EYT'de son dönemece girildi! 18 yaş öncesi de dikkate alınacak

Milyonlarca memur, SSK'lı, Bağ-Kur'lu, tarım sigortalısının merakla beklediği emeklilikte yaşa takılanlar düzenlemesinde son dönemece girildi. Emeklilik hesabında 18 yaş öncesi sigorta da dikkate alınacak. Bu yaştan önceki çalışmaların emekliliğe etkisinde Nisan 1981 tarihi önem taşıyor.

Sabah Gazetesi'nden Hazal Ateş'in haberine göre Emeklilik başlangıcı 18 yaşının doldurulduğu tarih kabul edilmekle beraber 8 Eylül 1999 öncesi farklı hesaplanıyor.

İşsizlik Sigortası Kanunu yürürlüğe girmeden önce (8 Eylül 1999 öncesi) sigortalı olanlar için Sosyal Sigortalar Kanunu geçerli olup işe girişin 18 yaş öncesinde ya da sonrasında olmasına bakılmadan giriş tarihine göre kademeli sisteme tabi bulunuyor.

Yine 18 yaş altı çalışmada sigorta başlangıcı olarak kabul edilmenin bir başka istisnası da 1 Nisan 1981 yılı öncesinde işe girilmesi. Bu dönemde çalışmaya başlayanlar yaşları 18'in altında da olsa ilk defa sigortalı olunan tarih kabul ediliyor, bu da emekliliği öne çekiyor.

Bu gruptakiler 14 yaşında ilk defa sigortalı olsa da sigortalılık başlangıcı kabul edilerek emeklilik şartları buna göre hesaplanıyor. 18 yaşından önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dâhil ediliyor. EYT 18 yaş öncesi bazı soruların yanıtları şöyle:

18 YAŞ ÖNCESİ YAPILAN SİGORTA EMEKLİLİĞİ ÖNE ÇEKER Mİ?
18 yaş öncesi sigortanın emekliliğe etkisinde Nisan 1981, Eylül 1999 öncesi önem taşıyor. 18 yaş öncesinde ya da sonrasında olmasına bakılmadan işe giriş tarihine göre kademeli sisteme tabiler. Ancak sigortalılık süresinin bu yaşın doldurulduğu tarihte başlayacağına yönelik hüküm 1 Nisan 1981 öncesi sigortalı çalışmaya başlayan SSK'lıları etkilemiyor.

SİGORTALI BAŞLAMAYA 18 YAŞINDAN ÖNCE BAŞLAYANLAR EYT'DEN NASIL YARARLANACAK?
18 yaş öncesinde sigorta girişi emeklilik şartlarının belirlenmesinde dikkate alınır. Örneğin Ocak 1982 doğumlu bir kişi, Ocak 1999 tarihinde SSK'lı çalışmaya başladı. Bu kişi henüz 18 yaşını doldurmamakla beraber Eylül 1999 öncesi yapılan sigorta girişi nedeniyle EYT'ten yararlanabilecek. Eylül 1999 öncesinde yapılan sigorta girişi EYT düzenlemesinden yararlanma hakkı sağlayacak.

ÇOCUK YAŞTA SİGORTANIN MALULLÜK VE YAKINLARA ÖLÜM AYLIĞINDA BİR ROLÜ VAR MI?
Genel Sağlık Sigortası, kanuna göre uzun vadeli sigorta olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına tabi çalışmak sigorta başlangıcı olarak kabul ediliyor. Bunun için de 18 yaşın doldurulduğu tarih başlangıç kabul ediliyor. Bu tarihten önceki süreler için ödenen primler sadece prim ödeme gün sayısı hesabına katılıyor. Ekim 2008 öncesine ölüm ve malullük aylıklarında uygulanmıyor.

EYT YASASI ÇIKMADAN YAPTIRILAN YAŞ DÜZELTMESİNİN BİR ETKİSİ OLUR MU?
İlk defa sigortalı çalışılmaya başlanan tarihte nüfus kaydındaki doğum tarihi geçerli kabul edilir. İlk defa çalışmaya başladıktan sonra mahkeme kararıyla yapılan düzeltmeler emeklilik işlemlerinde geçerli kabul edilmiyor. Sigortalı olunan tarihten önce yapılan yaş büyütmeleri emeklilik açısından kabul ediliyor. Dolayısıyla yaş düzeltmenin EYT'ye bir katkısı bulunmuyor.

BİRDEN FAZLA SİGORTA SİCİL NUMARASININ OLMASI EMEKLİLİĞİ OLUMSUZ ETKİLER Mİ?
Birden çok SSK numarası ciddi sıkıntılara neden olabilir. Emeklilik öncesi mutlaka sicil numaralarının birleştirilmesi gerekir. EYT yasası çıkmadan önce sivil numarası, hizmet dökümü kontrolü yapmanızda fayda bulunuyor.

BORÇLANMA EMEKLİLİĞİ NE KADAR ÖNE ÇEKER, STAJ DÖNEMİNİ BORÇLANMAK MÜMKÜN MÜ?
Sigortalı çalışmadan önce askerliğini yapanlar prim günü eksik olmasa da borçlanmaya giderek erken emekliliğe hak kazanabilir. Bazı durumlarda bir günlük borçlanma emeklilik tarihini 1 yıl öne çekebilir. Eğitim döneminde stajlarda uzun vadeli sigorta primi olarak ödenmiyor. Bu nedenle sigorta başlangıcı kabul edilmiyor. Ancak doğumda başlangıç olarak kabul ediliyor

PRİM GÜNÜ EKSİK OLANLAR NE YAPMALI?
Prim gün sayısı eksik olanlar ise doğum borçlanması, askerlik, yurtdışı borçlanması yaparak prim gün sayısını tamamlayarak EYT kapsamında emekli olabilecek. Kadınlar 3 defa doğum tarihinden sonra 2 yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması şartıyla süreleri borçlanabilecek. Doğum borçlanması ile her bir çocuk için 720 güne kadar borçlanma imkânı bulunuyor.

KİMLER 15 YIL 3600 GÜNLE EMEKLİ OLABİLİYOR?
İşsizlik Sigortası Kanunu'na göre 8 Eylül 1981'den önce işe başlayan kadınlarla 8 Eylül 1976'dan önceki erkekler 15 yıl sigorta süresi, 3600 günle emekli olabilir. Bu kapsamda kadınlar 50, erkekler 55 yaşında emekli oluyor. Kanuna göre 23 Mayıs 2002'de 15 yılı dolduran kadınlar 50, erkekler 55 yaşını doldurduysa 3600 gün malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları primi ödemiş olanlar istediklerinde emekli olabilir.