Petrol piyasalarında ABD tuzağı: Avrupa köşeye sıkıştı, fiyatlar ne zaman dengelenecek?

Küresel enerji piyasalarında sular durulmuyor. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Tolga Sakman, A Haber canlı yayınında petrol piyasasındaki dengeleri ve Avrupa'nın içine düştüğü enerji çıkmazını değerlendirdi. Rusya'nın enerji kartını nasıl kullandığından ABD'nin pazar hakimiyeti stratejisine, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimden Avrupa'nın alternatif arayışlarına kadar pek çok kritik noktaya değinen Sakman, "Füze savaşı yerine petrol savaşı mı?" sorusuna yanıt verdi.

AVRUPA'NIN ENERJİ ÇIKMAZI VE RUSYA GERÇEĞİ

Avrupa'nın Rusya'ya olan bağımlılığını azaltma çabalarını değerlendiren Dr. Tolga Sakman, "Rusya'ya karşı petrol alımının sıfıra indirilme kararı bu yılın sonuna kadar uygulanacaktı. Bunun için de bir alternatif arıyordu Avrupa ve alternatif için Körfez çok önemli bir kaynaktı. LNG buradan mesafe kısa olduğundan daha uygun fiyata gelecekti ancak buranın kapanma ihtimali Avrupa'yı büyük bir ikileme düşürdü" ifadelerini kullandı. Avrupa'nın savunma noktasında Amerika'dan kopmaya çalışırken enerji konusunda Amerika'ya göbekten bağlanma ihtimalinin doğduğunu belirten Sakman, "Amerika 'Ben sana uygun fiyata da satarım' dedi ama biz bunu tarihte Japonya örneğinde gördük. Amerika'nın 'Sen üretme ben sana satarım' dediği bütün alanlarda hakimiyetleri var" sözleriyle tehlikeye dikkat çekti.

TRUMP-PUTİN ZİRVESİ VE KÜRESEL DENGELER

Rusya'nın bu süreçteki konumunu ve ABD ile olan ilişkilerini yorumlayan Sakman, "Alaska zirvesinde Putin ve Trump arasındaki görüşme Putin'e bir alan açtı. Trump, Putin'in sistemin içerisinde ekonomik olarak varlık gösterebileceği bir hal sundu. Eğer Rusya bir şekilde Avrupa'ya enerji satmaya başlarsa buna Amerika'nın çok büyük tepki vereceğini zannetmiyorum" değerlendirmesinde bulundu. Dr. Sakman, Avrupa'nın Rusya ile "sıfıra indirme" politikasını yeniden gözden geçirmeye başladığını ve Rusya'dan enerji alınabileceği noktasına gelindiğini belirterek, bu durumun küresel siyasetin pragmatik bir sonucu olduğunu ifade etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA "KOALİSYON" SİNYALİ

İran'ın stratejik hamlelerini ve Körfez'deki gerilimi de masaya yatıran Dr. Tolga Sakman, "İran şu anda Avrupa'nın öncelikli müşterisi değil, bu yüzden Avrupa'nın nereden enerji alacağı İran'ı ilk aşamada ilgilendirmiyor. Ancak stratejik olarak küresel etki yaratma çabası İran'da da olduğu için Hürmüz'ü kapatma fikri Avrupa'nın sıkışmasını hedefliyor" ifadelerini kullandı. Bölgedeki gerginliğin bir koalisyona dönüşebileceğine işaret eden Sakman, "Hürmüz'deki gerginlik ve enerji sıkıntısı ihtimali arttıkça bölgeyi açık tutmak için Amerikan gemilerinin yanında İngiliz, İtalyan ve Fransız gemilerini de görebiliriz. Bu durumun bir koalisyona dönüşmesi İran'ın isteyeceği bir şey değil çünkü bu sefer cephe aldığı güç sadece Amerika olmayacaktır" diyerek sözlerini noktaladı.

AVRUPA'NIN ENERJİ KRİZİ HAKKINDA MERAK EDİLENLER

1. Avrupa'nın Rus petrolünü sıfırlama planı neden tehlikede? Avrupa, Rusya'ya alternatif olarak Körfez ülkelerini (LNG ve petrol) belirlemişti. Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlik ve boğazın kapanma ihtimali bu rotayı güvensiz hale getirerek Avrupa'yı enerji tedarikinde büyük bir çıkmaza soktu.

2. ABD'nin Avrupa enerji piyasasındaki stratejisi nedir? ABD, Avrupa'ya "uygun fiyata enerji satma" vaadiyle yaklaşıyor. Ancak uzmanlar, bu durumun Avrupa'nın savunmadan sonra enerjide de tamamen ABD hakimiyetine girmesine (bağımlı hale gelmesine) neden olabileceği konusunda uyarıyor.

3. Trump ve Putin arasındaki görüşme petrol piyasasını nasıl etkiler? Trump'ın Putin'e ekonomik olarak varlık gösterebileceği bir alan açması, Rusya'nın Avrupa'ya yeniden enerji satmaya başlamasının önünü açabilir. Bu durum, Avrupa'nın "Rusya'dan alımı sıfırlama" politikasından vazgeçmesi anlamına gelebilir.

4. Hürmüz Boğazı'nda bir askeri koalisyon kurulabilir mi? Evet. Eğer Hürmüz üzerinden enerji sevkiyatı durma noktasına gelirse boğazı açık tutmak amacıyla ABD liderliğinde İngiltere, İtalya ve Fransa'nın da dahil olduğu uluslararası bir donanma koalisyonunun kurulması bekleniyor.

5. İran neden Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor? İran, Avrupa'nın doğrudan müşterisi olmasa da küresel bir kriz yaratarak Batılı güçler üzerinde stratejik baskı kurmayı ve Avrupa'nın enerji arz güvenliğini sarsarak elini güçlendirmeyi hedefliyor.