Google'dan sessiz yapay zeka operasyonu: Kullanıcıdan izinsiz 4 GB’lık AI modeli
Dijital dünyada yeni bir tartışmanın fitili ateşlendi. Teknoloji devi Google'ın, Nisan 2026'dan bu yana uygun donanıma sahip masaüstü cihazlara yaklaşık 4 GB büyüklüğünde bir yapay zekâ modeli olan Gemini Nano'yu kullanıcıdan açık onay almadan yüklediği ortaya çıktı. 4 Mayıs'ta bağımsız bir gizlilik araştırmacısının yaptığı ifşa sonrası teknoloji dünyasında adeta deprem etkisi yaşandı.
Yapay zekâ teknolojileri günlük yaşamı kolaylaştırırken, perde arkasında büyüyen gizlilik ve güvenlik tartışmaları da dikkat çekiyor. Kullanıcılara "daha hızlı" ve "daha akıllı" deneyim sunma iddiasıyla geliştirilen AI sistemlerinin, cihaz kaynaklarını fark edilmeden tüketebildiği yönündeki endişeler giderek artıyor. Tartışmaların merkezine oturan son örnek ise teknoloji devi Google'ın Chrome tarayıcısı oldu.
Gizlilik ve siber güvenlik alanındaki çalışmalarıyla tanınan araştırmacı Alexander Hanff, bilinen adıyla "The Privacy Guy", Google Chrome'un bazı cihazlara kullanıcıdan açık izin almadan yaklaşık 4 GB büyüklüğünde bir yapay zekâ modelini arka planda indirdiğini öne sürdü. Bu iddia teknoloji dünyasında adeta yeni bir "sessiz AI kurulumu" tartışmasının fitilini ateşledi.
İddialar yalnızca masaüstü bilgisayarlarla sınırlı kalmadı; Android tarafında işletim sistemi seviyesinde, iPhone cephesinde ise Apple Intelligence entegrasyonları üzerinden benzer bir yapının devrede olduğu öne sürüldü. Tartışmalar büyürken gözler şimdi hem Google'ın sessiz stratejisine hem de Avrupa'daki veri koruma kurumlarının atacağı adımlara çevrildi.
İLK TARİH 4 MAYIS'TA ÇAKTI
Tüm süreç, 4 Mayıs 2026 tarihinde bağımsız bir gizlilik araştırmacısının yaptığı dikkat çekici açıklamayla başladı. Araştırmacı, Google Chrome'un bazı masaüstü cihazlara kullanıcıya herhangi bir açık izin ya da bildirim göstermeden yaklaşık 4 GB büyüklüğünde bir yapay zekâ modelini arka planda yüklediğini duyurdu.
İddialara göre söz konusu model, Google'ın son dönemde agresif biçimde yaygınlaştırdığı Gemini Nano isimli yerel yapay zekâ altyapısıydı. Araştırmacı, bu durumun özellikle Avrupa Birliği veri koruma mevzuatları açısından ciddi soru işaretleri doğurduğunu savundu. Çünkü kullanıcıların cihazına yüksek boyutlu bir yapay zekâ bileşeninin otomatik olarak indirilmesi, "açık rıza" ilkesinin ihlal edildiği yönünde yorumlandı.
Teknik analizlerde, kurulumun özellikle güçlü işlemciye ve yeterli depolama kapasitesine sahip sistemlerde aktif hale geldiği öne sürüldü. Böylece milyonlarca kullanıcının cihazına, çoğu kişinin farkına bile varmadan yeni bir AI katmanı eklenmiş oldu.
WEB SİTELERİNE "CİHAZDAKİ YAPAY ZEKÂYA ERİŞİM" YETKİSİ
Tartışmaları büyüten en kritik gelişmelerden biri ise 5 Mayıs'ta yaşandı. Google Chrome'un yeni sürümünde devreye alınan özellikle birlikte internet sitelerinin, kullanıcının cihazında çalışan bu yerel yapay zekâ sistemine erişebilmesinin önü açıldı.
Bu durum teknoloji dünyasında yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlandı. Çünkü artık bir internet sitesi, ziyaretçinin bilgisayarındaki yerel yapay zekâ modelini belirli işlemler için kullanabilecek hale geldi.
GOOGLE CHROME KULLANICILARDAN HABERSİZ 4 GB'LIK YAPAY ZEKA MODELİ İNDİRİYOR
Güvenlik araştırmacısı Alexander Hanff, Google Chrome'un kullanıcı onayı olmaksızın cihazlara yaklaşık 4 GB'lık Gemini Nano yapay zeka modelini sessizce indirdiğini tespit etmişti.. Scam (dolandırıcılık) tespiti, sekme organizasyonu ve yazı yardımı gibi özellikler için tasarlanan model, depolama alanını dolduruyor, enerji tüketimini artırıyor ve AB gizlilik yasalarını ihlal edebileceği endişesi yaratıyor. Bu gelişme, Google için ciddi yasal ve itibar riskleri barındırıyor.
GİZLİLİK DÜZENLEMELERİNİ İHLAL EDEBİLİR
Alexander Hanff, daha önce Anthropic'in Claude Desktop uygulamasının Chromium tabanlı tarayıcılarda sessizce entegrasyon dosyaları yüklediğini ve bunları kaldırılsa bile yeniden kurduğunu belgelerle ortaya koymuştu. Araştırmacı, bu tür uygulamaların kullanıcı beklentilerini hiçe saydığını ve özellikle Avrupa Birliği gizlilik düzenlemelerini ihlal edebileceğini savunuyor.
OTOMATİK OLARAK İNDİRİLİYOR
Hanff'in son incelemesi ise Google Chrome'u hedef alıyor. Araştırmacıya göre Chrome, "weights.bin" adlı dosyayı OptGuideOnDeviceModel klasörüne kaydediyor. Bu dosya, Google'ın hafifletilmiş Gemini Nano modelinin parçası ve yaklaşık 4 GB yer kaplıyor. Belirli donanım özelliklerine sahip sistemlerde model otomatik olarak indiriliyor.
Gemini Nano, Google'ın güçlü Gemini modellerinin daha hafif versiyonu olarak cihaz üzerinde (on-device) çalışmak üzere tasarlandı.
İnternet bağlantısı gerektirmeden şu özellikleri destekliyor: Metin yazma yardımı, Web sayfası özetleme, Dolandırıcılık (scam) tespiti, Sekme organizasyonu....
KULLANICILAR SİLSE DE...
Kullanıcılar bu özelliklere "katıl" (opt-in) seçeneğiyle erişebiliyor ancak modelin indirilme süreci son derece şeffaf değil. Chrome 147 ve sonraki sürümlerde model, net bir uyarı veya onay ekranı olmadan arka planda yükleniyor. Kullanıcılar dosyayı silseler bile ilgili AI özellikleri açık kaldığı sürece dosya yeniden indiriliyor.
Buna karşın rapora göre, cihazda geniş yer kaplayan bu yerel model, tarayıcıdaki tüm yapay zekâ işlevlerinde aktif olarak kullanılmıyor. Chrome'un adres çubuğunda bulunan "AI Mode" gibi özelliklerin büyük oranda bulut tabanlı sunucular üzerinden çalıştığı, bu durumun da cihaza indirilen yerel modelin gerekliliği konusunda soru işaretleri yarattığı kaydediliyor.
İZİNSİZ İNDİRMELERİN ÇEVRESEL ETKİSİNE VURGU
Chrome'un dünya genelinde milyarlarca kullanıcıya sahip olduğu düşünüldüğünde, bu büyüklükte bir dosyanın geniş çapta dağıtılması ciddi bir enerji tüketimi anlamına geliyor. Hanff'ın makalesinde paylaştığı hesaplamalara göre tek bir cihaz için yaklaşık 0.24 kWh enerji tüketimine ve 0.06 kg CO2 salımına karşılık gelen bu indirme işlemi, yüz milyonlarca cihaz ölçeğinde değerlendirildiğinde on binlerce ton karbon emisyonuna ulaşabiliyor.
