Enerjide on yıllardır bulunamayan rezervler bir anda nasıl bulundu? Berat Albayrak'ın zinciri kıran o sorusu!

Türkiye'nin on yıllardır bulamadığı Doğalgaz rezervlerini birden bire bulması ve peş peşe enerjide tarihe geçen başarılı adımlar atabilmesinin ardında bir kritik sorunun yattığı ortaya çıktı. Bu soru eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak'ın o dönem çalışma arkadaşı olan Bakan Fatih Dönmez'e yönelttiği bir soruydu... Hürriyet'ten Fatih Çekirge filmlere, kitaplara konu olabilecek bir başarı hikayesinin ilk adımlarını kaleme aldı. İşte o satırlar...

Abdülhamid Han gemisinin hikâyesini, Temmuz 2018'e kadar Enerji Bakanı olan Berat Albayrak'ın o dönem çalışma arkadaşı Fatih Dönmez'e sorduğu zincirleri kıran sorudan yola çıkarak yazdım.

1. ABDÜLHAMİD Han gemisi satın alınırken finansman görüşmeleri sırasında Türkiye'ye bir şart koşulmak istenmiş: "Şu bölgelerde araştırma yapamazsınız..."

Tabii o bölgelerin neresi olduğunu çok iyi biliyoruz.

Bugün Türkiye'nin hakkını aradığı bölgeler. Yani Mavi Vatan...

Cumhurbaşkanı Erdoğan o yüzden Abdülhamid Han sondaj gemisini uğurlarken dedi ki: "Şimdi bu şartlarda bu gemiyi paranızla alamazsınız. Kiralayamazsınız..."

O şartlar, Doğu Akdeniz'deki enerji savaşlarıdır...

Peki Türkiye ne yaptı?

İşte bu pazar, o sihirli sorunun hikâyesini yazıyorum.

2. 70 YILLIK KUŞATMA

Türkiye Petrolleri'nin mühendisleri 70 yıldır ısrar ediyordu:

"Karadeniz'de petrol ve gaz var..."

Ancak Türkiye'nin elinde bu araştırmayı yapacak ne gemi ne de teknik güç vardı.

TPAO'nun kısıtlı olanaklarıyla mühendisler gaz ve petrol alanlarına yaklaşıyor ancak derin kazı mümkün olmuyordu.

Ne yapsın Türkiye?

Dünyanın en büyük derin deniz araştırma şirketlerini Karadeniz'e davet etti.

İngiliz BP geldi...

Büyük paralarla anlaşma yaptı. Kazdı. Araştırdı.

Raporu yazdı:

"Ekonomik verimliliği olan bir bulguya rastlanmamıştır..."

Paraları aldı, gitti.

Bu cümlenin tercümesi şuydu:

"Bir şeyler var ama maliyet analizine göre yeterli değil..."

Ama Türk mühendisler ısrar ediyordu:

"Nasıl olmaz?"

Bu defa başka bir şirket, Petrobas davet edildi.

O da geldi. Araştırma için paraları aldı. Sonra aynı cevap:

"Üstünü kapatın."

Ardından dünya devleri çağrıldı...

Uğruna savaşlar çıkarılan Amerikan Exxon Mobil geldi. Paraları aldı. Büyük gösterilerle araştırma yaptı.

Sonuç:

"Boş..."

Öteki dev, Shell geldi. O da paraları aldı. Sonuç yine "Boş"...

Böylece yıllar geçti.

Türkiye enerji açığını kapatmak için her yıl milyarlarca dolar ödüyordu...

Ve geldik bugüne...

Enerji Bakanı Berat Albayrak en yakınındaki isimlere soruyordu:

"Biz bu araştırmaları yapan yabancı şirketlere nasıl inanacağız?"

Ve Albayrak, Fatih Dönmez'e sordu:

"Biz neden milli bir araştırma sistemi kurmuyoruz?"

Yani:

"Biz neden kendi sondaj gemimizle, kendi mühendisimizle araştırmıyoruz?"

Fatih Dönmez gaz ve elektrik konusunda müthiş tecrübeli bir isimdi.

"Hemen çalışmaya başlayalım" dediler.

Evet arkadaşlar...

Karadeniz'de bulunan doğalgazın ardındaki sihirli soru işte budur.

Dahası...

Türk milletini onlarca yıldır boğan enerji kuşatmasını kıran soru budur.

Yani...

Zincirleri kıran soru:

"Biz neden yapmıyoruz?"

3. 6 NİSAN'DA İLK ÇIKIŞ: 'SONDAJ GEMİSİ ALIYORUZ'

Genç ve atak yapısıyla bilinen Bakan Albayrak, Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan onayı alınca kolları sıvamıştı.

Türkiye'nin geleceği için tarihi bir girişimi başlattığına inanıyordu.

Ve 6 Nisan'da ilk açıklamayı yaptı: "Tarihimizde ilk defa inşallah bu yıl alımını gerçekleştireceğimiz arama sondaj gemimizle, yılda en az Akdeniz'de 2 tane, Karadeniz'de 2 tane olmak üzere her yıl kuyu kazacağız. Türkiye olarak biz artık büyük ve güçlü ülke Türkiye diyorsak, bu alanda da kendi mühendisimiz, gemilerimiz, arama sondaj platformlarımızla olmak zorundayız. İnşallah bunun neticesi noktasında önemli adımlar atacağız."

4. TÜRK BAYRAKLI ARAŞTIRMA DÜNYAYA İLAN EDİLİYOR

Bakan Albayrak, bütçe toplantısında şöyle diyordu: "Doğalgaz ve petrol arama çalışmaları kapsamında Barbaros Hayrettin Paşa ve Oruç Reis gemilerimizle hem Akdeniz hem Karadeniz'de detaylı sismik aramaları yürütüyoruz. Bütün dünyaya sesleniyorum: 'Türkiye olarak sondaj faaliyetleri petrol ve gaz arama faaliyetleri noktasında, Türkiye'nin sahip olduğu, Türk Bayrağı'nın dalgalandığı gemilerimizle yelken açıp dolaşacağız.'"

5. FATİH'TEN MÜJDE

2018 sonuna doğru araştırmalar hızlanmış, ilk bilgiler de gelmeye başlamıştı.

İşin tuhaf tarafı, dünyanın dev şirketlerinin araştırma yapıp "Burada önemli bir şey yok" dedikleri bölgelerden geliyordu mesajlar...

Ve 21 Ağustos 2020'de Cumhurbaşkanı Erdoğan müjdeyi verdi: "Karadeniz'de 320 milyar metreküplük doğalgaz rezervi bulundu. 2023'te Karadeniz gazı milletin kullanımına açılacaktır."

6. ALBAYRAK'IN ŞÜKRETTİĞİ GÜN

Müjdeli haberin verildiği günün ertesinde Berat Bey'le bir telefon konuşması yapmıştık...

Sormuştum: "Haberi ilk aldığınız anda ne hissettiniz?"

Heyecan katsayısı yüksek bir sesle şöyle demişti: "O an sadece şükrettim. Bir milletin geleceği için, çocuklarımızın geleceği için muazzam bir keşiftir bu. Çok şükür..."

Ve sonra devam etmişti: "Düşünün ki bu milletin her yıl üzerine gelen 40 milyar dolarlık yük artık kalkıyor. Bu müthiş bir şey... Bağımsızlığımız için, geleceğimiz için tarihi bir gelişme. Türkiye artık büyükler ligine yükselmiştir. Yıllarca yabancı enerji şirketlerinin sondajlarına bakan bir Türkiye, artık kendi yerli ve milli sondajlarını yapmaktadır. Sonuç da işte böyle müjdeyle ortaya çıkmıştır."

Evet arkadaşlar...

Berat Albayrak ve Fatih Dönmez elbette Erdoğan'ın desteğiyle Türkiye'nin geleceği için tarihi bir iş yapmışlardır.

Berat Bey'i, çeşitli nedenlerle eleştirenleri bilmem.

Benim bildiğim işte bu sihirli soru ve Türkiye gerçeğidir...

Enerji kuşatmasındaki zincirlerin kırılmasıdır.

Bu nedenle Berat Albayrak'ın hakkı teslim edilmelidir.

Peki o gemiler alınmasaydı ne mi olurdu?

İşte cevabı...

7. AMANSIZ MÜCADELE

Hatırlayın. Bir dönem Doğu Akdeniz'de büyük bir gerilim yaşanmıştı.

Savaş gemileri burun buruna geliyor. Bir Fransız savaş gemisini Türk savaş gemisi gövdesiyle uzaklaştırıyordu.

Niye?

Doğu Akdeniz'deki bu enerji alanları için.

Yunanistan, İsrail'den Mısır'a, Suudi Arabistan'dan Fransa'ya kadar savunma anlaşmaları yapmıştı. Dev enerji şirketlerine bu alanlarda gaz ve petrol aramaları için ruhsatlar vermişti. Amaç Türkiye'yi Münhasır Ekonomik alanlar açısından Doğu Akdeniz'de daracık bir bölgeye sıkıştırmaktı.

Peki Türkiye'nin hakları...

İşte Libya ile yapılan anlaşmanın sırrı buradaydı. Bu anlaşma sayesinde Türkiye sıkıştırılmak istendiği dar alandan çıkmış, kendi haklarının bulunduğu sularda enerji aramaya başlamıştı.

Şimdi soralım:

- Eğer bugün Türkiye'nin kendi sondaj gemileri olmasa, hangi ülke ya da dev şirket Türkiye için sondaj yapardı?

Elbette hiçbiri.

Yapsalar da onlarca şart koşarlardı.

Tıpkı Türkiye'ye F-16 satmak için "Yunanistan karasularında uçuramazsın" şartı koymaya çalışan ABD Kongresi gibi.

Yıllarca insansız hava araçlarını satmayan ABD, sonunda Türkiye'yi dünyanın en gelişmiş insansız hava araçlarını yapan ülke konumuna getirmedi mi?

Dünyada açık olan şudur arkadaşlar: Yerli ve milli teknolojin yoksa, dünyanın birinci liginde kendi çıkarlarını koruyamazsın. Sürekli bağımlı ve ikinci sınıfta kalırsın.

TÜRKİYE'Yİ YENİ BİR DÖNEME SOKAN DEV ENERJİ HAMLESİ NASIL BAŞLADI?

Türkiye'yi yeni bir döneme sokan dev enerji hamlesi nasıl başladı?

Her şey Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ve Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı olarak görev almış Berat Albayrak'ın 6 Nisan 2017 tarihinde yaptığı o tarihi konuşmasıyla başladı.

O DÖNEM ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI GÖREVİNİ ÜSTLENİYORDU

Berat Albayrak, o dönem Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı görevini yürütüyordu.

6 NİSAN 2017

"YILDA EN AZ KARADENİZ'DE 2 TANE AKDENİZ'DE 2 TANE HER YIL KUYU KAZACAĞIZ"

"Tarihimizdeki ilk defa inşallah bu yıl alımını gerçekleştireceğimiz arama sondaj gemisiyle yılda en az Karadeniz'de 2 tane Akdeniz'de 2 tane her yıl kuyu kazacağız"

9 HAZİRAN 2017

BAKAN ALBAYRAK TPAO BARBAROS HAYRETTİN PAŞA GEMİSİ'NDE AÇIKLAMARDA BULUNDU

'Türkiye olarak biz artık büyük güçlü Türkiye diyorsak bu alanda da kendi mühendislerimiz gemilerimiz, arama sondaj platformlarımızla olmak zorundayız. İnşallah bunun bir neticesi noktasında da önemli adımlar atacağız'

9 TEMMUZ 2017

"PETROL VE DOĞALGAZ FAALİYETLERİNE ODAKLANDIK"

Bakan Albayrak, "Arama ve üretim faaliyetleri ekseninde denizlerimizde petrol ve doğalgaz faaliyetlerine odaklanmış bulunuyoruz. Akdeniz havzasında ve Karadeniz'de sismik araştırmalarımız yoğun bir biçimde devam ediyor" dedi.

28 TEMMUZ 2017

BERAT ALBAYRAK AKADEMİSYENLERLE İSTİŞARE TOPLANTISINDA

"İnşallah bu yılın son çeyreğinde envanterimize alacağımız kendi sondaj gemimizle kendi mühendislerimizle Türkiye olarak biz kendimiz yapacağız"

10 AĞUSTOS 2017

"KENDİ HUKUKUMUZA DAYALI BÖLGELERDE DAHA AKTİF OLACAĞIZ"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, "Burada ciddi keşifler oluyorsa bizde kendi hukukumuza dayalı bölgelerde daha aktif olacağız" diye konuştu.

12 AĞUSTOS 2017

18 MART ÇAN TERMİK SANTRALİ MÜDÜRLÜĞÜ ZİYARETİ

Bakan Albayrak, "Tüm bu çerçevede kendi personelimizle daha aktif bir rol üstleneceğiz" dedi.

11 EKİM 2017

BAKAN BERAT ALBAYRAK 8.TÜRKİYE ENERJİ ZİRVESİ'NDE

"Bu yıl bitmeden ilk derin sondajımızı yapacağız. Türkiye yeni dünya düzeninde çok farklı bir şekilde yol alıyor"

3 KASIM 2017

7. ULUSLARARASI DOĞALGAZ KONGRESİ: SONDAJ ÇALIŞMALARIMIZI SON SÜRAT DEVAM ETTİRECEK BİR TÜRKİYE PETROL'LERİ VAR

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, "Bu yıl bitmeden envanterimize katacağımız kendi sondaj gemimizle Akdeniz'de artık 2018'de kuyularımızı sondaj çalışmalarımızı son sürat devam ettirecek bir Türkiye Petrol'leri var" dedi.

20 KASIM 2017

2018 YILI BÜTÇESİ PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU: AKTİF BİR STRATEJİYİ DEVREYE ALIYORUZ

Bakan Albayrak, "Akdeniz ve Karadeniz'in her birinde ayrı ayrı sondaj çalışmaları yapmak suretiyle petrol ve doğalgaz aramacılığında aktif bir stratejiyi devreye alıyoruz" dedi.

14 ARALIK 2017

BAKAN BERAT ALBAYRAK 2018 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE KANUNU GÖRÜŞMELERİNDE DÜNYAYA SESLENDİ

"Doğalgaz ve petrol arama çalışmalarımız kapsamında Barbaros Hayrettin Paşa ve Oruç Reis gemileriyle hem Akdeniz hem de Karadeniz'de detaylı sismik aramaları yürütüyoruz. Tüm dünyaya buradan sesleniyorum sondaj ve petrol arama faaliyetleri noktasında Türkiye olarak, Türk bayrağının dalgalandığı gemilerimizle yelken açıp dolaşacağız"

31 ARALIK 2017

DEEPSEA METRO-2 ZİYARETİ: İLK YERLİ SONDAJ GEMİMİZLE 2018'E GİRİYORUZ

Bakan Albayrak, "Sektörünün en büyüğü en son teknolojiye sahip olan ülkemizin ilk yerli sondaj gemimizle 2018'e giriyoruz" açıklamasında bulundu.

31 MAYIS 2018

BAKAN ALBAYRAK FATİH SONDAJ GEMİSİNİ AKDENİZ'E UĞURLAMA TÖRENİNDE KONUŞT

"Teknolojik altyapı iş güvenliği ekipmanlarıyla dünyanın en üst klasmanındaki gemimizle denizlerdeki varlığımız artık özellikle Akdeniz ve Karadeniz'de daha fazla hissedilir olacak"

20 ŞUBAT 2019

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, "Bu süreç başladıysa yakındır neticeye ulaşmak. Ama bugün ama yarın. Doğru adımları doğru bir sistem içerisinde yerli ve milli duruşla bilimsel olarak da yol haritasıyla neticeye ulaşmak kaçınılmaz" dedi.

12 MAYIS 2019

Bakan Albayrak, "Ben buradan net söylüyorum. 2020 yılların Türkiye'sinde inşallah Türkiye petrol ve gaz noktasında sevinçli ve mutlu haberler duyacak" açıklamasında bulundu.

12 AĞUSTOS 2020

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, "Doğu Akdeniz'i birileri uluslararası şirketlere paylaştırırken biz napacağız oturacağız. Sonra ne olacak biz Akdeniz'e ayağımızı suya atamayacak olta atamayacak noktaya geleceğiz. Böyle bir şey olabilir mi?" dedi.

BAŞKAN ERDOĞAN MÜDEYİ VERDİ: TÜRKİYE TARİHİNİN EN BÜYÜK DOĞALGAZ KEŞFİ KARADENİZ'DE

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'nin heyecanla beklediği müjdeyi Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlenen törenle açıkladı. Erdoğan, Karadeniz'deki Tuna-1 kuyusunda 320 milyar metreküp doğal gaz bulunduğunu duyurdu.

Erdoğan, "Keşfedilen doğal gaz, çok daha zengin enerjinin yalnızca bir parçasıdır." diye konuştu. Erdoğan, Akdeniz'den de müjdeli haberler beklendiğini söyledi.

"3 YENİ KUYUDA PETROL KEŞFETTİK"

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Mayıs 2021'in son günlerinde yaptığı açıklamada, "Karadeniz'de bulduğumuz gazın ardından kara alanlarındaki çalışmalarımızın da sonuçlarını almaya başladık. 3 yeni kuyuda petrol keşfettik" dedi.