SGK SSK, Tarım, BAĞKUR'lunun maaşına intibaksız 3’lü artış formülü! Emekliye %58'lik kök zam güncellendi! 1999-2000-2008 sonrası...

Emeklilere daha yüksek aylık kazanma imkanı sunan 3'ü 1 arada hesaplama yapıldı. Ocak ayındaki zam oranlarına ek olarak yapılan iyileştirmeler sayesinde emekli maaşları yüzde 30 gibi önemli bir artış yaşadı. Yılda iki kez uygulanan zam oranlarının yanı sıra, ek iyileştirmeler de emekli aylıklarının şekillenmesinde rol oynuyor. Emekli maaşlarını artırmak isteyen bireyler için ise çeşitli stratejiler ve adımlar bulunuyor. İşte 1999-2000-2008 sonrasına yüksek maaş kılavuzu…

Emeklilere her yıl Ocak ve Temmuz aylarında zam yapılıyor. SSK ve Bağ-Kur emeklileri bir önceki 6 aylık dönemde gerçekleşen enflasyon oranında zam alırken, memur emeklilerine ise toplu sözleşme artışı yansıtılıyor. Ayrıca ek iyileştirmelerle de zam oranları yükseltilebiliyor.

YILDA İKİ KEZ ZAM

Geçtiğimiz Ocak ayında SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 15.4, memur emeklilerinin ise yüzde 16.48 çıkan zam oranları, ek iyileştirmeyle yüzde 30'a yükseltilmişti. Bu ay da SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 19.77, memur emeklilerinin yüzde 17.55 çıkan Temmuz maaş artışları yüzde 25'e çekildi. Ayrıca geçtiğimiz Nisan ayında da en düşük emekli aylığı ödemesi ek ödeme dahil 7 bin 500 lira çıkarıldı. Maaşı artışları için süreç böyle işlerken, emekli aylığını yükseltmek için çalışırken alınacak önlemler de bulunuyor.

EN ÖNEMLİSİ KAZANÇ

Emekli aylığını belirleyen en önemli parametre, çalışırken Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) bildirilen prime esas kazanç. Yani çalışanın brüt maaşı. Brüt maaşı yüksek olan çalışanlar emekli olduklarında da yüksek maaş alıyor. Bu nedenle yüksek kazancın emekli aylığa yansıması için bordroda tam olarak gösterildiğine dikkat etmek gerekiyor.

Eğer ikramiye, prim, kira yardımı gibi düzenli nakit ödemeler varsa, bunların da brüt kazanca eklenmesi sağlanmalı. Bu yolla da prime esas kazanç yükseleceğinden, emekli aylığı da artıyor. Eğer imkan varsa birden fazla yerde sigortalı çalışmak da prime esas kazancını yükseltiyor. Kaç yerde sigortalı olunursa olunsun 1 ay '30 gün' sayılıyor yani prim gün sayısı değişmiyor ama kazançlar büyüyor. Bu da emekli aylığına yansıyor.

TARİH DE ETKİLİ

İlk işe başlanılan zamandaki kazançtan son kazanca kadar tüm maaşlar emekli aylığı hesaplanırken kullanılıyor. Emekli maaşı hesaplanırken kullanılan aylık bağlama oranları farklı dönemler için farklı oranlarda uygulanıyor. 9 Eylül 1999 öncesi, 9 Eylül 1999-1 Ekim 2008 arası ve 1 Ekim 2008 sonrası olmak üzere 3 ayrı dönem için aylık bağlama oranları değişiklik gösteriyor.

3 AYRI HESAPLAMA

İlk dönem yani 2000 yılı öncesi dönemde aylık bağlama oranları çok daha yüksek uygulanıyor. Aylık bağlama oranı 25 yıl sigortalılık süresi için yüzde 76 oluyor. 3600 gün için ise yüzde 70 olarak dikkate alınıyor.

1999-2008 arası dönemde ise oran farklılık gösteriyor. 25 yıl için oran yüzde 65'e çekiliyor. 1 Ekim 2008 sonrası dönem için ise 25 yıl için aylık bağlama oranı yüzde 50'ye kadar iniyor. Emekli aylığı bağlanırken çalışılan bu 3 ayrı dönem için ayrı hesaplama yapılıyor.

BUNLARA DİKKAT!

Tüm bunlar ışığında emeklilikte yüksek aylık için şu noktalara dikkat etmek gerekiyor:

- Hizmet dökümünüzün takibini yapın. Sosyal Güvenlik Kurumu'na gerçek maaşınızın bildirilip bildirilmediğini kontrol edin. Ayrıca maaşa ek olarak yapılan ödemelerin de gösterilip gösterilmediğine dikkat edin. Gerçek maaşınız gösterilmiyorsa ALO 170'e durumu aktarın.

- Eğer imkanınız bulunuyorsa iki ayrı yerde sigortalı olmak da emekli maaşını yükseltecektir.

- Primlerinizi kendiniz ödüyorsanız elinizden geldiğinde yüksek tutardan yani tavandan yatırmaya çalışın.

YÜZDE 25 NASIL UYGULANDI

Bir süredir devam eden refah payı artışı gibi pandemi döneminde başlatılan yeni bir uygulama da taban maaşın artırılması oldu. Önce 1000 TL ile başlayan taban maaş artışı 1.500 TL, 3.500 TL, 5.500 TL ve son olarak da 7.500 TL olarak uygulandı. Yani bu rakamların altında olan tüm maaşlara Hazine tarafından seyyanen eklemeler yapılarak taban maaşa çıkartıldı. Dolayısıyla şu anda 4 bin lira, 5 bin lira 6 bin lira aylığı olan emeklilere 7.500 TL'ye tamamlayacak şekilde önceden ödemeler yapıldı ve yapılmaya devam ediyor.

Burada kafaları karıştıran ise 7.500 TL'nin o emeklinin aylığı olarak kabul edilmesi. 5.500 TL aylığı olan bir emekliye 2 bin lira ekstradan ödenmesine rağmen onun gerçek maaşı değişmiyor. Aylığı 5.500 TL olan bir emekliye 7.500 TL ödeniyor. Dolayısıyla bu emekliye yapılan yüzde 25 oranındaki artış aylığına yapılıyor. Çünkü bu emeklinin aylığı 5.500 TL. 7.500 TL ise ona yapılan seyyanen destek ile ulaşılan rakam. Bu emekliye yüzde 25 artış yapıldığında aylığı 5.500 TL'den 6.875 TL'ye yükseliyor.

Bu emeklinin artık yeni aylığı 6.875 TL. Taban maaş uygulaması devam ettiği için de bu emeklimize yine hazineden seyyanen ödeme yapılarak aylığı 7.500 TL'ye tamamlanıyor. Eğer taban maaş artırılsaydı yeni rakama tamamlanacaktı. Bu emekliye Ocak'ta yapılacak artış 5.500 TL üzerinden değil 6.875 TL üzerinden yapılacak. Böylece bu emeklinin maaşı ile yüksek alanlar arasındaki fark da korunacak.

YENİ ARTIŞ NASIL OLACAK

Bundan sonra yapılacak bir taban maaş artışı aynı şekilde tüm aylıkları bu yeni rakama tamamlayacak. Örneğin 7.500 TL olan taban aylık 10.000 TL'ye çıkartıldığında bu rakamın altındaki tüm aylıklar hazine desteği ile 10 bin liraya tamamlanacak. Oransal zamlar kök aylık üzerinden yapılacak.

DUL YETİMDE ORAN ÖNE ÇIKIYOR

Dul yetim aylıkları da emeklilere yapılan zam oranları kadar artıyor. Taban aylıkta dul ve yetimler için aldıkları maaş hissesi öne çıkıyor. 7.500 TL olan taban maaş yüzde 75 hisseyle maaş alan eşlerde 5.625 TL yüzde 50 hisseyle maaş alan eşlerde 3.750 TL yüzde 25 hisseyle maaş alan yetimlerde 1.875 TL oldu. Aylıklar taban rakama tamamlanıyor.

REFAH PAYI UYGULAMASI

Son dönemde yapılan bir uygulama ile bu artış oranlarına refah payı da eklenerek zam oranları yükseltiliyor. Ocak 2023'de yüzde 15 civarında çıkan 6 aylık enflasyona 15 puanlık refah payı eklenmiş ve zam oranı yüzde 30'a yükseltilmişti. Temmuz ayında ise 6 aylık enflasyon 19.77 çıkmış SSK ve Bağ-Kurlulara 5.23 iyileştirme yapılarak yüzde 25 zam oranı uygulanmıştı.

Memur emeklileri için ise enflasyon farkı ile artış yüzde 17.55'e ulaşmış ancak burada da 7.45 puanlık iyileştirme ile yüzde 25 uygulanmıştı. Dolayısıyla enflasyonun üzerinde yapılan bu oransal ya da seyyanen artışlar refah payı olarak adlandırılıyor.

2023 YILI ENFLASYON BEKLENTİSİ YÜZDE KAÇ?

Öte yandan, ekonomistlerin 2023 sonu enflasyon beklentisi temmuzda yüzde 42,07'den 61,01'e yükseldi. Tüketici Fiyat Endeksi, haziranda bir önceki aya göre yüzde 3,92 artış göstermişti.

MERKEZ BANKASI'NIN ENFLASYON YIL SONU ENFLASYON TAHMİNİ DE AÇIKLANDI

Merkez Bankası 2023 yıl sonu enflasyon beklentisi belli oldu. TCMB Başkanı Gaye Erkan, enflasyonun 2023 yılı sonunda yüzde 58 olarak gerçekleşeceği ve 2024 yıl sonunda yüzde 33 seviyesinede tahmin edildiğini söyledi. Erkan, 2025 yıl sonunda ise enflasyonun yüzde 15 olarak gerçekleşeceği tahmin edildiğini belirtti. Bir önceki enflasyon beklentisi bu yıl sonu için yüzde 22,3, gelecek yıl sonu için yüzde 8,8 seviyesinde bulunuyordu.

EMEKLİ MAAŞI ZAMMI İÇİN İLK HESAP ORTAYA ÇIKTI

Enflasyon beklentilerine göre Ocak 2024 emekli maaşı zammı için ilk hesap ortaya çıktı. Merkez Bankası'nın 2023 yılı 3. enflasyon raporu açıklandı. Hafize Gaye Erkan'ın ilk toplantısı olması nedeniyle basın tarafından oldukça ilgi gören bu toplantı da Erkan, Merkez Bankası'nın 2023, 2024 ve 2025 yılı enflasyon tahminlerini paylaştı. Buna göre;

2023 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 58
2024 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 33
2025 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 15 olarak tahmin edildi.

SSK VE BAĞ-KUR EMEKLİLERİ ZAMLI MAAŞLARI (TL)

Yüzde 9.49 çıkan 1 aylık enflasyon verisi ve yüzde 31.92 olan 6 aylık enflasyon tahmini maaşlara şöyle yansıyacak:

Mevcut maaş: 7.500,00
% 9.49 zamlı: 8.211,75
% 31,92 zamlı: 9.894,00

Mevcut maaş: 7.600,00
% 9.49 zamlı: 8.321,24
% 31,92 zamlı: 10.025,92

Mevcut maaş: 7.700,00
% 9.49 zamlı: 8.430,73
% 31,92 zamlı: 10.157,84

Mevcut maaş: 7.800,00
% 9.49 zamlı: 8.540,22
% 31,92 zamlı: 10.289,76

Mevcut maaş: 7.900,00
% 9.49 zamlı: 8.649,71
% 31,92 zamlı: 10.421,68

Mevcut maaş: 8.000,00
% 9.49 zamlı: 8.759,20
% 31,92 zamlı: 10.553,60

Mevcut maaş: 8.100,00
% 9.49 zamlı: 8.868,69
% 31,92 zamlı: 10.685,52

Mevcut maaş: 8.200,00
% 9.49 zamlı: 8.978,18
% 31,92 zamlı: 10.817,44

Mevcut maaş: 8.300,00
% 9.49 zamlı: 9.087,67
% 31,92 zamlı: 10.949,36

Mevcut maaş: 8.400,00
% 9.49 zamlı: 9.197,16
% 31,92 zamlı: 11.081,28

Mevcut maaş: 8.500,00
% 9.49 zamlı: 9.306,65
% 31,92 zamlı: 11.213,20

Mevcut maaş: 8.600,00
% 9.49 zamlı: 9.416,14
% 31,92 zamlı: 11.345,12

Mevcut maaş: 8.700,00
% 9.49 zamlı: 9.525,63
% 31,92 zamlı: 11.477,04

Mevcut maaş: 8.800,00
% 9.49 zamlı: 9.635,12
% 31,92 zamlı: 11.608,96