Emekliliğe yeni sistemin yol haritası! İnce elenip sık dokuluyor... EYT, prim, intibak... Uzman isim tüm detayları tek tek anlattı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, "2023 doğru şehir buluşmaları" çerçevesinde Afyonkarahisar'da Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) çalışmasıyla ilgili soruları yanıtladı. Önümüzde tek model var dedi.

EYT ile ilgili hesaplamaların devam ettiğini belirten Bilgin, en kapsamlı çözümlemenin yapılacağını vurguladı. Emeklilikte yeni sistemin yol haritası ne? Prim ödeme sistemleri neler? Kimler EYT'li sayılacak? Prim hesabı nasıl yapılır? Takvim Gazetesi Ekonomi Müdürü Faruk Erdem, A Haber canlı yayınında detayları anlattı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, EYT'yi örnek hesaplamalarla anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EMEKLİLİK SİSTEMİ DEĞİŞECEK

Emeklilik sistemimizde de bir değişiklik olacak. Bağkur SSK gibi iki kurumun arasındaki o prim farkının da kaldırılacağı açıklamaları olmuştu. Emeklilik hak etme şartlarında bir standart gelmesi gerektiğini söylemişti ki şu anda biz SGK altında 3 kurumu birleştirdik SSK Bağkur ve emekli sandığını ama buna rağmen 8 tane prim ödeme sistemimiz var.

Yeni emeklilik sistemi gelecekse bu EYT'ye bir çözüm gelmesi lazım ki 99 yılından 23 yıl yıllık bir sorundan bahsediyoruz. Bence verilecek karar bir devrim niteliğinde olacak.

HERKES İÇİN FARKLI HESAPLAMA

Büyük bir sorunu ortadan kaldıracak bir çalışma o yüzde ince elenip sık dokuluyor herkes için farklı bir durum var. Dolayısıyla burada herkes için bir hesaplama yapılıyor.

EYT NE ZAMAN ÇIKAR?

Öyle gözüküyor ki Kasım sonu Aralık başı gibi bu konu kamuoyuna açıklanacak. Ocak itibariyle de emeklilik işlemleri başlamış olacak.

Tek model. 99 öncesine bile bakılsa yine prim ve yıl şartı gerekiyor.

EMEKLİLİĞE YENİ SİSTEMİN YOL HARİTASI

Pimlerin eşitlenmesi: Bağkur'da 9.000 gün var SSK'da ise şu anki yasaya göre 5.000 ile 5.975 gün var. O farklılığın giderilmesi noktasında da bir çalışma yapıldığını Sayın Bakan açıkladı.

Emekliliğe standart gelmesi:

Hem işlemlerin hızlanması açısından hem de birlik sağlanması açısından bir standart gelmesi işlemleri hızlandıracak ve kolaylaştıracak.

Emekli maaşları için intibak:

Taban maaşları açıklarken şöyle bir ifade kullanıyoruz 2000'den önce emekli olmuş SSK'lının taban maaşı 2000'den sonra olmuş SSK'nın taban maaşı ikisi arasında bir fark oluştu. 2000 ve sonrasında emekli olanlarda bir intibak beklentisi var. Maaş bağlama sisteminde de bir birlik sağlanmış olacak.

ÜÇ KURUM SEKİZ SİSTEM

SOSYAL GÜVENLEK KURUMLARI:

*SOSYAL SİGORTALAR KURUMU (SSK)

*ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR KURUMU (BAĞ-KUR)

*EMEKLİ SANDIĞI

EMEKLİLİK PRİM ÖDEME SİSTEMLERİ

*SSK (4A)

*Esnaf BağKur

*Tarım Bağ-Kur

*Tarım SSK (Ek 5)

*Banka sandıkları

*Emekli Sandığı (4 C)

*Çıraklık

*Staj

Bunlarda bir birlik sağlanırsa yeni emeklilik sisteminde her şey daha kolay ve güzel olacak.

EYT'DE PRİM HESABI NASIL YAPILACAK?

Özellikle formülle birlikte soru işaretleri beraberinde geldi. Bunlardan biri de prim hesaplaması oldu.

08.09.1999 öncesi işe giren herkes EYT'li mi? EYT'de prim hesabı nasıl yapılacak? Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, A Haber canlı yayınında örnekler üzerinden EYT'de merak edilenleri anlattı.

İşte o açıklamalardan satır başları;

EYT'nin milat tarihi dediğimiz 08.09.1999 öncesinde işe girenler herkes emekli olacak mı olmayacak mı, onunla ilgili primleri ne kadar olacak uzman olarak tahminlerde bulunuyoruz biz.

Şu anki yasalar üzerinden değerlendiriyoruz. Yasa koyucu aralık ayında bununla ilgili detaylar açıklandığı zaman da her şey netleşmiş olacak.

Ama şu anda nasıl hesaplıyoruz? Bildiğimiz gibi bizim 3 kurumumuz var. SSK, Bağkur, emekli sandığı üzerinden değerlendiriliyor.

SSK'lı olanların kendi içerisinde 08.09.99 öncesi farklı hesaplama 99 – 2008 arası farklı 2008 sonrasında da farklı hesaplamalarımız var.

08.09.1999 önce süre yaş ve prim günü zarureti vardı. Burada erkeklerde sigorta başlangıcından sonra 25 yıl kadınlarda 20 yıl, yaş haddimiz var 44-58 yaş, kadınlarda 38-56 yaş.

Prim günleri de 5000 – 5975 günlere devam ediyordu. Eğer yaş şartı kalkarsa dolayısıyla burada erkekler 25 kadınlar 20 yılı doldurursa prim günü de 5000 gün olursa emekli olacağını tahmin ediyoruz.

Örneğimizde SSK'lı olarak çalışan kişinin doğum tarihi 73 senesinde, işe başlama tarihi 1992 senesinde ve 5.700 günü var. Şu an nasıl emekli olur?

EYT çıkmazsa 25 yıl süre 53 yaş 5600 gün şartının bir araya geldiği en son ki tarihten itibaren emekli olacak.

52 yaşına 2026 yılında giriyor daha 4 senesi var yaşa takılmış. 5.700 gününü tamamlamış. Buradaki örnekte yaşa takıldığından dolay bu kişi şu anda emekli olamıyor. Ama yasa ola ki yaşı kaldırırsa önümüzdeki yıl başı bu kişinin emekli olması muhtemel olarak gözüküyor.

Peki 4B Bağkur ve emekli sandığında nasıl oluyor? Burada farklı kanunlarımız var bizim.