiş oluyor. Bu yasadan yararlanabilmek için erken emeklilik için başvuracak kadınların çocuklarının engellik durumunu gerekiyor ve tüm çalışan kadınlar yararlanabiliyor.

YAŞ VE PRİM GÜN SAYISININ BELİRLENMESİNDE ÖNEMLİ

Şu anki mevzuat uyarınca 18 yaş öncesi sigortalı olarak gösterilenlerin giriş tarihi 18 yaşa girdikleri gün olarak belirleniyor. Dolayısıyla süre bakımından sağlayacağı bir avantaj yok. Ancak 18 yaşından önce sigortalı olunan tarih, emeklilik için gerekli yaş ve prim ödeme gün sayısının belirlenmesinde önemli. Bu açıdan 18 yaşından önce sigortalı olmak daha erken yaşta emekli olabilmeyi sağlayabiliyor. Örneğin 1 Ocak 1990 doğumlu bir kişinin 1 Ocak 2008'de sigortalı olması halinde 1 Ocak 2008'e kadar geçen süre, bu kişinin prim ödeme gün sayısına ekleniyor.

YÜKSEK BİLDİRİM MAAŞI ARTIRIR!

4/A'LI yani SSK'lı ve 4/b'li yani Bağ-Kur'lu bir kişinin emekli maaşı aylık bağlama oranıyla ortalama aylık kazanç tutarının çarpılmasıyla hesaplanır. Sigortalı SGK'ya ne kadar yüksek ücretle bildirilirse, emekli maaşı da o kadar yüksek olur. 1 Ekim 2008 öncesi sigortalı olup, bu tarihten sonra emekli aylığı talebinde bulunan kişilere emekli aylığı bağlanırken bu kişilerin son yedi yıldaki çalışmalarına bakılıyor

SON 1260 GÜNE DİKKAT!

İki sigortalılık statüsünde geçirilen süreler 1.260 gün ise, kişinin emekli olacağı statü tarih olarak son sigortalılık türü olarak belirleniyor. Kişi önce SSK'lı sonra Bağ–Kur'lu olmuşsa ve her ikisinde de 1.260 gün geçirmişse Bağ–Kur'lu olarak emekli olacaktır.

KADINLARA DOĞUM BORÇLANMASI

Kadın çalışanlar için geçmiş yıllarda çıkarılan yasalar ve düzenlemeler sayesinde çocukları üzerinden prim kazanma imkanı bulunuyor. Bu hak ilk olarak SSK kadın çalışanlarına tanınmış olsa da daha sonra aynı haklardan memur kadınlar ve Bağ Kurlu kadınlar da yararlanmaya hak kazandılar. Bu imkan 3 çocuğa kadar borçlanma ile 2160 gün yani 6 yıl kazandırıyor. Burada tek şart annenin borçlanacağı çocuklarının sigortalı olunan tarihten sonra dünyaya gelmiş olması. Maalesef sigortadan önceki doğumlara bu hak tanınmıyor. Anneler ise bu hakkın tanınmasını bekliyor. Staj için yapılan sigorta başlangıcı emeklilikte geçerli olmaz iken doğum borçlanmasında geçerli sayılıyor.

DOĞUM BORÇLANMASININ ŞARTLARI

- Doğumdan önce SSK tescili

- Doğumun gerçekleştiği tarihten sonraki iki yıl içinde adına herhangi bir prim yatmamış olmak (Bazı bölümlerinde prim yatmışsa yine aynı süre içinde prim yatmayan süreler borçlanılır.)

- Doğumdan sonra iki yıl içinde çocuğun sağ olması.

ASKERLİK BORÇLANMASI İLE ERKEN EMEKLİLİK

Erkeklerde ise askerlik süreleri hem yaşı geriye çekerken hem de prim kazanma imkanı veriyor. Askerliğini işe girmeden önce yapan çalışanlar, borçlanma ile hem prim şartını azaltıyor hem de 1-2 yıl kazanabiliyor.

1988 girişli birisi 1 yıl askerlik borçlanırsa 1987 girişli oluyor ve şartları buna göre belirleniyor. Böylece en az bir yaş önce emeklilik imkanı bulunuyor.

NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM?

İşe başlayan kişilerin daha ilk günden aklına bu soru belirmektedir. Ne zaman emekli olurum konusu gün geçtikçe değişmekte ve cevaplar da buna bağlı olarak sürekli olarak değişmektedir. Ülkemizde en çok tartışılan konulardan biri olan ne zaman emekli olurum sorusunun cevabı 1950 yılından beri oldukça radikal değişimlere uğrayarak sekiz kere değişmiştir. Emekli olmak için kişinin ilk iş gününden itibaren başladığı kurumda aylık düzenli olarak primleri ödenmeli ya da kendisi bu primi ödemelidir. Bunun sonuncunda belli bir hizmet yılı kota olarak koyulmakta ve kotayı aştığınız zaman işe başladığınız gün baz alınarak ne zaman emekli olacağınızı öğrenebilirsiniz.

EYT SORUNU NEDİR?

08 Eylül 1999'da emeklilik yasasında değişiklik yapıldı. Bu tarihten önce 18 yaşında işe başlayan bir kadın 20 yılda ve 38 yaşında, erkek ise 25 yılda ve 43 yaşında emekli olabiliyordu. 1999 yılında çıkarılan yasa ile emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 oldu. 1999'dan önce işe girmiş olanlar için de kademeli geçiş hükümleri kabul edildi. Buna göre; Örneğin, 1970 doğumlu olan ve ilk defa 1990 yılında çalışmaya başlayan bir erkek yaş şartı olmasa 25 yıllık sigortalılık süresinin dolduğu 2015 yılında emekli olabilecekken, yaş şartı nedeniyle 52 yaşında, yani 2022 yılında emekli olabiliyor ve emeklilikte yaşa takılıyor.

Emeklilikte yaşa takılanlar konusuyla ilgili önemli değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan ve AK Parti Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş sürece ilişkin detayları paylaşmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayip Erdoğan'dan EYT ile ilgili daha önceden yaptığı açıklamaya göre; "Erken emekliliği sosyal güvenlik sistemimizde tasvip etmiyoruz. Ama siyasette bu yol her zaman için açıktır. Dünyanın hiçbir yerinde 38 yaşında emeklilik diye bir uygulama yoktur." ifadelerinde bulunmuştu.

Hemen ardından MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili açıklama yaptı. Aynı zamanda AK Parti Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş'tan da açıklama geldi. Yakın zamanda ise SGK'tan erken emeklilik kriterleri belirlendi! Erken emekli olabilmek için sigortalı çalışanların bazı şartları taşımaları gerekmektedir. SGK veya Bağkur'dan erken emeklilik için üç şartın yerine gelmesi gerekir. Erken emeklilik şartları ile ilgili detayları haberimizde bulabilirsiniz. EYT'de son durum emeklilikte yaşa takılanlar kapsamına giren kişiler tarafından merak konusu oldu. Geçtiğimiz günlerde mecliste yapılan oylamada EYT ile ilgili son karar verilmişti.

Pek çok vatandaş ve ailesini yakından ilgilendiren emeklilikte yaşa takılanlar konusu, gündemdeki yerini korumaya devam ediyor. Özellikle geçtiğimiz ekim ayında oldukça hareketli anlar yaşayan emeklilikte yaşa takılanlar, sorunlarının çözümü kavuşacağı günü sabırsızlıkla bekliyor. Prim gün sürelerini doldurmalarına rağmen yaş şartına takıldıkları için emekli aylığı almaya hak kazanamayanların bekleyişi sürüyor. Devamlı olarak konuya dair son gelişmelerden haberdar olmak isteyen vatandaşlar, internette yaptıkları araştırmalarına hız verdi. İşte, emeklilikte yaşa takılanları ilgilendiren son gelişmeler...

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Numan Kurtuluş özel bir televizyon programında soruları yanıtladı.

Kurtulmuş: EYT çalışmamız seçim sonrasında

Kurtulmuş, emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

Emeklilikte yaşa takılanlar ile ilgili çalışmalarımızı var ve sıkıntıları biliyoruz. Yüz binlerce kişiyi yakından ilgilendiren bir durum bu. Seçim öncesi bu meseleyi ele almamız mümkün olmadı. Bugün itibariyle bu hassasiyetleri biliyoruz, imkanlar neticesinde seçimden sonra bu konuyu inceleyeceğiz.

DEVLET BAHÇELİ: BEKLEMEK DAHA HAYIRLI OLUR

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili, "Bu konuyla ilgili arkadaşlarımızın ön hazırlıkları da olmuştur ancak bu konunun bugün yaşanan ekonomik şartlar altında öncelik kazanarak 700 milyar liraya ulaşan, Sayın Cumhurbaşkanının ifade ettiği şekliyle, bir meblağı karşılayabilecek bir durum içerisinde ısrarcı olmamak, olgun dönemi ve şartları beklemek daha hayırlı olur kanaatindeyiz." dedi.

EYT İÇİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN AÇIKLAMA GELDİ

Türkiye Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin TBMM Grup Toplantısı'ndaki konuşmasında, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Emeklilikte yaşa takılanlar konusuna da değinen Erdoğan, "Erken emekliliği sosyal güvenlik sistemimizde tasvip etmiyoruz ama siyasette bu yol her zaman için açıktır." ifadesini kullandı.

Sosyal güvenlik mevzuatına göre emekli olabilmek için sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaş olarak 3 ayrı hususa bakılması gerektiğine dikkati çeken Erdoğan, "Emeklilik için 1999 yılına kadar yalnızca hizmet süresi ve prim ödeme gün sayısı yeterliydi. Bu tarihte yapılan bir düzenlemeyle kademeli olarak yaş şartı da getirildi. Son günlerde emeklilikte yaşa takılanlar başlığı altında yürütülen kampanyanın özünde işte bu uygulama vardır." değerlendirmesinde bulundu.

Emeklilikte yaşa takılanlar başlığı altında bir de dernek kurulduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İşe bak. Bu derneğin başındaki kişinin durumu dahi tek başına sosyal güvenlik sistemimizin nasıl bir felakete itilmeye çalışıldığının en büyük ispatıdır. Bu derneğin başındaki hanımefendi, 1992 yılında sigortalı olarak sosyal güvenlik sistemimize dahil olmuş. Şayet eski sistem devam etseydi bu hanımefendi 2012 yılında, 38 yaşında emekli olacaktı. Halihazırdaki sistemdeki kademeli yaş uygulaması sebebiyle bu hanımefendi 2022 yılında yani 48 yaşında emekli aylığı almaya başlayabilecek. Esasen bu kişi zaten emeklilik hakkını kazanmış durumda. Sadece emekli maaşı alabilmesi için bu yaşı beklemesi gerekiyor."

"Buna hiçbir ülkenin sosyal güvenlik sistemi dayanamaz"

Dünyanın hiçbir yerinde 38 yaşında emeklilik diye bir uygulama olmadığının altını çizen Erdoğan, "20 yıl çalışıp 38 yaşında emekli olacak bir kişi 40 yıl çalışmadan devletten maaş ve sağlık sigortası hizmeti alacaktır demektir. Böyle şey olur mu? Buna dünyanın hiçbir ülkesinin sosyal güvenlik sistemi dayanamaz. Zaten oralarda da böyle bir uygulama yok. Ortalama insan ömrünün 60 yaşı dahi bulmadığı dönemlerde 40'lı yaşlarda emekli olmanın belki bir izahı vardı ama bugün ülkemizde ortalama insan ömrü 78'i geride bıraktı." açıklamasını yaptı.

48 yaşında emekli olan bir kişinin bile yaklaşık 30 yıl sistemde kalacağına dikkati çeken Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bugün ülkemizde ortalama emeklilik yaşı 52'dir. Bu rakam Avrupa ülkelerinde 65'tir. Türkiye kademeli olarak henüz yeni yeni 65 yaş sınırına doğru çıkmaya çalışıyor. Ülkemizde ortalama sigortalılık süresi 26 yılken emeklilikte geçen ömür 27 ile 31 yıl arasındadır. Avrupa'da sigortalılık ortalama süresi 35 yılken emeklilikte geçen süre de genellikle 20 yılın altındadır. Ülkemizde bir emekli tüm çalışma hayatı boyunca ödediği primi 6 yılda emekli maaşı olarak geri almaktadır. Görüldüğü gibi mevcut durumda dahi emeklilik sistemimiz içler acısı bir haldedir.

Sosyal Güvenlik Kurumunun hesaplamalarına göre emeklilikte yaşa takılanlar denilen gruba giren 6,3 milyon kişi bulunuyor. Bunların 1 milyon kadarı devlet memuruyken kalanları hizmet akdiyle veya kendi hesabına çalışanlardan oluşuyor. Bunlardan 1,3 milyonu hemen emekli olabilecek durumda, kalanları da peyderpey emekliliğini talep edebilecektir. Bu teklifin ülkemize yıllık ilave maliyeti 26 milyar lira. Erken emeklilikten yararlanacakların tamamı göz önüne alındığında bu rakam toplamda 750 milyar lirayı buluyor. Ekonomik kurtuluş savaşı verdiğimiz böyle bir dönemde, böyle bir yükü milletimizin sırtına bindirmeye hakkımız var mı, diye milletime soruyorum."