Orta Doğu gerilimi küresel piyasaları sarstı!

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'dan gelen misillemeler, Orta Doğu'da uzun süreli çatışma risklerini artırırken, küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açtı.

ABD Başkanı Donald Trump, dün, İran'a yönelik saldırıların ne kadar süreceği konusunda, "Şu anda takvim açısından tahminlerimizin ilerisindeyiz. Dört ila beş hafta süreceğini tahmin etmiştik ama bundan daha uzun süre devam etme kapasitemiz var. Bunu yapacağız." dedi.

İran'ın konvansiyonel balistik füze programının çok hızlı ilerlediğini anlatan Trump, bu durumun Amerika ve yurt dışında konuşlanmış kuvvetler için açık ve büyük bir tehdit oluşturduğunu söyledi.

İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI'NI KAPATTI

Öte yandan, İran tarafının attığı adımlar da yakından takip ediliyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapattıklarını ve geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını açıkladı.

Basra Körfezi'nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.

Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20'si bu geçit üzerinden taşınıyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar'ın neredeyse tüm LNG ihracatı Boğaz'dan geçerek uluslararası piyasalara ulaşıyor.

Japonya'nın petrol ithalatının yaklaşık yüzde 72'si Hürmüz Boğazı üzerinden taşınırken Güney Kore'de bu oran yüzde 65 seviyesinde bulunuyor. Asya'nın büyük ekonomilerinden Çin ve Hindistan için Hürmüz Boğazı rotasına bağımlılık yaklaşık yüzde 50 olarak öne çıkıyor.

Söz konusu gelişmelerin ardından arz endişeleriyle yükselen Brent petrolünün varil fiyatı dün yüzde 7 yükselişle 78,2 dolardan günü tamamlarken, yeni günde de yükseliş eğilimini sürdürerek yüzde 1,1 primle 79 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'daki gerilimin, ticaret politikasına dair belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları daha da arttırabileceği endişesini güçlendiriyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı'nın birçok ekonomi için kritik enerji arz rotalarından biri olduğunu belirterek, bölgede enerji arzının durmasının orta vadede petrol fiyatlarındaki artış kaynaklı olarak imalat sanayi maliyetlerinin artmasına neden olabileceğini söyledi.

Söz konusu endişelerle ABD Merkez Bankasının (Fed) temmuz ayına kadar faiz oranlarını sabit tutacağına dair beklentiler güç kazanırken, bu hafta açıklanacak istihdam raporu verilerinden alınacak sinyallerin Fed'in yol haritasına yönelik daha çok bilgi vermesi bekleniyor.

ABD'DE ENDEKS VADELİ KONTRATLAR GÜNE NEGATİF BAŞLADI

Bu gelişmelerle, haftanın ilk işlem günü Dow Jones endeksi yüzde 0,15 düşerken, Nasdaq endeksi yüzde 0,36 yükseldi. S&P 500 endeksi ise yatay seyretti. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne negatif başladı.

Orta Doğu'da yükselen tansiyondan en çok etkilenen sektörler arasında bölgede uçuşlarını durduran hava yolu şirketleri yer aldı. ABD'li hava yolu şirketlerinde düşüş eğilimi dikkati çekerken, savunma ve enerji şirketlerinin hisselerinde de yükselişler izlendi.

ABD'de tahvil piyasalarında dün satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 10 baz puan yükselerek yüzde 4,06 seviyesinde kapandı. Yeni günde 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,05 seviyesinde dengelendi.

Ons altın dün yüzde 1,3 yükselişle 5 bin 333 dolardan günü tamamladı. Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 0,5 artışla 5 bin 360 dolardan alıcı bulurken, yükseliş serisini 4. işlem gününe taşıdı.

Dolar endeksi ise dün yüzde 0,8 yükselişle 98,4 seviyesinden kapanırken, yeni günde de yüzde 0,2 artışla 98,5 seviyesinde bulunuyor.

AVRUPA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ

Avrupa borsalarında dün Orta Doğu'da devam eden jeopolitik gerilimlerin etkisiyle negatif bir seyir izlenirken, bölgede endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.

Bölgede bazı savunma sanayi şirketlerinin hisseleri pozitif ayrışırken, Norveçli enerji şirketleri Var Energi'nin hisseleri yüzde 6 ve Equinor'un hisseleri yüzde 8,2 değer kazandı.

Orta Doğu'daki gerilime yönelik konuşan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, kalıcı tek çözümün diplomatik çözüm olduğunu vurgularken, "Bu da İran için güvenilir bir geçiş süreci, nükleer ve balistik programların kesin olarak durdurulması ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlere son verilmesi anlamına gelmektedir." dedi.

Bölgede enerji arzına yönelik haberler de yakından takip edilirken, Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, Orta Doğu'da artan jeopolitik tansiyonun Almanya ekonomisi üzerindeki etkilerini belirlemenin mümkün olmadığını ancak bölgeden çok az miktarda ham petrol aldıkları için endişelenmeye gerek olmadığını söyledi.

Ayrıca, Avrupa Birliği'nin (AB) uçuş emniyeti kurumu, hava yolu şirketlerine Orta Doğu ve Basra Körfezi hava sahasından uzak durmaları tavsiyesini 6 Mart'a kadar uzattı.

Makroekonomik tarafta ise Avro Bölgesi'nde bugün açıklanacak şubat ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yatırımcıların odağında bulunuyor.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,20, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,97, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 2,17 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,42 geriledi.

GÜNEY KORE PİYASALARI TATİL SONRASI SERT DÜŞTÜ

Asya tarafında Orta Doğu'da devam eden jeopolitik gerilimlerin etkisiyle negatif bir seyir izlenirken, Güney Kore'de Kospi endeksindeki düşüş yüzde 5'i aştı.

Artan küresel risk algısı bölgede de etkili olurken, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığını açıklaması bölge endekslerindeki kayıpların derinleşmesinde etkili oldu. Bölgenin enerji arzı için önemli yollardan biri olan Hürmüz Boğazı'ndan başta Çin, Güney Kore ve Japonya olmak üzere bölge ülkelerine petrol ve LNG sevkiyatı yapılıyordu.

Enerji arzına yönelik endişeler ve yükselen petrol fiyatlarının bölgedeki imalat sanayi faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceği beklentisi sanayi şirketlerine satış getirdi.

Öte yandan, petrol fiyatlarındaki yükselişlerin enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi Japonya tarafında önemli bir risk olarak öne çıkıyor.

Merkez bankaları tarafında ise BoJ Başkanı Kazuo Ueda bugün yaptığı açıklamada, finans kuruluşlarının merkez bankasına yatırdığı mevduatların ödenmesinde blok zinciri teknolojisinin kullanımına yönelik deneyler yapılacağını söyledi.

Bölgede açıklanan verilere göre Japonya'da ocak ayında işsizlik yüzde 2,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. İşsizlik oranı geçen yılın aralık ayında yüzde 2,6 olmuştu.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,9, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,9, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 geriledi.

YURT İÇİNDE GÖZLER ENFLASYON VERİLERİNDE

Dün, küresel piyasalardaki risk algısına paralel hareket eden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,71 değer kaybederek 13.346,43 puandan tamamladı. Söz konusu gelişmelerin etkisiyle savunma ve enerji sektörü hisselerinde değer kazanımları görülürken, ulaştırma sektöründe ise düşüşler kaydedildi.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,15 artışla 15.546,00 puandan işlem gördü.

Yeni işlem gününde ise gözler şubat ayına ilişkin enflasyon verilerine çevrildi. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, şubatta Tüketici Fiyat Endeksi'nin aylık bazda yüzde 2,87 artacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin şubat ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 2,87) ocakta yüzde 30,65 olan yıllık enflasyonun şubatta yüzde 31,42'ye çıkacağı tahmin ediliyor.

Dolar/TL, dünü 43,9530'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 43,9680'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon verileri, yurt dışında ise jeopolitik gelişmelere ek olarak Avro Bölgesi'nde enflasyonun takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.100 puanın destek, 13.400 ve 13.500 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, şubat ayı Tüketici Fiyat Endeksi

10.00 Türkiye, şubat ayı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi

13.00 Avro Bölgesi, şubat ayı yıllık öncü Tüketici Fiyat Endeksi