SON DAKİKA: Merkez Bankası faiz kararını açıkladı! Ekim ayı TCMB faiz kararı ne oldu? Altın, dolar... Yurtiçi piyasalar nasıl etkilenecek?

TCMB PPK faiz kararı açıklandı. Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu başkanlığında toplanan kurul Ekim ayında politika faizini 150 baz puan indirerek yüzde 12'den yüzde 10,5'e çekti. Peki Ekim ayı Merkez Bankası faiz kararı sonrası ne olacak? TCMB faiz kararı altın, dolar, euro ne olacak? Merkez Bankası faiz kararı yurtiçi piyasalara olan etkisi ne olacak?

MERKEZ BANKASI FAİZ KARARI AÇIKLANDI!

Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 12'den yüzde 10,5'e indirilmesine karar vermiştir.

KARAR NE ANLAMA GELİYOR?

A Para Yayın Koordinatörü Özlem Doğaner, Doç. Dr. Yüksel Okşak ve Ekonomist Cüneyt Paksoy, A Haber canlı yayınında konu ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

İşte o açıklamalardan satır başları;

A Para Yayın Koordinatörü Özlem Doğaner: Önümüzdeki günlerde enflasyonun da bir miktar daha baz etkisiyle de düşmesi bekleniyor o yüzden belki daha hızlı adım atma gereği duymuştur. Ama şunu da söylemekte fayda var. Bazı ülkeler faiz artırıyor enflasyonla mücadele için böyle bir yöntem gözetiyor. Hatta bazıları büyüyemeyecek kadar faiz artışından söz ediyor ve uyguluyor.

"TÜRKİYE BÜYÜMEYİ ÖNE ALIYOR"

Türkiye de resesyon riski almadan enflasyonla mücadele artı büyüme gibi bir politika güdüyor. Üretimi ihracatı istihdamı korumak istiyor. MB de bu politikaya uyumlu bir faiz politikası yürütüyor.

Buradaki en önemli risk bu metin de var önümüzdeki dönemde bütün dünyanın bir resesyon riski içinde olacağı. Dolayısıyla Türkiye burada büyümeyi öne alıyor.

Ekonomist Cüneyt Paksoy: Genel beklenti doğrultusunda geldi. 150 baz puan gelmesi MB'nin global listenin öngörülebilirliğinin azaldığı bir ortamda önden yüklemeli bir şekilde yıl sonu enflasyonun baz etkisinin de desteği ile biraz hızlanarak ilerliyor.

METİNDE DİKKAT ÇEKEN İFADE

Doç. Dr. Yüksel Okşak: Bugünkü metnin içinde çok net bir ifade var belki de en kıymetli noktalarından bir tanesi. Çok net bir şekilde kurulun bir faiz indirimi daha yaptıktan sonra bu süreci artık durduracağı yavaşlatacağı ve beklemeye geçeceği ifadesi. Bu ifade çok kıymetli.

Şu anda piyasalar TCMB'nin bir sonraki hamlesinden ne yapacağını ve ondan sonra da duruşunun en azından ne olduğunu küresel ekonomide çok radikal değişimler olmadığı müddetçe artık bir faiz indirim mekanizmasını çalıştırma noktasında bir stop noktasına geldiğini açıkça beyan etmiş.

Para Politika Kurulu (PPK) tarafından yapılan açıklama şu şekilde:

Jeopolitik risklerin dünya genelinde iktisadi faaliyet üzerindeki zayıflatıcı etkisi artarak sürmektedir. Önümüzdeki döneme ilişkin küresel büyüme tahminleri aşağı yönlü güncellenmeye devam etmekte ve resesyonun kaçınılmaz bir risk faktörü olduğu değerlendirmeleri yaygınlaşmaktadır. Türkiye'nin geliştirdiği stratejik nitelikte çözüm araçları sayesinde temel gıda başta olmak üzere bazı sektörlerdeki arz kısıtlarının olumsuz etkileri azaltılmış olsa da uluslararası ölçekte üretici ve tüketici fiyatlarının artış eğilimi sürmektedir.

Yüksek küresel enflasyonun, enflasyon beklentileri ve uluslararası finansal piyasalar üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir. Bununla birlikte, gelişmiş ülke merkez bankaları artan enerji fiyatları ve arz-talep uyumsuzluğu ile işgücü piyasalarındaki katılıklara bağlı olarak enflasyonda görülen yükselişin beklenenden uzun sürebileceğini vurgulamaktadırlar. Ülkeler arasında farklılaşan iktisadi görünüme bağlı olarak gelişmiş ülke merkez bankalarının para politikası adım ve iletişimlerinde ayrışma artarak devam etmektedir. Finansal piyasalarda artan belirsizliklere yönelik merkez bankaları tarafından geliştirilen yeni destekleyici uygulama ve araçlarla çözüm üretme gayretlerinin sürdüğü gözlenmektedir.

MERKEZ BANKASI FAİZ KARARI ALTIN FİYATLARINI NASIL ETKİLEDİ

2022'nin ilk yarısında güçlü bir büyüme gerçekleşmiştir. Yılın ikinci yarısına dair öncü göstergeler ise zayıflayan dış talebin etkisiyle büyümedeki yavaşlamanın sürdüğüne işaret etmektedir. Bununla birlikte, imalat sanayi üzerindeki dış talep kaynaklı baskıların iç talep ve arz kapasitesi üzerinde şimdilik sınırlı olan etkileri yakından takip edilmektedir. İstihdam kazanımları benzer ekonomilere göre daha olumlu seyretmektedir. Özellikle istihdam artışına katkı veren sektörler dikkate alındığında büyüme dinamiklerinin yapısal kazanımlarla desteklenmekte olduğu görülmektedir.

Büyümenin kompozisyonunda sürdürülebilir bileşenlerin payı artarken, turizmin cari işlemler dengesine beklentileri aşan güçlü katkısı devam etmektedir. Bunun yanında, enerji fiyatlarındaki yüksek seyir ve ana ihracat pazarlarının resesyona girme olasılığı cari denge üzerindeki riskleri canlı tutmaktadır. Cari işlemler dengesinin sürdürülebilir seviyelerde kalıcı hale gelmesi, fiyat istikrarı için önem arz etmektedir. Kredilerin büyüme hızı ve erişilen finansman kaynaklarının amacına uygun şekilde iktisadi faaliyet ile buluşması yakından takip edilmektedir. Ayrıca, son dönemde belirgin şekilde açılan politika-kredi faizi makasının ilan edilen makroihtiyati tedbirlerin katkısı ile geldiği denge yakından takip edilmektedir. Kurul, parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini destekleyecek araçlarını güçlendirmeye devam edecektir.

Enflasyonda gözlenen yükselişte; jeopolitik gelişmelerin yol açtığı enerji maliyeti artışlarının gecikmeli ve dolaylı etkileri, ekonomik temellerden uzak fiyatlama oluşumlarının etkileri, küresel enerji, gıda ve tarımsal emtia fiyatlarındaki artışların oluşturduğu güçlü negatif arz şokları etkili olmaya devam etmektedir. Kurul, sürdürülebilir fiyat istikrarı ve finansal istikrarın güçlendirilmesi için atılan ve kararlılıkla uygulanan adımlar ile birlikte, küresel barış ortamının yeniden tesis edilmesiyle dezenflasyonist sürecin başlayacağını öngörmektedir.

Azalan dış talebin toplam talep koşulları ve üretim üzerindeki etkileri yakından izlenmektedir. Küresel büyümeye yönelik belirsizliklerin ve jeopolitik risklerin daha da arttığı bir dönemde sanayi üretiminde yakalanan ivmenin ve istihdamdaki artış trendinin sürdürülmesi açısından finansal koşulların destekleyici olması kritik önem arz etmektedir. Bu çerçevede Kurul, politika faizinin 150 baz puan düşürülmesine karar vermiştir. Kurul, takip eden toplantıda da benzer bir adım atıldıktan sonra faiz indirim döngüsünün sona erdirilmesini gündeme almıştır. Fiyat istikrarının sürdürülebilir bir şekilde kurumsallaşması amacıyla TCMB'nin tüm politika araçlarında kalıcı ve güçlendirilmiş liralaşmayı teşvik eden geniş kapsamlı bir politika çerçevesi gözden geçirme süreci devam etmektedir. Değerlendirme süreçleri tamamlanan kredi, teminat ve likidite politika adımları para politikası aktarım mekanizmasının etkinliğinin güçlendirilmesi için kullanılmaya devam edilecektir.

TCMB, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda enflasyonda kalıcı düşüşe işaret eden güçlü göstergeler oluşana ve orta vadeli yüzde 5 hedefine ulaşıncaya kadar elindeki tüm araçları liralaşma stratejisi çerçevesinde kararlılıkla kullanmaya devam edecektir. Fiyatlar genel düzeyinde sağlanacak istikrar, ülke risk primlerindeki düşüş, ters para ikamesinin ve döviz rezervlerindeki artış eğiliminin sürmesi ve finansman maliyetlerinin kalıcı olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik istikrarı ve finansal istikrarı olumlu etkileyecektir. Böylelikle, yatırım, üretim ve istihdam artışının sağlıklı ve sürdürülebilir bir şekilde devamı için uygun zemin oluşacaktır.

Kurul, kararlarını şeffaf, öngörülebilir ve veri odaklı bir çerçevede almaya devam edecektir.

Hafta başından bu yana ABD'de beklentilerin üzerinde gelen 3. çeyrek şirket finansal sonuçları ve makroekonomik veriler risk iştahını desteklerken, gelecek döneme yönelik umutları artırarak resesyon endişelerinin de hafiflemesini beraberinde getirdi.

AVRUPA'DA TÜFE VERİLERİ TARİHİ SEVİYEDE

Buna karşın dün Avrupa tarafında açıklanan eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerinin tarihi seviyelere çıkması, enflasyon ve resesyon ikileminin yeniden yatırımcıların odağına yerleşmesine neden oldu. Söz konusu gelişmenin yanı sıra Çin'de önemli ekonomik verilerin bir gerekçe gösterilmeden belirsiz bir tarihe ertelenmesi, enerji krizini tırmandıran gelişmelerin mevcudiyetini koruması ve merkez bankaları yetkililerinin "şahin" açıklamalarına devam etmesi de risk iştahındaki düşüşü destekledi.

Öte yandan dün ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından açıklanan "Bej Kitap" raporu, ABD'li şirketlerin zayıflayan talebe ilişkin artan endişelerle ekonomik görünüm konusunda daha karamsar hale geldiğini ortaya koydu. Bu gelişmelerle dün tahvil faizleri yeniden yükselişe geçerken, pay piyasalarında satış baskısı arttı.

New York borsasında dün karışık bir seyir izlenirken, Dow Jones endeksi yüzde 0,33, S&P 500 endeksi yüzde 0,67 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,85 değer kaybetti. Dolar endeksi yüzde 0,9 artışla 113'ü test etti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,16 ile Temmuz 2008'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne de düşüşle başladı.

Avrupa tarafında dün İngiltere'de enflasyon, enerji ve gıda fiyatları öncülüğünde yükselişini sürdürerek eylülde yıllık yüzde 10,1 ile son 40 yılın zirvesine ulaştı. Avro Bölgesi'nde ise ağustos ayında yüzde 9,1 olan enflasyon eylülde yüzde 9,9 ile rekor kırdı. Söz konusu veriye ilişkin öncü rakamlar ve piyasa beklentileri yüzde 10'a işaret ediyordu.
Açıklanan verilerin ardından Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) 27 Ekim'deki toplantısında faizleri 75 baz puan artırmasına kesin gözüyle bakılırken, İngiltere Merkez Bankası'nın gelecek ayki toplantısında 100 baz puanlık faiz artırımına gideceği öngörülüyor.

AVRUPA'DA GÜNDEM ENERJİ KRİZİ

Enflasyonun temel sürükleyicisi olan enerji krizine yönelik tedbirlerde gündemin odağındaki yerini korudu. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İspanya ve Portekiz'deki "elektrik üretiminde kullanılan gaza tavan fiyat" uygulamasının AB genelinde değerlendirilebileceğini belirtirken, Almanya'nın doğal gazın yanı sıra elektrik için de tavan fiyat uygulaması planladığı basına yansıdı.

Bu gelişmelerle dün Avrupa borsalarında satıcılı bir seyir izlenirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,19, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,43 ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17 değer kaybetti. Küresel çapta dolar talebinin güçlenmesi ile avro/dolar paritesi de yüzde 1'e yakın değer kaybederek 0,9780 seviyelerine geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar, enerji krizi ve Rusya-Ukrayna savaşı gündemiyle gerçekleştirilecek AB Liderler Zirvesi öncesi yeni güne de düşüşle başladı.

ASYA BORSASINDA SERT DÜŞÜŞ

Asya genelinde dün Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 0,25'lik tolerans üst sınırını aşmasının ardından Japonya Merkez Bankası (BoJ) takvim dışı tahvil alımı açıkladı. Öte yandan dolar/yen paritesinin 150 psikolojik sınırını test etmesi ile doğrudan kur müdahalesi gelebileceğine yönelik beklentiler yatırımcıların tetikte kalmasına neden oldu.

Tahvil faizlerindeki yükselişin risk iştahını azaltması ile Asya borsalarında yeni günün sert düşüşle başladığı görülürken, kapanışa yakın Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde2,4 ve Güney Kore'de Kospi endkesi yüzde 1,3 değer kaybetti.

Yurt içinde dün yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,01 artışla 3.880,34 puandan tamamlayarak kapanış rekoru tazeledi. Dolar/TL ise dün günü yüzde 0,06'lık düşüşle 18,5751'den tamamlamasının ardından bugün bankalararası piyasanın açılışında yatay seyrine devam ederek 18,5860'tan işlem görüyor.

Analistler, küresel çapta enflasyon ve resesyon endişeleri ile yükselen tahvil faizlerinin, risk iştahının terse dönmesine neden olduğunu söyledi.

Asya ve Avrupa'da ekonomiye ilişkin endişelerin arttığına da işaret eden analistler, yurt içi ve ABD'de açıklanacak şirket finansal sonuçları ile hisse ve sektör bazlı hareketliliğin devam edebileceğini kaydetti.

Analistler, bugün yurt içinde TCMB Para Politikası Kurulu'nun (PPK) faiz kararının, yurt dışında ise Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), ABD'de Philadelphia Fed imalat endeksi ve haftalık işsizlik başvuruları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, AB Liderler Zirvesi ve Fed yetkililerinden gelecek açıklamaların de yatırımcıların odağında bulunduğunu bildirdi.

Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 3.800 puanın destek, 3.950 seviyesinin direnç konumunda bulunduğunu ifade etti.

AA Finans'ın anketine katılan ekonomistlerin tamamı, politika faizinin yüzde 12'den yüzde 11'e indirileceğini tahmin ediyor. Ekonomistlerin yılsonu politika faiz oranına ilişkin beklentilerinin medyanı da yüzde 9 oldu. TCMB, ağustos ayının ardından eylülde de politika faizini 100 baz indirerek yüzde 12'ye çekmişti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, eylül ayı ÜFE

10.00 Türkiye, eylül ayı yurt dışı ÜFE