EYT’liye hesaplı emeklilik! Son aşamaya gelindi... Şartları tamamlayan EYT kapsamına girecek | Kaç lira ödenecek? Borçlanma ne zaman yapılmalı?

Sayıları milyonları bulan Emeklilikte Yaşa Takılanlar için artık son dönemece girildi.

Prim ve süre açısından eksikleri olanlar bunları tamamlayarak sisteme girip emeklilik hakkı kazanacak.

Toplamda sayıları 4,5 milyonu bulan Emeklilikte Yaşa Takılanlar, Aralık'ta Meclis'e gelecek ve Ocak 2023'te de yürürlüğe girecek yasayla emekli olabilecek.

Buna göre EYT yasası çıktığında prim ve süre açısından eksikleri olanlar bunları tamamlayarak sisteme girebilecek ve emeklilik hakkı kazanacak.

Primini doldurup sigortalılık süresini doldurmayanların ise beklemesi gerekecek.

Düzenleme Eylül 1999 öncesini kapsadığı için Eylül 2024'e kadar tüm EYT'liler sigortalılık süresini doldurmuş olacak.

EYT'nin kapsamı belirlenirken sigorta kolları açısından bir ayırım söz konusu olmayacak.

Bağ-Kur kapsamında iş yeri açan, şirket ortağı olup primini donduranlar bu süreleri canlandırarak prim gün sayısını primlerine ekletebilecek.

EYT düzenlemesi nasıl çıkarsa çıksın emekli aylığının miktarı kişiye özel olacak.

Kıdem tazminatı ise mevcut sisteme göre belirlenecek.

Buna göre her bir çalışma yılı için 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı verilecek.

BORÇLANMA NE ZAMAN YAPILMALI?

Türkiye'de emeklilik için mevcut yasalara göre 3 şart gerekiyor.

Prim, yıl ve yaş. 8 Eylül 1999 öncesi için SSK'da primler işe giriş tarihine göre 5000 ile 5975 gün arasında değişirken, bu tarihten sonra işe girenler için yıl şartı kalkıyor ancak prim şartı 7 bin güne çıkıyor.

Bağ- Kur'da ise kadınlar için 7200 erkekler için 9 bin gün prim gerekiyor. Bakıldığında emekli olabilmek için mutlaka istenen prim gün sayısını doldurmak lazım.

Bu günlerde milyonlarca vatandaşın beklediği EYT düzenlemesi çıktığında da yine emeklilik için prim gün sayısı önem kazanacak. 8 Eylül 1999 öncesine dönüldüğünde bile SSK'da en az 5000 gün gerekecek.

BORÇLANMA İMKANI VAR

Prim günlerini tamamlamak için yasalarımız değişik kesimlere borçlanma imkanları sunuyor. Bunlardan en çok bilinenleri ise doğum ve askerlik borçlanmaları... Borçlanma parasını ödeyerek toplu olarak prim satın alma anlamına geliyor.

Erkekler askerlikte geçen sürelerin parasını ödeyerek prim gün sayılarına ekleyebiliyor. Kadınlar da sigortadan sonraki 3 çocuğa kadar doğum borçlanması yapabiliyor. Her bir çocuk için 720 gün satın alınabiliyor.

Böylece üç çocuk için 2316 gün satın almak mümkün. Gurbetçiler ise yurt dışındaki günlerini satın alarak Türkiye'den emekli olabiliyor.

KAÇ LİRA ÖDEMEK GEREK?

Prim satın alma işleminde tutarlar yürürlükteki asgari ücrete göre belirleniyor. En düşük ödeme asgari ücretten hesaplanırken tavandan ödeme ise bunun 7.5 katı kadar oluyor.

Ödeme miktarları brüt ücretin yüzde 32'si olarak hesaplanıyor. Buna göre bu yılki hesaplar da mevcut asgari ücrete göre yapılıyor. Bugün 6471 lira olan brüt asgari ücrete göre en düşük aylık ödeme 2.070 TL olarak alınıyor.

Dolayısıyla askerlik ve doğum borçlanmasında bu rakam kullanılıyor. Örneğin 1 çocuk için en düşük borçlanma 49.680 TL olurken en düşük 18 aylık askerlik borçlanması ise 37.260 TL'yi buluyor.

Tavandan ödemek isteyenler ise bunun 7,5 katını ödemek durumunda. Buna göre tavandan 18 aylık askerlik borçlanması 279 bin 450 TL olurken bir çocuk için tavandan doğum borçlanması 372 bin 600 TL'yi buluyor. Siz iki rakam arasında bir rakam da belirleyebiliyorsunuz.

Burada aralık ayı önem kazanıyor.

EYT düzenlemesi de aralıkta açıklanacak, bu yönüyle önemli bir ay ancak hesaplı borçlanmak için de son ay olarak düşünülebilir.

ASGARİ ÜCRET ÜZERİNDEN

Borçlanmalar aralık sonuna kadar bugün geçerli olan asgari ücret üzerinden yapılacak. Yani borçlanma miktarı en düşük aylık olarak aralık sonuna kadar 2.070 lira olarak uygulanacak. Ocak ayında 2023 yılı için yeni belirlenecek asgari ücret devreye girecek ve borçlanma rakamları yükselmiş olacak.

Yeni asgari ücret aralık ayında belli olacak. Genellikle enflasyon üzerinde artış yapıldığı düşünülürse asgari ücretteki artış yüzde 40- 70 arasında olacak. Ortalama yüzde 50 bile artış olsa aylık ödeme 3.105 TL'yi bulacak.

Bir çocuk borçlanmasında fazla ödenecek para 24 bin 840 lira, 18 aylık askerlik borçlanmasında ise 18 bin 630 lira olacak. Bu durumda aralık ayında borçlanan birisinin cebinde 20 bin liradan fazla para kalmış olacak.

EYT SONRASI YENİ DÖNEM

EYT'de sonrasında ne olacak? İşveren açısından sonuçları ne? EYT'li açısından sonuçları ne olacak? Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem, A Haber canlı yayınında konu ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Ciddi bir oranda çalışan EYT'li var. Emekli olmak kıdem tazminatı almayı gerektiren maddelerden birisi. Siz emekli olmak için müracaat etmeden önce mutlaka çıkış yapmanız lazım. Bir tazminat hakkı olacak bütün çalışanların.

Birçok iş yerinde böyle bir kaynağa ihtiyaç var.

İŞVEREN AÇISINDAN SONUÇLAR

1)Çalışan EYT'linin tazminatı...

2)Ayrılacaklar için kalifiye eleman kaybı

3) Çalışacaklar için Sosyal Güvenlik Destek Primi

EYT'Lİ AÇISINDAN SONUÇLAR

1)Dilekçe verme zamanı

2)Çalışmaya devam etme kararı

3)Maaş ve tazminat hesabı

EYT'DE MERAK EDİLEN SORULAR

EYT düzenlemesine ilişkin sorular merak ediliyor. Sigorta süresi bitmeyenler kapsama girecek mi? EYT kapsamına giren memurlar görevine devam edebilecek mi? EYT'liler tekrar çalışabilir mi? Maaşları kesilir mi? Kesinti ne kadar olur?

Mali Müşavir Emin Yılmaz, tüm detayları tablo üzerinde anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

99 öncesiyle ilgili bir torba yasa hazırlığı var. Muhtemelen Sayın Bakanımız ve Sayın Cumhurbaşkanı vasıtasıyla aralık ayında ve şubat ayında kademeli olarak ilerleyen dönemde EYT yasasıyla emekli olacaklar.

Ben emekli oldum devamında çalışacağım. Çalıştığım zaman emekli maaşım kesilir mi? Herhangi bir kesinti var mı? Gibi birçok soru soruluyor.

EYT ile ilgili 8 Eylül 99 öncesi işe giren SSK, Bağ-Kur, emekli sandığının tamamını kapsıyor.

ÇALIŞABİLİR MİYİM?

Bununla ilgili statü önemli. Statüden kasıt 4a üzerinden emekli olduk SSK üzerinden işe girdiği zaman SGDP kesintisi oluyor ve çalışma hayatına devam ediyor.

Devlet memurluğu yapabilir mi çalışabilir fakat emekli maaşının kesilmesi lazım.

1) EYT'DE SAYI BELLİ OLDU

*İlk etapta 1,5 milyon kişi emekli olacak.

- Demek ki 1.5 milyon kiş bizim öteden beri söylediğimiz prim ve yıl şartını tamamlayan kişiler bunlar.

HABERİN VİDEOSUNU İZLEMEK İÇİN TIKLAYIN

*Kalanlar prime göre kademeli olarak emekli edilecek.

- Yani primini tamamlamak gerekiyor.

2) EMEKLİYE ASGARİ ÜCRET

*En düşük emekli maaşı artacak.
*Asgari ücret burada ölçü olacak.

*3600 ek gösterge farkı maaşlara eklenecek.
*Hazırlık ve hesaplamalar başladı.

3) SÖZLEŞMELİ KADROSU GENİŞLİYOR

*Sözleşmeliye kadroda sona gelindi.
*Kadro çalışmasına çağrı merkezleri de katılıyor.
*Toplam sayı 600 bini bulacak.

4) ÜCRETTE KAYIP BİTİYOR

*Gelir vergisi dilimleri değişiyor.
*Ücretlerdeki vergi kayıpları bitiyor.

EYT'DE PRİM HESABI NASIL YAPILACAK?

Özellikle formülle birlikte soru işaretleri beraberinde geldi. Bunlardan biri de prim hesaplaması oldu.

08.09.1999 öncesi işe giren herkes EYT'li mi? EYT'de prim hesabı nasıl yapılacak? Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, A Haber canlı yayınında örnekler üzerinden EYT'de merak edilenleri anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EYT'nin milat tarihi dediğimiz 08.09.1999 öncesinde işe girenler herkes emekli olacak mı olmayacak mı, onunla ilgili primleri ne kadar olacak uzman olarak tahminlerde bulunuyoruz biz.

Şu anki yasalar üzerinden değerlendiriyoruz. Yasa koyucu aralık ayında bununla ilgili detaylar açıklandığı zaman da her şey netleşmiş olacak.

Ama şu anda nasıl hesaplıyoruz? Bildiğimiz gibi bizim 3 kurumumuz var. SSK, Bağkur, emekli sandığı üzerinden değerlendiriliyor.