Af yasası son dakika ne zaman çıkacak? Ceza infaz yasası nasıl olacak? Genel af çıkacak mı?

AK Parti'nin, ifade özgürlüğünü genişletecek, yargının iş yükünü azaltacak ve en az 30 bin kişinin tahliyesine imkan tanıyarak cezaevlerindeki kapasite aşımı sorununa da çözüm olacak düzenlemeler içeren yargı paketini Meclis'e sunmadan önce muhalefet partilerinin kapısını çalacağı ve uzlaşma arayacağı öğrenildi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yargı yılı açılış konuşmasında hazırlıklarında son aşamaya gelindiğini açıkladığı Yargı Reformu Stratejisi'ndeki hedefleri hayata geçirecek yargı paketi, 1 Ekim'de başlayacak yeni yasama yılında Meclis'in öncelikli gündemi olacak. Geçen yasama yılında üzerinde çalışma yapılması için AK Parti Grup yönetimine sunulan teklif taslağı partinin hukukçu vekillerince incelenmiş,

TBMM Başkanlığı'na sunulmak üzere de vekillerden imza toplanmaya başlanmıştı. Ancak pakette yer alan bazı hükümler konusunda hukukçu vekillerden itiraz gelince, AK Parti yönetimi hem yeniden bir değerlendirme yapmak hem de düzenlemenin Meclis'ten kavgasız gürültüsüz geçmesini sağlayacak şekilde muhalefetle uzlaşma aramak amacıyla teklifin Meclis Başkanlığı'na sunulmasını ertelemişti.

BÜYÜK ÖLÇÜDE TAMAM

Milliyet'in haberine göre, AK Parti reform niteliğinde düzenlemeler içeren paketin Meclis'te uzlaşmayla yasalaştırılabilmesi için teklifi TBMM Başkanlığı'na sunmadan önce muhalefetin kapısını çalacak. AK Parti kurmayları, yeni askerlik sistemini getiren yasada olduğu gibi muhalefet partileriyle bir araya gelip, öngörülen değişiklikler konusunda görüşlerini alacak. Partilerle ilk etapta tek tek görüşme yapılması ve uzlaşma umudu görülürse bu görüşmelerin ardından gayrı resmi bir komisyon çalışması düşünülüyor.

Konuya ilişkin Milliyet'in sorularını yanıtlayan AK Parti kurmayları, "Çalışmalar büyük ölçüde tamamlandı. Meclis açılmadan önce eylül ortası gibi teklifimizi muhalefet partilerine sunabiliriz" bilgisini verdi. Parti kurmayları, muhalefetin talep ve önerileri doğrultusunda teklifin rötuşlanarak Meclis Başkanlığı'na sunulabileceği gibi sağlanan uzlaşma çerçevesinde Meclis Adalet Komisyonu'ndaki görüşmeler aşamasında gerekli değişikliklerin teklife yansıtılabileceğini ifade etti.

YARGI REFORMU NASIL OLACAK?

Üzerinde son rötuşları yapılan yargı paketi teklif taslağında yer alabileceği belirtilen belli başlı bazı düzenlemeler şöyle:

Düşünce ve ifade özgürlüğünü genişletmeye yönelik olarak bazı suçlarla ilgili istinafta kesinleşen beş yılın altındaki ceza kararlarına temyiz yolu açılacak. Terörle Mücadele Kanunu'nun terör propagandası suçunun düzenlendiği 2. fıkrasına, "Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz" hükmü eklenecek.

Yargının yükünü asgari yüzde 30 oranında hafifleteceği ifade edilen "seri yargılama" usulüne geçilecek. Bu yöntem uyarınca, soruşturma aşamasında toplanan deliller ışığında suçu sabit görülen faile, suçunu itiraf etmesi şartıyla ceza indirimi teklif edilecek.

Failin suçunu itiraf etmesi durumunda dosyanın sevk edildiği mahkemenin hâkimi de kabul ederse hüküm çok kısa sürede kesinleşecek. Seri yargılama usulü terör, örgüt, şiddet ve cinsel suçlarda geçerli olmayacak.

Yargılama sonucu mahkemece verilebilen "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" kararı konusunda savcılara da yetki tanınacak.

TUTUKLULUĞA SINIR

Cumhuriyet savcıları suçun sübutuna doğrudan etki edecek delilleri toplamadan dava açamayacak. İddianamenin iadesi müessesesi işler hale getirilecek.

Tutuklama için, "suçun işlendiği konusunda kuvvetli şüphe" yeterli olmayacak, "kuvvetli şüphenin varlığını gösteren somut delillerin bulunması" şartı aranacak.

Soruşturma aşamasında tutukluluk süresine sınırlama getirilecek. Tutukluluk süreleri çocuklar bakımından yarı oranında uygulanacak. 3 aydan fazla tutuklu kalan şüpheli soruşturma evresi tamamlanıncaya kadar ağır ceza mahkemesi başkanına yapacağı itiraz ile tutukluluğu hakkında bir karar verilmesini isteyebilecek.

ŞİDDET MAĞDURLARI

Hiçbir sosyal güvencesi olmayan şiddet mağdurlarının suçtan kaynaklı tedavi giderlerinin tamamı devlet tarafından karşılanacak. Soruşturma veya kovuşturma evresinde, dava nakli veya adlî tıp işlemleri nedeniyle yerleşim yeri dışında bir yere gitme zorunluluğu doğması halinde mağdurun yapmış olduğu konaklama, iaşe ve ulaşım giderleri, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek.

15 yıl kıdemi olan avukatlara yeşil pasaport hakkı tanınacak.

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da, Anayasa Mahkemesi'nin kasım 2017 tarihli iptal kararı doğrultusunda erişimin engellenmesi tedbirleri kademeli olarak uygulanacak.

Buna göre mahkemece, doğrudan site kapatma kararı verilmesi yerine öncelikli olarak URL adresi üzerinden erişimin engellenmesi, bu tedbir yerine getirilemediği takdirde mahkemeden tüm siteye erişimin engellenebilmesinin talep edilmesi imkanı getirilecek.

CEZA İNFAZ YASASI NASIL OLACAK?

Yargı paketinin çerçevesi, Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında AK Parti Genel Merkezi'nde, Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, AK Parti Grup Başkanvekilleri, Anayasa Komisyonu Başkanı Bekir Bozdağ'ın katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda çizildi.

80 BİN KADER MAHKUMU SERBEST KALABİLİR

Adalet Bakanlığı ve AK Parti'nin hukukçu milletvekillerinin hazırladığı, içinde ceza infaz sisteminde değişiklik hükümlerinin de yer aldığı yargı paketinin tatil öncesi Meclis'e sunulması bekleniyor. Teklifin kanunlaşması durumunda, son yapılan hesaplamalara göre cezaevlerindeki 80 binin üzerinde tutuklu ve hükümlünün serbest kalacağı belirtiliyor.

FETÖ DAVALARINDAKİ AKSAMALAR DA GÜNDEMDE

AK Partililerin imzasına açılan teklifte, istinaf mahkemelerinin verdiği beş senenin altındaki cezalarla ilgili kesinleşmiş yargı kararlarının Yargıtay'ın temyiz incelemesine açılması öngörülüyor. Mevcut sistemde beş seneye kadar hapis cezasını gerektiren suçlarda temyiz mercii istinaf mahkemeleri.

Bu mahkemelerin verdiği kararlar kesin sayılıyor ve Yargıtay'a gitmiyor. Kamuoyunda istinaf mahkemeleri olarak bilinen Bölge Adliye Mahkemelerinin FETÖ davalarına ilişkin verdiği kararlarla ilgili yaşanan sıkıntının da bu düzenleme ile giderilmesi hedefleniyor.

AK Parti kaynakları, istinaf mahkemelerinin FETÖ davalarında aynı suça farklı cezalar verdiğine dikkat çekerek "Bu kararlara Yargıtay yolunun açılması ile ortaya bir içtihat da çıkacak ve bu konudaki kafa karışıklığı giderilecektir. Çünkü yaptığımız değerlendirmelerde örneğin Bank Asya'ya paraya yatıranlarla ilgili aynı suça istinaftan farklı cezalar çıkmış. Bunlar Yargıtay'a götürülemediği için de bir içtihat oluşmamış. Farklı kararlar alınmış" görüşünü dile getirdi.

TERÖRÜ, TECAVÜZCÜYÜ, ŞİDDETİ VE İSTİSMARI KAPSAMAYACAK
Yeni çalışma; terör, tecavüz, kadın ve çocuğa şiddet ve istismar suçlarını kapsamayacak. Ancak infaz rejimi uyarınca adli suçlarda cezanın yüzde 66'sının yatılmasında değişikliğe gidilerek, bu oran yüzde 50'ye çekilecek. Yani cezaevinde kalma süresi kısalacak.

ÇOCUKLU KADIN TUTUKLULAR

Önemli bir düzenleme de cezaevindeki çocuklu kadın tutuklu hükümlülerle ilgili. Adalet Bakanlığı'nın çalışmasında, çocuklu kadın mahkumların cezalarının ev hapsine dönüşmesini sağlayacak bazı düzenlemelere de yer veriliyor.

EKONOMİK SUÇLAR PARA CEZASINA DÖNEBİLİR

Aralarında ekonomik suçlar ile ilgili maddelerinde bulunduğu bazı suçlar için verilen hapis cezalarının ise para cezasına çevrilmesi planlanıyor.

BU SUÇLARA AF YOLU KAPALI

ATATÜRK'E, CUMHURBAŞKANINA, MECLİS'E HAKARET

ANAYASA'YI İHLAL

TERÖR

CASUSLUK

SİLAHLI ISYAN

CİNAYET

TECAVÜZ VE CİNSEL SALDIRI

İNFAZ SÜRELERİ DEĞİŞECEK

Ceza infaz süreleri düşürülecek. Yani cezaevinde kalma süresi kısalacak. Adli suçlarda yüzde 66 olan bu sürenin yüzde 50'ye doğru çekilmesi üzerinde duruluyor. Bu düzenleme ile aynı zamanda 2004 öncesine dönülecek. 2004 yılında çıkartılan Ceza İnfaz Kanununa göre cezaevinde kalma süresi yüzde 66'a yükseltilmişti.

KİMLER SERBEST KALACAK?

Bu durumda 10 yıl hapis cezası alan bir kişi mevcut sistemde 6 yıl 6 ay cezaevinde kalırken bu süre yeni düzenleme ile 5 yıla inecek. Düzenleme geriye doğru yürüyeceği için cezasının yüzde 50'sini çekenler cezaevinden çıkacak.