Yıllık izin 10'a bile bölünebilir! İşte yıllık izin ile ilgili bilinmeyenler...

Havaların ısınmasıyla birlikte tatil planları hız kazandı. İzinler konusunda birçok işyerinde anlaşmazlıklar yaşanıyor. Yıllık izin gerek işçilerde gerekse memurlarda anayasal bir hak.

Yani işveren 'kullandırmıyorum', işçi de 'ben kullanmak istemiyorum' diyemiyor. Yıllık ücretli izin ile ilgili son yapılan düzenlemelerle artık toplam izinler ilk bölümü 10 günden az olmamak üzere istenilen güne kadar bölünebiliyor.

Yani çalışanlar isterlerse izinlerini 1'er gün olarak bile kullanabilecek. Son düzenlemelere göre yıllık izinlerle ilgili haklar ise şöyle:

KİMLER İZİN KULLANABİLİR?
Tüm alışanların senelik izin hakkı vazgeçilmez bir hak. İşçilerin yıllık izin için en az bir yıl çalışmaları gerekiyor. 1-5 yıl arası çalışanlar 14 gün, 5-15 yıl arası 20 gün, 15 yıl ve daha fazlası için 26 gün izne hak kazanılır. 50 yaş üstü ve 18 yaş altı çalışanların izinleri 20 günden az olamıyor.

1 YILINI DOLDURMAYAN İZİN YAPAMAZ MI?
Yasa gereği 1 yılını doldurmayan bir çalışan izin kullanamıyor. Fakat, işveren isterse işçilerine 1 yıl dolduktan sonra hak edeceği izin günlerini avans olarak kullandırabilir. Burada iznin tamamı da bir bölümü de kullandırılabilir.

1 YILLIK SÜRENİN HESAPLAMASI NASIL YAPILIYOR?
Yıllık izin için gerekli 1 yıl hesaplanırken işyerinde bulunulan tüm zamanlar dikkate alınır. Yani deneme süresi de bu 1 yıla dahil edilir. Doğum izni gibi yasal izinler de 1 yıllık süre hesabına katılır.

PART-TIME ÇALIŞANLARIN İZİN SÜRELERİ NASIL HESAPLANIR?
Part-time çalışan işçilerin izin için gerekli 1 yıllık süreleri de işe başladıktan sonra geçen zaman olarak hesaplanır. Çalışmadıkları günler de bu hesabın içindedir.

İZİN SÜRESİNE RESMİ VE HAFTA TATİLİ RASTLARSA NE OLUR?
Yıllık izin süresine denk gelen örneğin pazar tatili ya da bayram tatilleri izin süresine eklenir. 14 gün izni olan bir çalışan 2 günlük pazar tatiliyle 16 gün izin yapar.

İZİN İSTENİLEN ZAMANDA KULLANİLABİLİR Mİ?
Çalışanın bu hakkı olmasına rağmen, çalışma düzeni bakımından burada takdir hakkı işverendedir.

KULLANILMAYAN İZİN HAKKI YANAR MI?
İzin hakkının yanması söz konusu değildir. Çeşitli sebeplerle kullanılmayan izinler ya sonraki dönemde kullandırılır ya da iş akdinin feshedilmesi sırasında son maaştan parası ödenir.

YILLIK İZİNLER BÖLÜNEBİLİR Mİ?
YIllık izin son düzenlemeye göre ilk bölümü 10 günden az olmamak üzere istenilen güne kadar bölünebilir.

İZİNLER MAAŞTAN DÜŞÜLÜR MÜ?
Yıllık izinler ücretli izinlerdir. Çalışana maaşı tam olarak ödenir. Sigorta primleri tam olarak ödenir

YOL İZNİ NASIL KULLANILIR?
GÜNE kadar yol izni verilir. Ancak ücreti maaştan düşülür.
Ancak ücreti maaştan düşülür.

İZİN ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR?
İzin ücreti hesaplanırken 1 tam yıl hesaba katılır. 1 yıldan eksik süreler dikkate alınmaz. Örneğin, 1 yıl 8 ay çalışan işçi için izin ücreti 1 yıl üzerinden belirlenir. Ödenecek miktar son çıplak ücreti ile hesaplanır. Brütten yapılacak hesaplamada prim ve vergi kesintileri düşülür. Yani net ücret olarak ödenir.

GAZETECİLERİN İZİN SÜRESİ NASIL?
Gazeteciye en az 1 yıl çalışmış olmak şartıyla 4 hafta izin kullandırılıyor. Meslekte hizmeti 10 yıldan yukarı olan bir gazeteciye, 6 hafta ücretli izin veriliyor. Kıdemi aynı yerdeki hizmete göre değil, meslekteki hizmet süresine göre hesaplanıyor.

MEMURUN HAKKI DAHA FAZLA
Devlet memurlarında yıllık izinler işçilere göre farklı uygulanıyor. İşte memurların izin hakları:

YILLIK İZİN KAÇ GÜN?
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 30 gün. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok 2'şer gün eklenebilir.

MEMUR İZNİNİ NASIL KULLANIR?
YIllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir. Birbirini izleyen 2 yılın izni bir arada verilebilir. Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.

ÖĞRETMENLERDE DURUM NASIL?
Öğretmenler yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar. Bunlara, hastalık ve diğer mazeret izinleri dışında, ayrıca yıllık izin verilmez. Radyoaktif ışınlarla çalışanlara her yıl yıllık izinlerine ilaveten bir aylık sağlık izni verilir.