Kıdem tazminatı arttırma nasıl yapılır? Kıdem tazminatı tavan ve taban hesaplama nasıl yapılır?

Kıdem tazminatı ile ilgili gelişmeler yakıntan takip ediliyor. Kıdem tazminatı işçinin en büyük hakları arasında yer alıyor. İşçiler kıdem tazminatını işten atılmaları halinde muhasebeler aracılığı ile alıyor. Kıdem tazminatı işçi ve işveren arsındaki en büyük sorunu oluşturuyor. Birçok kez ödemelerdeki anlaşmazlık mahkemelere taşınıyor. İşçiler kıdem tazminatını arttırmak için her yolu deniyor. Peki, Kıdem tazminatı arttırma nasıl yapılır? Kıdem tazminatı tavan ve taban hesaplama nasıl yapılır? İşte detaylar...

Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde en az bir yıl çalışmış olmak gerekiyor. Kıdem tazminatı ödenebilmesi için ise işverenin işten atması, işçinin emekli olması, hayatını kaybetmesi, askerlik nedeniyle işten ayrılması, kadın işçilerin evlendikten sonra bir yıl içinde işten çıkması, işçinin haklı nedenle iş akdini feshetmesi gibi koşullar aranıyor.

Kıdem tazminatı, son brüt ücret üzerinden ödeniyor. Hesaplamada işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatlerin de dikkate alınması gerekiyor. Bordroda görünen brüt ücret "çıplak ücret" olarak adlandırılıyor. Kıdem tazminatı ödemeleri genellikle bu çıplak ücret üzerinden yapılıyor. Bununla birlikte, yıllık olarak sağlanan ücret dışı menfaatler varsa, kıdem ve ihbar tazminatının "giydirilmiş ücret" tutarı üzerinden hesaplanması gerekiyor.

Ancak, bir menfaat veya ödemenin giydirilmiş brüt ücrete dahil edilebilmesi için devamlılık arz etmesi şart. Yemek, servis-yol-ulaşım, barınma-kira yardımları, bayram harçlığı, yakacak-aydınlatma bedeli, giyim yardımı, kıdem ücreti, teşvik primi, ikramiyeler ve primler devamlılık arz ediyorsa, ihbar ve kıdem tazminatı hesabında giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gerekiyor. İşverenin iş yerinde verdiği yemek veya yemek karşılığı nakit para ya da yemek çeki, yemek yardımında dikkate alınıyor.

Örneğin, bordroda brüt ücreti 2 bin 600 lira olan ve işverenin sağladığı araçla işe gelip giden, işyerinde yemek yiyen işçi için yemek ve servis ücretinin de hesaplanarak brüt ücrete eklenmesi gerekiyor. Toplam yemek ve ulaşım giderlerinden işçi başına düşen tutarın 500 lira olması durumunda kıdem tazminatının 2 bin 600 lira değil, 3 bin 100 lira üzerinden ödenmesi gerekiyor.

İşyerinde kullanılmak üzere verilenler dışındaki giysi yardımları, işçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası primi ödemeleri de tazminata esas ücrete ekleniyor.

İşçiye sağlanan koruyucu elbise, işyerinde kullanılmak üzere havlu, sabun yardımı, arızi fazla çalışma, ulusal bayram, genel tatil, hafta tatili ödemeleri ise hesaba katılmıyor.

SON YILDAKİ ÖDEMELER DİKKATE ALINIYOR

Ücret dışındaki para veya para ile ölçülebilen menfaatler ihbar ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınırken, son bir yıl içinde yapılan ödemeler toplamı 365'e bölünerek, bir güne düşen miktar belirleniyor.

İŞE İADE DAVASINI KAZANANIN KIDEM TAZMİNATI HESABI

İşçilerin işe iade davasını kazanması durumunda mahkeme kararıyla verilen 4 aya kadar sürenin de kıdem tazminatının hesabında dikkate alınması gerekiyor. Örneğin, işten çıkartıldığı tarih itibarıyla 5 yıl 8 ay hizmeti bulunan bir kişi işe iade davasını kazanırsa, kıdem tazminatı 6 yıl üzerinden hesaplanıyor.

TAVANI AŞAMAZ

Kıdem tazminatı, aynı işverene bağlı işyerlerinde bir yıl ve üzerinde çalışanlara veriliyor. Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret üzerinden tazminat ödeniyor. Kıdem tazminatında tavan uygulanıyor ve bu tavan 6 ayda bir memur maaş katsayısına göre yeniden hesaplanıyor.

2019 yılı temmuz-aralık dönemindeki kıdem tazminatı tavanı 6 bin 379.86 TL. Giydirilmiş ücreti 6 bin 400 lira olan da 10 bin lira olan kişi de çalıştığı her bir yıl için 6 bin 379.86 TL üzerinden kıdem tazminatı alabilir. Giydirilmiş ücreti 6 bin 400 liranın altında olanlar ise hesaplanan giydirilmiş ücret tutarı ne kadar ise o tutar üzerinden kıdem tazminatı alırlar.

BAYRAM MESAİSİ ALAMAYAN İŞÇİLER KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR!

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçilere her gün için bir günlük ücret ödenmesi gerekiyor. Asgari ücretli bir işçiye 2019 yılı için günlük brüt 85.28 TL, net olarak da 67.30 TL ücret ödenmek zorunda.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesine göre, işveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse işçi açısından iş akdini haklı nedenle derhal fesih hakkı doğar. Bayram mesaisinin ödenmemesi, ücretin eksik ödenmesi anlamına gelir.

Ancak, sonradan mağdur olmamak için bayramda mesai yaptığınızı ve buna ilişkin ödemenin yapılmadığını belgelemelisiniz. Elinizde belgeler varsa noterden ihtar çekerek, bayramlarda çalışıp da ödenmeyen paralarınızı ve kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz.

KIDEM TAZMİNATI TAVAN FİYATI NE KADAR OLDU?

Haziran ayı enflasyon rakamlarının belli olmasının ardından memur maaş katsayısı da güncellendi. Memur aylık katsayısı 0.130597'den 0.138459'a çıktı. Buna bağlı olarak 1 Temmuz 2019 tarihinden itibaren yıl sonuna kadar işçilere uygulanacak kıdem tazminatı tavanı da 6 bin 380 liraya yükseldi.

KIDEM TAZMİNATI NE KADAR ARTTI?

Kıdem tazminatındaki artış işçinin cebine olumlu yansıyacak. İşçi tavan rakamda 363 TL'lik artışa sahip olurken, yüksek ücret elde eden ve 10 yıl hizmeti bulunan bir kişi için ödenecek kıdem tazminatı 60 bin 170 liradan 63 bin 800 liraya çıkacak.

ASGARİ ÜCRETLİ NE KADAR KIDEM TAZMİNATI ALACAK?

Asgari ücretli bir personel kıdem tazminatı tavan uygulamasından yararlanamıyor. Kıdem tazminatı tavan uygulaması yalnızca 6400 TL ve üzeri brüt ücret sahiplerini kapsıyor. Asgari ücretli bir çalışan 10 yıl hizmetinin ardından 25 bin 584 TL kıdem parası alabilir.

KIDEM TAZMİNATI TABANI NE KADAR?

Kıdem tazminatı taban rakamı da merak konusu. Asgari ücretliler kıdem tazminatını taban rakam üzerinden alıyor. Kıdem tazminatının ödeneceği en alt limit olan taban fiyat 2 bin 584 TL olarak belirlendi. Bir işçi çalıştığı yıl çarpı 2 bin 584 TL yöntemi ile alacağı tazminatı hesaplayabilir.

KIDEM TAZMİNATI HESAPLAMA NASIL YAPILIR?
Kıdem tazminatı, çalıştığı her 1 yıl için 30 günlük brüt ücreti kadardır. 1 yıllık kıdemi olan işçi 1 aylık brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı alabilmektedir. 1 yılın altındaki süreler için orantılı olarak hesaplama işlemi gerçekleştirilir. İşçinin brüt ücreti hesaplanırken sürekli olarak yapılan yardım ve primler de dahil olur. Bu sebeple, kasa tazminatı, yemek yardımı, çocuk zammı gibi ödemeler de işçinin brüt ücretine dahil edilir ve bu ücret üzerinden kıdem tazminatı hesaplanır.

KIDEM TAZMİNATI TAVAN VE TABAN HESAPLAMA

Asgari ücrete yüzde 26,05 zam yapılması sonrası yeni asgari ücret bin 603 liradan 2 bin 20 TL'ye çıkarıldı. Yapılan zam sonrası brüt asgari ücret de 2 bin 29 liradan 2 bin 558 liraya yükseldi. Böylece en düşük kıdem tazminatı tutarı da 2 bin 558 liraya çıktı. En yüksek kıdem tazminatı tutarı ise 5 bin 434 liradan 6 bin 16 liraya yükseldi.

KIDEM TAZMİNATI NEYE GÖRE BELİRLENİR?

İşçinin kıdem tazminatı hesabında çalıştığı süreye bakılır. Her tam yıl için işverence, işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. 1 yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Kıdem tazminatının hesaplanması, işçinin son brüt ücreti üzerinden yapılır. Brüt ücret sadece işçinin maaşından ibaret değildir. Yemek yardımı, yol parası ya da ikramiye gibi ödemeler de brüt maaş hesabında ve kıdem tazminatı ödemesinde dikkate alınır.