EYT’DE İKİ ÖNEMLİ GELİŞME! Yıl ve prim değişecek mi? 8 Eylül 1999 öncesi mi emekli olacak? Kısmi emeklilikte EYT’den yararlanma şartları neler?

EYT son dakika haberleri ardı ardına geliyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesine ilişkin "EYT'de 1999 öncesi 5000 prim gün şartını değiştirmiyoruz" dedi.

Primi eksik olanlar borçlanacak. Borçlanma asgari ücret ile yapılıyor.

Uzmanlar, ocak ayında asgari ücret artacağı için aralık sonuna kadar borçlanma durumunuz varsa mutlaka borçlanın diyor. EYT'de asgari ücret üzerinden priminiz yatırıldığında taban fiyatlanması yapılacak.

Primi asgari ücret üzerinden yatanlar yine o miktar üzerinden maaş alacaklardır. Emeklilik için borçlanma başvurusu e devlet üzerinden yapılacak.

Vatandaşlar "EYT son dakika haberleri neler?", "Bugün EYT ile ilgili yeni gelişme oldu mu?", "EYT primi, gün sayısı, çalışma yılı belli mi?", "EYT ile ne kadar maaş alınacak?", "EYT ile kıdem tazminatı ne kadar artar?", "EYT kimleri kapsıyor kimleri kapsamına giriyor?", "EYT ne zaman çıkacak?", "Düzenleme kimleri kapsayacak?", "Ben EYT'li miyim?" gibi soruların yanıtlarını merak ediyor. Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem, EYT'nin bugüne kadar konuşulmayan 2 yeni tarafını A Haber canlı yayınında anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

"EYT ÇÖZÜLÜYOR DİYE RAHATSIZ OLDULAR"

Aslında ben iki yeni tarafını anlatacağım bugüne kadar konuşmadığımız. Fakat önce şunu söyleyeyim Sayın Bakan da söyledi 5.000 gün değişmiyor vs. bununla ilgili bazı yayınlar yapıldı işte EYT onların istedikleri gibi toplumu gerecek bir durumda çıkmayacak ya EYT çözülüyor ya çok rahatsız oldular nasıl kaşırız bunu diye bak işte 1.5 milyon dedi Sayın Bakan, sonrakiler olmayacak gibi yayınlar oldu.

Onlara çok net cevap verdi Sayın Bakan da bir kere daha söylemiş olayım. 1.5 milyon kişiden kastı aslında EYT için prim ve yıl şartını tamamlamış arkadaşlarımız. Dolayısıyla bunlar hemen emekli olacak. Sonrası olamayacak yayınlarına karşı şu cümleyi kurdu zaten biz de zaten aylardır bunu tekrarlıyoruz kademeli emeklilik dediğimiz sonra herkes yılını ve primini doldurduğu zaman emekli olacak.

O yayınların doğruluğunu ispatlayacak hiçbir cümle yok. Kimse endişe etmesin. Şunu söylüyorum ben aylardır prim gerekiyor yıl gerekiyor mutlaka hazırlığınızı yapın.

İKİ ÖNEMLİ GELİŞME

Şimdi iki tane önemli gelişme birisi kısmi emeklilik. Bir borçlanma meselesi. Eğer priminiz eksikse şimdi baktınız en az 5.000 gün lazım SSK için sizin de 3.000 gününüz var, 4.000 gününüz var, ne yapabilirim? İşte borçlanma imkanları var. Birisi askerlik borçlanması erkekler için. İkincisi doğum borçlanması kadınlar için. Bağ-Kur'lular için ihya imkanı var.

Hizmet tespit davası açma imkanı var geçmişte sigortasız çalışılan dönemler için. Bir başka imkan isteğe bağlı sigorta yani bunların hiçbirisini yapamıyorsunuz, borçlanma hakkınız yok SGK'ya gidip bir dilekçe veriyorsunuz isteğe bağlı sigorta ile eksik primlerinizi ödeyebiliyorsunuz. Bu borçlanma prim tamamlama imkanlarını mutlaka kullanalım.

Bir imkan daha var ki o da kısmi emeklilik dediğimiz şey. Zaten 8 Eylül 99 öncesinde sigortalı olmuş ve kısmi emeklilik şartları 3.600 gün yani 10 yıl primi olan kısmi emekli oluyor.

Mevcut duruma göre kısmi emeklilikte SSK'da sizin 3.600 günü tamamladığınız tarihe göre 52 yaşından başlayıp kadınlarda 58'e, Erkeklerde de 56'da başlayıp 60'a kadar çıkıyor.

Ama şunu söylüyoruz EYT için 8 Eylül 99 öncesi şartlara dönülüyor. Öncesinde kısmi emeklilik şartları şöyleydi. 3.600 gününüz olacak kadınlarda 50 yaş erkeklerde 55 yaş. Eğer kısmi emeklilikte de 8 Eylül 99 öncesine dönülürse 52'den 58'e, 56'dan 60'a giden yaşları bir kenara bırakacağız yaş şartı kadınlarda 50, erkeklerde 55 olacak.

Yani 8 Eylül 99 öncesine dönüldüğünde kısmi emeklilik için eğer 3.600 gününüz varsa kadınlar 50 erkekler de 55 yaşında emekli olacak.

Bu kısmi emekliliğin bir de Bağ-Kur tarafı var. Orada da 10 yıl değil 15 yıl gerekiyor yani 5.400 gün gerekiyor. Hem erkek için hem kadın için. 99 itibariyle bu 5.400 güne tamamlamaya kaç gün kalmışsa ona göre de bir yaş şartı belirleniyor. Kadınlarda 50 – 60 arasında, erkeklerde de 55-62 arasında. Dolayısıyla yine burada da 8 Eylül 99 öncesine dönüldüğünde erkekler 55 kadınlar 60 yaşında ve 15 yıl primle emekli olacaklar. Yani isteğe bağlı sigorta yapan büyüklerimiz var ya gidip Bağ-Kur ödüyorlar onlar 5.400 günü tamamladıklarında yani 15 yıllık primi eğer kadın 50 yaşındaysa erkek de 55 yaşındaysa emekli olabilecek.

Kısmi emeklilikte EYT'den yararlanma şartları böyle olacak inşallah.

Toplu ödemede de şöyle bir durum var yaş gelmiş artık 60-65 yaşına ama geçmişte çalışamamış dolayısıyla bu insanlar da 3.600'e tamamlamak istiyorlar onlar için de bir kereliğine bir toplu ödeme imkanı getirilebilir diye o talebi de yinelemiş olayım.

Çok kafa karıştırmaya başladılar. Kafa karıştırmaya gerek yok herkes net olsun az kaldı…

EYT'de Aralık tarihi artık netleşmiş durumda. Çalışmalarda da sona gelindi. İlk kez bir rakam da telaffuz edildi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, "EYT düzenlemesini Aralık ayı içerisinde Meclis'e sunacağız. EYT ile emekli olacak 1.5 milyon kişi var. EYT bekleyenlerin yüzde 87'si bir işte çalışıyor." açıklamasında bulundu.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Çetin Ateş, A Haber canlı yayınında konu ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EYT süreci devam ediyor. Sayan Bakanın daha önceki açıklamalarını destekleyecek yeni açıklamalar geliyor. Ama bizzat kendi açıklamalarını dinlesek daha doğru bilgileri elde etmiş oluyoruz.

Sayın Bakanın açıklaması daha önceki verilen rakamlar 1-1.5 milyon arasında verilen rakamlardı. Tabii bunların büyük bir kısmı çalışma hayatının içerisinde olan vatandaşlar. Dolayısıyla İşverenlerin burada bir sıkıntısı var.

"GERİ DÖNÜŞÜ YOK"

İşverenler yetişmiş elemanlarını kaybetme telaşındalar ama şu bir gerçek ki EYT çalışmasının artık bir geri dönüşü yok ve ilk etapta prim ve yıl şartını dolduran yaklaşık 1-1.5 milyon arasında kişinin emekli olacağı artık belli oldu.

EYT'LİLER NE ZAMAN MAAŞLARINI ALACAK?

Bu Aralık ayında Meclis'e gelecek. Ocak ayında başvurular başlayacak ve ilk grup EYT'li Şubat ayında maaşlarını hesaplarından çekebilecekler. Şu anki açıklamalardan çıkarılacak sonuç bu.

Ben yaş haddi olduğunu düşünmüyorum. Eğer yaş haddi olsa 1.5 milyon emekli sayısı çıkmaz.

Ama şurasında bir açıklık görebiliriz. 8 Eylül 99 öncesi girenlerde yaş haddinin olacağını ben yine tahmin etmiyorum. Ama daha sonra 2000-2008 arası ve 2008'den sonra işe girenlerde prim ve yaş şartının olabileceğini tahmin ediyorum.

Sayın Bakanın verdiği 1.5 milyon sayısı yaş sınırı olmadan emekli olabilecek eksi EYT'liler dediğimiz gruplardan bahsediyoruz.

Sayın Bakanın ifadesi bir sonraki kademeden emekli olacaklar için olabilir.

Mutlaka bir kademe oluşacak. Hazırda bekleyen hiçbir sorunu olmayan 1.-1.5 milyon arasında EYT'li var. Bunlar birinci grup dediğimiz EYT'liler. Bunlar yasa çıktığı zaman hemen emekli olabilecek vatandaşlar ancak bunun yanında prim eksiği olan birçok vatandaş var. Geriye kalan 2.5 milyon civarında vatandaşın primleri eksik.

25 yılı dolduracak olanlar var. Mesela 99'da işe giren bir erkek çalışan 2024'te dolduracak doğal olarak yayılacak bu kalan 2.5 milyon prim eksiğini ve yıl şartını tamamlayarak kademli olarak ileri tarihlerde emekli olacağı için otomatik olarak ortaya bir kademe çıkıyor.

Bu da şu demektir bütün EYT'lilerin emekli olabilmesi için önümüzde yaklaşık 5-6 yıllık bir süreç var.

Burada doğal olarak bir kademeli sistem ortaya çıkıyor.

1.5 MİLYON KİŞİ YARARLANACAK

SGK Uzmanı Muhammed Bayram: 1.5 milyon kişi şu an emeklilik şartlarını karşılıyorlar.

Şu anda zaten kadınlar eğer 8 Eylül 99 tarihinin öncesinde işe başlamışsa sigortalılık süresi başlamış oluyor.

Ama erkekler bu süreyi dolduramadı 2024'ü bekleyecekler. O yüzden 1.5 milyon içinde erkek yok.

TAZMİNAT ALABİLECEKLER Mİ?

Evet tazminat alacaklar. Zaten EYT'lilerin yüzde 87'si özel sektör çalışanı. Burada birkaç husus var. Şöyle ki; bu yasa aralık ayında çıkacak. Bununla beraber asgari ücretteki tutara göre emeklilikte kıdem tazminatı üst tavanı hesaplanıyor. O da şu anda 15 bin 371 lira. Burada iş verini korumak adına da bir adım atılıyor. Kişi şu anda eğer 20 bin TL maaş alıyorsa burada kıdem 15 bin 371 TL üzerinden hesaplanıyor. O da çalışanın son ay ki brüt ücreti üzerinden hesaplanan bir tutar bu. Bunun 15 bin 371 TL olduğu farz edelim. 10 yıl çalışmış olsa 153 bin lira alacak, 20 yıl çalışmış olsa 306 bin lira civarında para alacak.

Bu yeni yılda asgari ücretin artmasıyla beraber ki ona da ciddi bir artış bekliyoruz. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da bunun defalarca müjdesini verdi. Temmuz ayında yapılan biraz kısmı bir artıştı. Asıl artış için ocak ayı işaret edildi. İşte bu noktada tazminat tutarı da yukarı doğru artacak. Yani asgari ücrette yüzde 40'lık bir artış olursa diğer tarafta da yüzde 40'lık bir artış olacak. EYT ile emekli olacak vatandaşlarımız için bu iyi bir nokta.

Özel sektör bu kıdem tazminatları ödemekle mükellef. Yani kişi istifa veya emeklilik suretiyle bir dilekçe verdiği zaman bunu SGK işleme koyacak. O yazıyı alacak kişiler çalıştığı yere götürecek ve emekli olmak istediğini beyan edecek. İşte bu noktada iş veren bunu ödemek zorunda. Çalışma Bakanı Vedat Bilgin, iş verenlerle ilgili bunu görüştüklerini ve bir kolaylık yapılacağının sinyalini verdi. Bunun taksitlere bölünmesi söz konusu. Kamu veya diğer bankalardan kredi çektiğinde belli bir yük alınabilir. Pandemi sürecinden beri iş verenlerin üzerinde ciddi bir yük var.

VATANDAŞ EYT'YE NASIL HAZIRLANACAK?

Yıl sonuna yaklaşırken Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi ile ilgili çalışmalar sürüyor.

EYT'de prim bekleyenler, sigorta süreci, staj mağdurlar... Bu sürecin primden sayılmasını isteyenler var. Bugüne kadar EYT'de hangi formüller geçerli olacak? Şu an masada olan başlıklar neler? Kim ne bekliyor?

Sosyal Güvenlik Müşaviri Çetin Ateş, A Haber canlı yayınında konu ile ilgili detayları anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EYT bir aşamaya geldi artık önümüzdeki ay gibi bir süre kaldı.

Şu ana kadar yapılan açıklamalarda zaten 8 Eylül 99 ve öncesi girişlilerin hepsini EYT'li kabul ediyoruz biz.

Kadınlar 20 yıl 5.000 gün.

Erkekler 25 yıl 5.000 gün şartı kesin. Yani 5.000 günden aşağı primi olanlar hemen emekli olamayacak.

Yapılan hesaplamalarda 1 milyon kişinin ilk etapta emekli olacağı hesap edildi.

Daha sonra yıl ve prim eksiği olanlar ileri tarihlerde kademeli olarak emekli edilecek.

ARALIK AYI OLARAK AÇIKLANMASININ SEBEPLERİ

Teknik olarak bazı detaylar henüz netleşmedi.

Bütçe görüşmelerinin devam etmesi.

SGK EYT İÇİN HAZIR MI?

Doğal olarak bir başvuru yoğunluğu olacak

SGK il müdürlüklerine, aralık ayı işaret edilerek 'kendinizi fiziki ve teknik olarak hazırlayın' uyarısı gönderildi.

VATANDAŞ EYT'YE NASIL HAZIRLANACAK?

Hizmet dökümlerini dikkatlice incelesinler.

Primler konusunda eksiklikleri var mı?

Çizelgede başkalarına ait isimler var mı?

EYT'LİLER BU ÜÇ HARFE DİKKAT!

SGK'da ay 30 gün, yıl 360 gün. Buna dikkat edecekler.

Primlerde (k) (ş) (s) harfleri varsa problem olabilir.

K: KONTROLLÜ İŞYERİ
Ş: ŞÜPHELİ İŞYERİ
S: SAHTE VE PARAVAN İŞYERİ

Borçlanma sürelerini bir kenara not etsinler.

1) EYT'DE SAYI BELLİ OLDU

*İlk etapta 1-1,5 milyon kişi emekli olacak.

- Demek ki 1-1.5 milyon kiş bizim öteden beri söylediğimiz prim ve yıl şartını tamamlayan kişiler bunlar.

*Kalanlar prime göre kademeli olarak emekli edilecek.

- Yani primini tamamlamak gerekiyor.

2) EMEKLİYE ASGARİ ÜCRET

*En düşük emekli maaşı artacak.
*Asgari ücret burada ölçü olacak.